Шашыраңқы склерозы бар пациенттегі диск жарығы кезінде омыртқа жотасының мойын бөлімін хирургиялық емес декомпрессиялау: DRX9000C қолданылған клиникалық жағдай

Jacob A. Connolly^1,2,#, Amanda M. Gabro^3,#, Susan Welsh^1,2, Jessie Bexley^1,2, Nathan D. Schilaty^1,2,4,*. Cervical Non-Surgical Spinal Decompression for Disc Herniation in a Patient with Multiple Sclerosis: A Case Study Using the DRX9000C. Journal of Physical Medicine and Rehabilitation (J Phys Med Rehabil). 2026;8(1):31–38. DOI: 10.33696/rehabilitation.8.062.

Case Report. Received date: February 24, 2026, Accepted date: March 30, 2026. Published Date: April 18, 2026 (журнал сайтының деректері бойынша). Мақаланың PMID нөмірі жоқ: ол PubMed жүйесінде де, Europe PMC жүйесінде де индекстелмеген.

Журнал сайтындағы мақала (Scientific Archives): doi.org/10.33696/rehabilitation.8.062; толық мәтін: scientificarchives.com/article/…; журналдың PDF файлы: scientificarchives.com/…/article-pdf-1776509091-1716.pdf.

¹Neurosurgery, Brain & Spine, University of South Florida, Tampa, FL, USA
²Center for Neuromusculoskeletal Research, University of South Florida, Tampa, FL, USA
³National University of Health Sciences, Seminole, FL, USA
⁴Medical Engineering, University of South Florida, Tampa, FL, USA
^#Denotes equal contribution to the work
^*Correspondence should be addressed to Nathan D. Schilaty

Copyright: © 2026 Connolly JA, et al. This is an open-access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author and source are credited. Лицензия: мақалада көрсетілгендей, Creative Commons Attribution (CC BY); лицензия нұсқасы мақалада көрсетілмеген.

Қазақша нұсқаны ELTECH дайындады: мәтін орысша аударма негізінде аударылып, ағылшын тіліндегі түпнұсқамен салыстырылды. Мәтін толық, қысқартусыз берілді; 1–5-суреттер журналдың PDF файлынан алынды, суреттердегі жазулар ағылшын тілінде.

Кіріспе: Омыртқа жотасының мойын бөліміндегі диск жарығы (CDH) ауыр радикулопатия мен функционалдық бұзылыстар тудыруы мүмкін, ал шашыраңқы склероз (ШС) сияқты қосарласқан неврологиялық аурулар болған кезде емдеу күрделене түседі. Бұл клиникалық жағдай сипаттамасында C5–C6 деңгейінде CDH бар әрі дәл сол деңгейде ШС демиелинизациялаушы ошағы да бар 35 жастағы әйел туралы баяндалады; ол омыртқа жотасының мойын бөліміндегі қажытатын ауырсынуға, сол жақ жоғарғы аяқ-қолдың айқын әлсіздігіне (күші 3/5), сезімталдықтың жоғалуына, рефлекстердің болмауына және белсенділіктің едәуір шектелуіне байланысты жүгінген.

Әдістер: Хирургиялық тәуекелдің жоғарылауын және ШС-тің ықтимал өршуін болдырмау үшін DRX9000C көмегімен омыртқа жотасын хирургиялық емес декомпрессиялау таңдалды. Пациент 15 апта ішінде C5–C6 деңгейіне бағытталған, роботпен басқарылатын интермиттирлеуші тартуды қолдана отырып, 20 декомпрессия сеансынан өтті.

Нәтижелер: Бесінші процедураға қарай пациент ауырсынудың толық жойылғанын және күнделікті белсенділікке толық оралғанын хабарлады. Емдеуден кейінгі тексеру күштің қалпына келгенін (5/5), сезімталдықтың қалыпқа келгенін және рефлекстердің симметриялы екенін көрсетті, бұл ретте мойын ауырсынуы кезіндегі тіршілік әрекетінің бұзылуы индексі 36/50 мәнінен 1/50 мәніне дейін жақсарды. МРТ зақымдану өлшемдерінің кішірейгенін (алдыңғы-артқы (АА) ұзындығы 1,67 мм-ге кеміді; жоғарғы-төменгі (ЖТ) ұзындығы 1,27 мм-ге кеміді), омыртқа өзегі диаметрінің ұлғайғанын (+3,15 мм) және сол жақ фораминальды кеңістіктің ұлғайғанын (+0,81 мм) анықтады. 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде неврологиялық функция қалыпты күйінде қалды, мойын ауырсынуы кезіндегі тіршілік әрекетінің бұзылуы индексі 0/50 құрады, ал визуализация симптомдардың рецидивінсіз немесе ШС ағымының нашарлауынсыз тұрақты немесе жалғасып жатқан жақсаруларды көрсетті.

Қорытынды: Бұл жағдай ШС аясындағы CDH кезінде DRX9000C көмегімен омыртқа жотