Xroniki diskogen bel ağrısı olan 94 ambulator pasiyentin DRX9000 ilə müalicəsi: tibbi kartların retrospektiv analizi

Macario A, Richmond C, Auster M, Pergolizzi JV. Treatment of 94 Outpatients With Chronic Discogenic Low Back Pain with the DRX9000: A Retrospective Chart Review. Pain Practice 2008;8(1):11–17. DOI: 10.1111/j.1533-2500.2007.00167.x. PMID: 18211590.

Məqalənin orijinalı: doi.org/10.1111/j.1533-2500.2007.00167.x

Alex Macario, MD, MBA^*; Charlotte Richmond, PhD^†; Martin Auster, MD, MBA^‡; Joseph V. Pergolizzi, MD^§

^*Departments of Anesthesia and Health Research & Policy, Stanford University School of Medicine, Stanford, California; ^†Biomedical Research & Education Foundation, LLC, Miami Beach, Florida; ^‡Department of Radiology, Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, Maryland, ^§Department of Medicine, Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, Maryland, U.S.A.

Address correspondence and reprint requests to: Alex Macario MD, MBA, Professor of Anesthesia and Health Research & Policy, Department of Anesthesia H3580, Stanford University School of Medicine, Stanford, CA 94305-5640, U.S.A. Reprints will not be available from authors.

Submitted: July 10, 2007; Revision accepted: October 1, 2007

© 2008 World Institute of Pain, 1530-7085/08/$15.00

Azərbaycan dilinə tərcüməni ELTECH hazırlayıb: mətn rus dilindəki tərcümə əsasında tərcümə olunub və ingilis dilindəki orijinalla tutuşdurulub. Mətn ixtisarsız və dəyişikliksiz verilib.

Əsaslandırma: Bu tədqiqatın məqsədi 12 həftədən uzun sürən diskogen bel ağrısı (belin aşağı hissəsində ağrı) olan və DRX9000 (Axiom Worldwide, Tampa, Florida, ABŞ) vasitəsilə onurğanın motorlu dekompressiyasının 2 aylıq kursunu almış 100 ambulator pasiyentin tibbi kartlarının retrospektiv auditi idi.

Metodlar: Dörd klinikadan əlverişli seçmə üsulu ilə götürülmüş pasiyentlər ilk 2 həftə ərzində hər gün 30 dəqiqəlik DRX9000 seansları alıb, sonra seansların sayı tədricən həftədə 1 seansa qədər azaldılıb. Müalicə protokoluna müalicədən əvvəl bel nahiyəsi üçün germə məşqləri, miofassial reliz və ya istilik prosedurları, müalicədən sonra isə buz və/və ya əzələ stimulyasiyası daxil idi. Birincili nəticə göstəricisi 8 həftəlik müalicədən əvvəl və sonra 0-dan 10-a qədər ağrı intensivliyinin şifahi rəqəmsal qiymətləndirilməsi (NRS, rəqəmsal reytinq şkalası) idi.

Nəticələr: 100 ilkin iştirakçıdan üçü qorunan tibbi məlumatlarını geri götürüb, daha üçü isə bel ağrısının davametmə müddəti 12 həftədən az olduğu üçün tədqiqatdan xaric edilib. Qalan 94 iştirakçıda (63%-i qadın, 95%-i ağdərili, yaş = 55 (SD 16) il, 52%-i işləyən, 41%-i təqaüdçü, bel ağrısının davametmə müddətinin medianı 260 həftə) disk yırtığı (pasiyentlərin 73%-i), disklərin degenerativ xəstəliyi (68%) və ya hər iki diaqnoz (27%) var idi. Müraciət zamanı NRS üzrə orta qiymət 6,05 (SD 2,3) olub və 8 həftəlik müalicənin sonunda əhəmiyyətli dərəcədə 0,89-dək (SD 1,15) azalıb (P < 0,0001). Görünür, analgetiklərin istifadəsi də azalıb (məlumatı olan kartlar = 20), gündəlik həyat fəaliyyəti isə yaxşılaşıb (məlumatı olan kartlar = 38). 29/94 pasiyentin sonrakı müşahidəsi (orta hesabla 31 həftə) bel ağrısında orta hesabla 83% yaxşılaşma, NRS üzrə 1,7 (SD 1,15) qiymət və 8,55/10 məmnunluq (median 9) göstərib.

Yekun: Tibbi kartların bu retrospektiv auditi xroniki bel ağrısında DRX9000 vasitəsilə onurğa dekompressiyası fonunda yaxşılaşmanın mümkün olduğuna dair ilkin məlumatlar verir. Belə sistemlərin effektivliyini ölçmək üçün randomizə edilmiş ikiqat kor tədqiqatlar lazımdır.

Açar sözlər: xroniki ağrı, belin aşağı hissəsi, disklərin xəstəliyi, mexaniki, onurğa dekompressiyası

Xroniki bel ağrısı sənayecə inkişaf etmiş ölkələrdə baha başa gələn xoşxassəli vəziyyətdir.¹ 1966–1998-ci illəri əhatə edən, bel ağrısına dair 30 populyasiya tədqiqatının ədəbiyyat icmalında bel ağrısının istənilən konkret andakı yayılması 12%-dən 33%-ədək, 1 il ərzində yayılması 22%-dən 65%-ədək, ömür boyu yayılması isə 11%-dən 84%-ədək dəyişib.² Mexaniki səbəblər bel-oma nahiyəsinin əzələ və bağlarının zədələnməsi, faset və ya oma-qalça oynağının artropatiyası, yaxud degenerativ dəyişikliklər nəticəsində yaranan diskogen xəstəlik ola bilər. Diskogen ağrı ən çox belin aşağı hissəsini, sağrını və bud-çanaq nahiyəsini əhatə edir və güman edilir ki, fibroz halqanın zədələnməsi və sonrakı bərpası ilə əlaqəlidir.³ Müalicə üsulları çox müxtəlifdir və hər pasiyent üçün fərdi seçilməlidir. Qeyri-invaziv üsullara üstünlük verildikdə peroral analgetiklər,⁴ miorelaksantlar,⁵ məşqlər,⁶ akupunktura,⁷ manipulyasiyalar⁸ və ya bel məktəbi⁹ kimi çoxsaylı variantlar mövcuddur.

Dartılmanın fəqərəarası aralığı genişləndirmək,¹⁰ diskin protruziyasını¹¹ və diskdaxili təzyiqi azaltmaq,¹² həmçinin motor oyadılmış potensialları¹³ və ayaqların hərəkətliliyini yaxşılaşdırmaq¹⁴ üçün tətbiqini dəstəkləyən məlumatlar olsa da, işiaslı və ya işiassız bel ağrısında dartılmaya dair klinik tədqiqatların sistematik icmalları müəyyən edib ki, dartılma plasebo, imitasiya və ya digər müalicə növləri ilə müqayisədə ağrını yüngülləşdirmək üçün, ehtimal ki, effektiv deyil.^15–20

Ümumilikdə dartılma mütəxəssis tərəfindən əl ilə, asma qurğu vasitəsilə pasiyentin öz çəkisi hesabına,²¹ yaxud çanağı bərkidilmiş, xüsusi konstruksiyalı masada uzanan pasiyentin özü tərəfindən masanın baş tərəfindəki tutacaqları dartmaqla həyata keçirilə bilər.²² Həm pasiyentin, həm də mütəxəssisin yorulması, yaxud pasiyentin qüvvəyə və ya vəziyyətə dözə bilməməsi səbəbindən dartılmanın bu növlərini standartlaşdırmaq çətin ola bilər.^23,24 Bundan əlavə, dartma qüvvəsi xəttidir və orqanizmin paravertebral əzələlərin yığılmasını işə salan proprioseptiv reaksiyasına səbəb ola bilər; bu isə distraksiya effektini azalda bilər.

Bu çatışmazlıqları aradan qaldırmaq üçün bir neçə aksial dekompressiya sistemi işlənib hazırlanıb. Bu sistemlərə DRX9000 (Axiom Worldwide, Tampa, Florida, ABŞ, 2003-cü ildə FDA tərəfindən təsdiq edilib), VAX-D (Vat-Tech, Inc., Palm-Harbor, Florida, ABŞ, 1996-cı ildə FDA tərəfindən təsdiq edilib) və Accu-Spina System (North American Medical Corporation, Aventura, Florida, ABŞ, 2000-ci ildə FDA tərəfindən təsdiq edilib) aiddir. Onurğanın motorlu dekompressiyasına dair bəzi qeyri-randomizə tədqiqatlarda ağrının azalması bildirilsə də,^25–28 müvafiq randomizə edilmiş tədqiqatların sistematik icmalı ehtimal etməyə əsas verir ki, dərc olunmuş məlumatlar vertebral aksial dekompressiyanın bel ağrısı olan şəxslərə (digər qeyri-cərrahi müalicə üsulları ilə müqayisədə) fayda verib-vermədiyini müəyyən etmək üçün həddən artıq məhduddur.²⁹

Bu tədqiqatın məqsədi 12 həftədən uzun sürən diskogen bel ağrısı olan və DRX9000 vasitəsilə onurğanın motorlu dekompressiyasının 2 aylıq kursunu almış ambulator pasiyentlərdən ibarət seçmədə nəticələri qiymətləndirmək üçün tibbi kartların retrospektiv auditini aparmaq idi.

Tədqiqat başlamazdan əvvəl mərkəzi institusional nəzarət şurası (Quorum Review) bu tədqiqata ekspertizadan azad edilmiş status verib. Telefon skrininqi alətinin təsdiqindən sonra Tibbi sığortanın portativliyi və hesabatlılığı haqqında qanunun (HIPAA) tələblərindən qismən azadolma alınıb. Bu tədqiqat zamanı təhlil edilmiş qorunan tibbi məlumatlara giriş HIPAA-nın Məxfilik qaydasına (45-ci bölmə, ABŞ Federal Normativ Aktlar Məcəlləsi, 164.501, 164.508 və 164.512) uyğun olaraq pasiyentlərin şəxsi həyatının toxunulmazlığını və tibbi məlumatlarının məxfiliyini təmin edəcək şəkildə həyata keçirilib.

Bu tədqiqat Ohayo və İllinoys ştatlarındakı dörd klinikada (əlverişli seçmə), o cümlədən bir xəstəxana nəzdindəki və üç müstəqil klinikada tibbi yardım almış böyüklərin 100 tibbi kartının retrospektiv analizi idi. Prospektiv güc analizi göstərdi ki, ağrının ilkin qiyməti 6 və standart kənarlaşma 3 olduqda, P = 0,05 əhəmiyyətlilik səviyyəsində və 95% güclə ağrı intensivliyinin şifahi rəqəmsal qiymətləndirilməsinin (0-dan 10-a qədər, 11 ballıq şkala) 2 bal azaldığını göstərmək üçün 100 pasiyent kifayət edəcək. Tədqiqatçılar bildirmişlər ki, xroniki bel ağrısında klinik baxımdan vacib fərqi göstərmək üçün yazılı vizual analoq özünüqiymətləndirmə şkalası üzrə ən azı 20 mm fərq tələb olunur.³⁰

Tədqiqatçı (C.R.) kartları öyrənmək üçün klinikaya gəldikdə ofis assistentindən pasiyentlərin kartlarını təsadüfi qaydada seçmək xahiş olunurdu. Daxiletmə meyarları: DRX9000 ilə tam müalicə kursu almış, 18 yaşdan yuxarı və aşağıdakı diaqnozlardan biri olan pasiyentlər: disk yırtığı, fəqərəarası disklərin qabarması və ya protruziyası, disklərin degenerativ xəstəliyi, arxa faset sindromu və işias.

Aşağıdakı vəziyyətləri olan pasiyentlər onurğa dekompressiyası ilə müalicə üçün uyğun hesab edilmirdi: hamiləlik, əvvəllər bel şöbəsində aparılmış spondilodez, xərçəng metastazları, ağır osteoporoz, spondilolistez (qeyri-stabil), onurğanın kompression sınığı, aorta anevrizması, kiçik çanaq və ya qarın boşluğu orqanlarının xərçəngi, fəqərəarası aralığın infeksiyası, ağır periferik neyropatiya, hemipleqiya, parapleqiya və ya koqnitiv disfunksiya. İşçilərə kompensasiya proqramı ilə əhatə olunan pasiyentlər tədqiqatımızdan xaric edilib.

Hər klinikada seçmənin həcmi 1 gün ərzində təhlil edilə bilən kartların sayı kimi müəyyənləşdirilirdi, ümumi say isə 100 idi.

Bu tibbi sənədləri (12 həftədən uzun sürən diskogen bel ağrısı olan, 18 yaşdan yuxarı pasiyentlər) eyni tədqiqatçı (C.R.) standartlaşdırılmış məlumat toplama formasından istifadə etməklə təhlil edib; bu formanı sorğu əsasında tədqiqatçılardan əldə etmək mümkündür. Diskogen ağrı diaqnozunun meyarlarına maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT) məlumatları ilə təsdiqlənən müvafiq anamnez və fiziki müayinə məlumatları daxil idi.

DRX9000-də bel əzələlərinə təsir edən sürtünməni azaltmaq üçün bölməli masa konstruksiyasından istifadə olunur. Pasiyent arxası üstə uzandıqda döş-çiyin kəməri bədənin yuxarı hissəsini saxlayır. Dizaltı dayaq çanağın rotasiyasını istisna edir. DRX9000 aparatında daxili hava yastıqları, diskə yönələn dartma bucağının tənzimləmələri, kəmərlər var və o, dekompressiyanın son hissəsində distraksiya qüvvəsini daha yavaş artıra bilər.

Müalicə protokolu pasiyentin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla fərdiləşdirilirdi. DRX9000-də mexanikləşdirilmiş seqmentar distraksiya üçün motorlu şkivdən istifadə olunur; distraksiya əvvəlcədən seçilmiş müddət ərzində statik və ya ossilyator rejimdə aparıla bilər. Məsələn, bel şöbəsində zədələnmə səviyyəsinin lokalizasiyası (MRT məlumatlarına görə) zədələnmiş bel diskinə təsir etmək üçün dartma bucağının parametrlərini müəyyən edir. Dartma bucağının tipik parametri 18 dərəcə (diapazon 6-dan 30-dək) idi. Başlanğıc çəki pasiyentin çəkisinin 50%-indən 10 funt çıxmaqla təyin edilirdi. (Cədvəl 1)

Müalicə ilk 2 həftə ərzində hər gün 28–30 dəqiqə, daha iki həftə ərzində həftədə üç dəfə aparılır, son həftədə isə tədricən bir seansa endirilirdi; müalicə orta hesabla 8 həftə davam edirdi. İlk üç seans ərzində çəki, pasiyentin dözümlülüyünə uyğun olaraq, hər seansda 5–10 funt artırılırdı və bu, bədən çəkisinin 50%-i üstəgəl 10–20 funt təşkil edən son çəkiyə çatana qədər davam edirdi. Müalicə protokoluna DRX9000 ilə müalicədən əvvəl bel nahiyəsi üçün germə məşqlərinin öyrədilməsi, miofassial reliz və ya istilik prosedurları, DRX9000 seanslarından sonra isə soyuq kompreslər və/və ya əzələ stimulyasiyası daxil idi.

Nəticə göstəriciləri, o cümlədən ağrı intensivliyinin şifahi rəqəmsal qiymətləndirilməsi (0-dan 10-a qədər, 11 ballıq şkala), analgetiklərin istifadəsi və gündəlik həyat fəaliyyəti, DRX9000-in ilk seansından əvvəl və son DRX9000 seansından sonra qiymətləndirilirdi. Tibbi sənədlərdən çıxarılan məlumatlar hər klinikanın karta nəyi qeyd etməsindən asılı idi. Daha uzunmüddətli sonrakı müşahidə məlumatlarını əldə etmək üçün son prosedurdan ən azı 4 həftə sonra pasiyentlərə zəng edilirdi. Üç cəhddən sonra pasiyentlə əlaqə saxlamaq mümkün olmadıqda, sonrakı müşahidə məlumatlarını əldə etmək üçün ona poçtla yazılı sorğu anketi göndərirdik. Bu sonrakı müşahidə zamanı biz soruşurduq: «DRX9000 ilə müalicədən nə dərəcədə məmnun qaldınız (0–10 şkalası)? 0 = Məmnun deyiləm 10 = Çox məmnunam)» və «DRX9000 bel ağrınızda neçə faiz yaxşılaşma təmin etdi?»

100 ilkin iştirakçıdan üç pasiyent qorunan tibbi məlumatlarını geri götürüb, əvvəlcə öyrənilmiş daha üç pasiyent isə bel ağrıları 12 həftədən az davam etdiyi üçün yekun analizdən xaric edilib. Bu üç pasiyent haqqında məlumatlar təsadüfən toplanmışdı (onlar daxiletmə meyarlarına uyğun gəlməsələr də), lakin bu, yalnız məlumat bazası təhlil edilərkən aşkar olundu.

Cədvəl 2-də 94 nəfərlik yekun seçmə barədə ətraflı məlumat verilir. Klinikanın nəticənin müstəqil proqnozlaşdırıcısı olub-olmadığını müəyyən etmək üçün tədqiqata kifayət qədər pasiyent daxil edilməmişdi.

Statistika

Təsviri statistika təqdim olunur. Statistik nəticəçıxarma metodları (qeyri-parametrik məlumatlar üçün Vilkoksonun işarəli ranqlar kriteriyası) yalnız ağrı intensivliyinin şifahi rəqəmsal qiymətləndirilməsinə (0-dan 10-a qədər) tətbiq edilib, çünki müalicəyə başlamazdan əvvəl və 2 aylıq müalicə kursunun sonunda ambulator kartda qeydə alındığı şəkildə bu göstərici birincili son nöqtə idi.

Tədqiq edilmiş 94 pasiyentin xüsusiyyətləri (Cədvəl 3), klinik xüsusiyyətləri (Cədvəl 4) və MRT məlumatlarına görə xüsusiyyətləri (Cədvəl 5) ümumiləşdirilib.

Bədən kütləsi indeksi — ingilis dilindəki orijinalda BMI.

Əks olunan ağrının növlərinə pasiyentlərin 89%-ində qeyri-spesifik bel ağrısı, 23%-ində ağrının sağrıya irradiasiyası, 62%-ində isə ağrının buda və ya baldıra irradiasiyası daxil idi. Nəhayət, pasiyentlərin 8%-ində ayaq ağrısı bel ağrısından güclü idi və pasiyentlərin 13%-i əvvəllər onurğa əməliyyatı keçirmişdi.

Tədqiq edilmiş pasiyentlər onurğa dekompressiyasına başlamazdan əvvəl bel ağrısına görə digər müalicə növləri almışdılar, o cümlədən xiropraktik manipulyasiyalar (pasiyentlərin 64%-i), fizioterapiya (45%), epidural steroid inyeksiyaları (35%), masaj (21%) və akupunktura (14%).

Ağrının davametmə müddətinin medianı 260 həftə olub (orta qiymət 535 həftə, diapazon 12-dən 3 120 həftəyədək).

DRX9000 ilə müalicədən əvvəl klinikaya ilkin müraciət zamanı iştirakçıların 0-dan 10-a qədər şkala üzrə ağrı intensivliyinin şifahi rəqəmsal qiymətləndirilməsinin orta qiyməti 6,05 olub (SD 2,3, diapazon 2-dən 10-dək, median 6, 25-ci–75-ci persentillər 4-dən 8-dək). DRX9000 vasitəsilə onurğa dekompressiyasının son seansından sonra bu qiymət 0,89-dək azalıb (SD 1,15, diapazon 0-dan 5-dək, median 0,5, 25-ci–75-ci persentillər 0-dan 1-dək) (P < 0,0001).

8 həftəlik müalicə rejiminin sonuna analgetiklərin istifadəsi və gündəlik həyat fəaliyyəti üzrə göstəricilər yaxşılaşıb. (Cədvəl 6 və 7)

* Bəzi pasiyentlər birdən çox preparat qəbul edir, buna görə də yekun cəmlər 100%-i keçir.

Qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar — ingilis dilindəki orijinalda NSAIDs.

ADL — gündəlik həyat fəaliyyəti; DRX — DRX9000 (Axiom Worldwide).

Arzuolunmaz hadisələr qeydə alınmayıb.

Pasiyentlərin öz vəsaitləri hesabına ödədikləri məbləğin medianı seans başına $10 olub (orta qiymət $27).

Sonrakı müşahidə

Meyarlara uyğun gələn 94 iştirakçıdan 25-i ilə telefonla əlaqə saxlamaq mümkün olub. Qalanları telefon mesajına cavab verməyib və ya onların əlaqə nömrəsi səhv olub. Bu qalan pasiyentlərə poçtla anketlər göndərilib və yeddi anket poçtla geri alınıb (pasiyentlərdən üçü qorunan tibbi məlumatlardan istifadəyə dair razılıqlarını geri götürüb). Beləliklə, biz 94 pasiyentdən 29-u üzrə məlumatları təhlil etdik (orta müşahidə müddəti 31 həftə, median 17 həftə).

Bu sonrakı müşahidə zamanı pasiyentlər bildiriblər: bel ağrısında orta hesabla 83% yaxşılaşma (median 90%, diapazon 0%-dən 100%-dək), bel ağrısının orta qiyməti 1,7 (median 1, diapazon 0-dan 6-dək) və DRX9000 ilə müalicədən məmnunluq 0-dan 10-a qədər şkala üzrə orta hesabla 8,55 (median 9, diapazon 5-dən 10-dək) (0 = Məmnun deyiləm 10 = Çox məmnunam). Bu pasiyentlərin heç biri prosedur xarakterli müalicə üsullarına (məsələn, əməliyyata) ehtiyac duyduğunu bildirməyib.

Bu kimi retrospektiv tədqiqatlar gündəlik klinik praktikada, heterogen pasiyent populyasiyasında müalicə modellərini və nəticələrini qiymətləndirməklə faydalı məlumat verə bilər. Tədqiqatımızın iştirakçıları əsasən qadınlar, ağdərililər və əlli yaşlarında olan şəxslər idi; onların 52%-i işləyir, 41%-i isə təqaüdçü idi. Ümumilikdə nəticələrimiz ehtimal etməyə əsas verir ki, DRX9000 aparatı vasitəsilə aparılan onurğa dekompressiyası xroniki bel ağrısını azaltmağa kömək edə bilər. Tədqiq olunan kohortda ilkin müraciət zamanı 0-dan 10-a qədər şkala üzrə orta şifahi rəqəmsal ağrı qiyməti 6,05 idi ki, bu da dərc olunmuş tədqiqatlardakı bel ağrısı qiymətləri ilə uzlaşır.³¹ DRX9000 ilə 8 həftəlik müalicənin sonunda ağrı qiymətləri əhəmiyyətli dərəcədə, 0,89-dək azalıb.

Nəzarət qruplarımız olmayıb; bu da faydanın nə qədərinin onurğa dekompressiyasının özü, plasebo və ya spontan sağalma ilə bağlı olduğunu anlamağı çətinləşdirir, çünki xroniki diskogen ağrının təbii gedişatına funksional imkanların və ağrı qiymətlərinin yaxşılaşdığı dövrlər daxildir. Faktiki olaraq, bel ağrısının əlverişli təbii gedişatının effektiv görünə bilən «sübut olunmamış» müalicə üsullarının yayılmasının səbəblərindən biri olduğu barədə fərziyyə irəli sürülüb.³² DRX9000 vasitəsilə onurğa dekompressiyası almış 94 tədqiq olunmuş pasiyentdə arzuolunmaz ağırlaşmalar qeydə alınmayıb.

Diskogen ağrı bel disklərinin degenerativ xəstəliyində ciddi problemdir və fibroz halqanın proqressiv dağılması və cırılmaları ilə əlaqəli ola bilər; bu proseslər fibroz halqanın xarici üçdə birindəki ağrı liflərini stimullaşdırır.³³ Onurğa dekompressiyasının diskdaxili təzyiqi azaltdığı konsepsiyasını dəstəkləyən eksperimental məlumatlar mövcuddur. Bu da öz növbəsində oksigen və qida maddələrinin mənimsənilməsini asanlaşdıra, diskin metabolizmini və bərpasını yaxşılaşdıra bilər.^34,35

Lakin çox vaxt davamlı bel ağrısının anatomik səbəbi naməlum qalır. Bu, struktur vizualizasiya məlumatları ilə simptomlar arasında korrelyasiyanın zəif olması ilə bağlıdır.^36–38 Neyronların hiperaktivliyi, membran oyanıqlığının dəyişməsi və yeni genlərin ekspressiyası ilə əlaqəli mərkəzi sinir sistemi neyroplastikliyi ağrı qavrayışını davam etdirə bilər.³⁹ Bundan əlavə, pasiyentlərin ilkin psixososial dəyişənləri xroniki bel ağrısının inkişafına təsir göstərə bilər.⁴⁰ Məsələn, işdən məmnunluq kəskin bel ağrısı olan pasiyentlərdən hansılarında xroniki bel ağrısı inkişaf edəcəyini müəyyənləşdirmək üçün güclü proqnostik amil olaraq qalır.⁴¹ Şübhəsiz ki, multidissiplinar yanaşma koqnitiv-davranış terapiyası, pasiyentlərin maarifləndirilməsi, qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar və fizioterapiya təqdim etməklə xroniki diskogen bel ağrısı olan pasiyentlərə kömək edə bilər.

Məhdudiyyətlər

Bel ağrısının qiymətləndirilməsi adətən dörd konkret sahəni əhatə edir: ağrının intensivliyi, bel ağrısına xas həyat fəaliyyətinin pozulması, pasiyentin müalicənin nəticəsindən məmnunluğu və əmək qabiliyyətinin itirilməsinin qiymətləndirilməsi.⁴² Biz hər dörd sahəni qiymətləndirməyə çalışdıq, lakin kartların təhlili zamanı əldə olan natamam məlumatlar hər dörd sahə üzrə tam qiymətləndirmə aparmağa imkan vermədi. Görünür, analgetiklərin istifadəsi azalıb (məlumatı olan kartlar = 94 iştirakçıdan 20), gündəlik həyat fəaliyyəti isə yaxşılaşıb (məlumatı olan kartlar = 94 iştirakçıdan 38). Bu tədqiqat retrospektiv olduğundan və biz hər pasiyentə nə edildiyini qeydə aldığımızdan, istər analgetiklərin istifadəsinə, istərsə də dartılma ilə müalicədən kənar dövrdə istifadəyə nəzarətin olmaması nəticələrə təsir göstərə bilərdi.

Bundan əlavə, tədqiqat retrospektiv idi və müxtəlif klinikaların köməkçi üsullardan, məsələn, müalicədən əvvəl bel nahiyəsi üçün germə məşqlərindən, miofassial relizdən və ya istilik prosedurlarından, həmçinin müalicədən sonrakı seanslarda soyuq kompreslərdən və/və ya əzələ stimulyasiyasından necə istifadə etməsində fərqlər var idi. Telefon/poçt vasitəsilə sonrakı müşahidə tibbi kartların retrospektiv auditini tamamlamaq üçün aparılıb. Cavab verməyənlər qrupundakı pasiyentlərin vəziyyətinin yaxşılaşdığı, sabit qaldığı, yoxsa pisləşdiyi məlum deyil.

Gələcək tədqiqatlar

Tədqiqat artıq müşahidə altında olan xroniki bel ağrılı pasiyentlərlə məhdudlaşıb. Buna baxmayaraq, DRX9000 ilə müalicə almış pasiyentlərin bu ilkin təhlilinin müsbət klinik nəticələri ümidvericidir və daha ciddi prospektiv klinik tədqiqatda əlavə öyrənilməyə layiqdir. Belə tədqiqatlar aparılır; onlar daha geniş pasiyent populyasiyasını əhatə edir və müalicə protokoluna (həmçinin buz, istilik, masaj, iltihabəleyhinə preparatlar, transkutan elektrik neyrostimulyatoru kimi köməkçi müalicə üsullarının tətbiqinə) daha sərt nəzarəti nəzərdə tutur. Satışda olan onurğa dekompressiyası sistemləri konstruksiya baxımından fərqlənə bilər: pasiyentin vəziyyəti (arxası və ya qarnı üstə), dartma bucağı (və onun tənzimlənə bilən olub-olmaması), mühərrikin tipi, paravertebral əzələlərin proprioseptiv refleks yığılmasını minimuma endirmək məqsədilə distraksiya zamanı gərilmə sensorlarından gələn əks əlaqədən istifadə⁴³ və tətbiq olunan qüvvələrin ölçülməsi. Bu fərqlər terapiyaya müxtəlif fiziki reaksiyalara səbəb ola bilər, buna görə də bir aparat tipinə dair tədqiqatların nəticələri qeyd-şərtsiz bütün aparatlara şamil edilməməlidir.

Onurğanın motorlu dekompressiyasının effektivliyi və təhlükəsizliyi (məsələn, ağırlaşmaların sayı) barədə yekun qiymət verilməzdən əvvəl hansı tip pasiyentlərdə nəticələrin yaxşı, hansılarında isə yaxşı olmadığını və faydanın zaman keçdikcə necə saxlandığını müəyyən etmək üçün tədqiqatlar lazımdır. Məsələn, 94 pasiyentdən 29-unda orta hesabla 31 həftə təşkil edən daha uzunmüddətli sonrakı müşahidəmiz bel ağrısında orta hesabla 83%-lik davamlı yaxşılaşma və 1,7 orta ağrı qiyməti aşkar edib. Gələcək tədqiqatlarda bunları müəyyən etmək lazım gələcək: müsbət sağlamlıq nəticəsinin nə qədərini multidissiplinar müalicə yanaşması ilə müqayisədə cihaza xas təsir mexanizminə aid etmək olar; distraksiya gərilməsinin optimal həcmi (pasiyentin çəkisinə nisbətən «dartma çəkisi» [funt]); onurğa dekompressiyası zamanı pasiyentin vəziyyətinin nəticəyə təsir edib-etmədiyi; distraksiyanın optimal bucağı; dartma və rahatlaşma sikllərinin müddəti, həmçinin dekompressiya seanslarının tezliyi və davametmə müddəti. Onurğa dekompressiyası qeyri-invaziv üsul olduğundan, onun pasiyentə verdiyi fayda, ola bilsin ki, digər, daha invaziv müalicə üsullarındakı qədər böyük olmaq məcburiyyətində deyil.

Yekun

Ümumilikdə bu ilkin təhlil ehtimal etməyə əsas verir ki, DRX9000 qeyri-cərrahi onurğa dekompressiyası sistemi ilə müalicə pasiyentlərdə xroniki bel ağrısını azaldıb, pasiyentlər daha az analgetikə ehtiyac duyub və daha yaxşı funksional vəziyyətə nail olublar. Lakin nəzarət qrupları olmadan faydanın nə qədərinin plasebo, spontan sağalma və ya müalicənin özü ilə bağlı olduğunu anlamaq çətindir. Belə sistemlərin effektivliyini ölçmək üçün randomizə edilmiş ikiqat kor tədqiqatlar lazımdır.

Bu tədqiqat qismən Axiom Worldwide şirkəti (9423 Corporate Lake Drive, Tampa, FL 33634) tərəfindən maliyyələşdirilib. Axiom şirkəti məlumatların toplanmasında, məqalədəki nəticələrin təhlilində və ya şərhində iştirak etməyib.

1. Maetzel A, Li L. The economic burden of low back pain: a review of studies published between 1996 and 2001. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2002;16:23–30.
2. Walker BF. The prevalence of low back pain: a systematic review of the literature from 1966 to 1998. J Spinal Disord. 2000;13:205–217.
3. Peng B, Hao J, Hou S, et al. Possible pathogenesis of painful intervertebral disc degeneration. Spine. 2006;31:560–566.
4. Hale ME, Dvergsten C, Gimbel J. Efficacy and safety of oxymorphone extended release in chronic low back pain. Results of a randomized, double-blind, placebo- and active-controlled phase III study. J Pain. 2005;6:21–28.
5. Shen FH, Samartzis D, Andersson GB. Nonsurgical management of acute and chronic low back pain. J Am Acad Orthop Surg. 2006;14:477–487.
6. Long A, Donelson R, Fung T. Does it matter which exercise? A randomized control trial of exercise for low back pain. Spine. 2004;29:2593–2602.
7. Leibing E, Leonhardt U, Koster G, et al. Acupuncture treatment of chronic low-back pain—a randomized, blinded, placebo-controlled trial with 9-month follow-up. Pain. 2002;96:189–196.
8. Gay RE, Bronfort G, Evans RL. Distraction manipulation of the lumbar spine: a review of the literature. J Manipulative Physiol Ther. 2005;28:266–273.
9. van der Roer N, van Tulder MW, Barendse JM, et al. Cost-effectiveness of an intensive group training protocol compared to physiotherapy guideline care for sub-acute and chronic low back pain: design of a randomised controlled trial with an economic evaluation. BMC Musculoskelet Disord. 2004;5:45.
10. Gupta RC, Ramarao SV. Epidurography in reduction of lumbar disc prolapse by traction. Arch Phys Med Rehabil. 1978;59:322–327.
11. Onel D, Tuzlaci M, Sari H, Demir K. Computed tomographic investigation of the effect of traction on lumbar disc herniations. Spine. 1989;14:82–90.
12. Ramos G, Martin W. Effects of vertebral axial decompression on intradiscal pressure. J Neurosurg. 1994;81:350–353.
13. Guechev G, Guechev A. Fast dynamics of voluntary muscle strength and motor evoked potentials after traction therapy in patient with lumbosacral root lesion. Electromyogr Clin Neurophysiol. 1996;36:195–197.
14. Meszaros TF, Olson R, Kulig K, Creighton D, Czarnecki E. Effect of 10%, 30%, and 60% body weight traction on the straight leg raise test of symptomatic patients with low back pain. J Orthop Sports Phys Ther. 2000;30:595–601.
15. Scheer SJ, Radack KL, O’Brien DR Jr. Randomized controlled trials in industrial low back pain relating to return to work. Part 2. Discogenic low back pain. Arch Phys Med Rehabil. 1996;77:1189–1197.
16. Koes BW, Bouter LM, van der Heijden GJ. Methodological quality of randomized clinical trials on treatment efficacy in low back pain. Spine. 1995;20:228–235.
17. van der Heijdan GJ, Beurskens AJ, Koes BW, Assendelft WJ, de Vet HC, Bouter LM. The efficacy of traction for back and neck pain: a systematic, blinded review of randomised clinical trial methods. Phys Ther. 1995;75:93–104.
18. Harte AA, Baxter GD, Gracey JH. The efficacy of traction for back pain: a systematic review of randomized controlled trials. Arch Phys Med Rehabil. 2003;84:1542–1553.
19. Clarke J, van Tulder M, Blomberg S, de Vet H, van der Heijden G, Bronfort G. Traction for low back pain with or without sciatica: an updated systematic review within the framework of the Cochrane collaboration. Spine. 2006;31:1591–1599.
20. Clarke JA, van Tulder MW, Blomberg SE, de Vet HC, van der Heijden GJ, Bronfort G. Traction for low-back pain with or without sciatica. Cochrane Database Syst Rev. 2005;(4):CD003010.
21. Harrison DE, Cailliet R, Harrison DD, Janik TJ, Holland B. Changes in sagittal lumbar configuration with a new method of extension traction: nonrandomized clinical controlled trial. Arch Phys Med Rehabil. 2002;83:1585–1591.
22. Tesio L, Merlo A. Autotraction versus passive traction: an open controlled study in lumbar disc herniation. Arch Phys Med Rehabil. 1993;74:871–876.
23. Waddell G, McIntosh A, Hutchinson A, Feder G, Lewis M. Low back pain evidence review. London: Royal Coll General Practitioners; 1999.
24. Tekeoglu I, Adak B, Bozkurt M, Gurbuzoglu N. Distraction of lumbar vertebrae in gravitational traction. Spine. 1998;23:1061–1063.
25. Gionis TA, Groteke E. Spinal Decompression. Orthopedic Technology Rev. 2003;5:36–39.
26. Gose EE, Naguszewski WK, Naguszewski RK. Vertebral axial decompression therapy for pain associated with herniated or degenerated discs or facet syndrome: an outcome study. Neurol Res. 1998;20:186–190.
27. Shealy CN, Koladia N, Wesemann M. Long-term effect analysis of IDD therapy in low back pian: a retrospective clinical pilot study. Am J Pain Manage. 2005;15:93–97.
28. Naguszewski WK, Naguszewski RK, Gose EE. Dermatomal somatosensory evoked potential demonstration of nerve root decompression after VAX-D therapy. Neurol Res. 2001;23:706–714.
29. Macario A, Pergolizzi J. Systematic literature review of spinal decompression via motorized traction for chronic discogenic low back pain. Pain Prac. 2006;6:171–180.
30. Hagg O, Fritzell P, Nordwall A, Swedish Lumbar Spine Study Group. The clinical importance of changes in outcome scores after treatment for chronic low back pain. Eur Spine J. 2003;12:12–20.
31. Hurwitz EL, Morgenstern H, Kominski GF, Yu F, Chiang LM. A randomized trial of chiropractic and medical care for patients with low back pain: eighteen-month follow-up outcomes from the UCLA low back pain study. Spine. 2006;31:611–621.
32. Deyo RA, Weinstein JN. Low back pain. N Engl J Med. 2001;344:363–370.
33. Anderson MW. Lumbar discography: an update. Semin Roentgenol. 2004;39:52–67.
34. Matsui Y, Maeda M, Nakagami W, Iwata H. The involvement of matrix metalloproteinases and inflammation in lumbar disc herniation. Spine. 1998;23:863–868.
35. Fujita K, Nakagawa T, Hirabayashi K, Nagai Y. Neutral proteinases in human intervertebral disc. Role in degeneration and probable origin. Spine. 1993;18:1766–1773.
36. Weishaupt D, Zanetti M, Hodler J, Boos N. MR imaging of the lumbar spine: prevalence of intervertebral disk extrusion and sequestration, nerve root compression, end plate abnormalities, and osteoarthritis of the facet joints in asymptomatic volunteers. Radiology. 1998;209:661–666.
37. Jensen MC, Brant-Zawadzki MN, Obuchowski N, Modic MT, Malkasian D, Ross JS. Magnetic resonance imaging of the lumbar spine in people without back pain. N Engl J Med. 1994;331:69–73.
38. Boden SD, Davis DO, Dina TS, Patronas NJ, Wiesel SW. Abnormal magnetic-resonance scans of the lumbar spine in asymptomatic subjects: a prospective investigation. J Bone Joint Surg Am. 1990;72:403–408.
39. Coderre TJ, Katz J, Vaccarino AL, Melzack R. Contribution of central neuroplasticity to pathological pain: review of clinical and experimental evidence. Pain. 1993;52:259–285.
40. Carragee EJ, Alamin TF, Miller JL, Carragee JM. Discographic, MRI and psychosocial determinants of low back pain disability and remission: a prospective study in subjects with benign persistent back pain. Spine J. 2005;5:24–35.
41. Borenstein DG. Epidemiology, etiology, diagnostic evaluation, and treatment of low back pain. Curr Opin Rheumatol. 1999;11:151–157.
42. Grotle M, Brox JI, Vollastad NK. Functional status and disability questionnaires: what do they assess? A systematic review of back-specific outcome questionnaires. Spine. 2005;30:130–140.
43. Andersson GB, Schultz AB, Nachemson AL. Intervertebral disc pressures during traction. Scand J Rehabil Med Suppl. 1983;9:88–91.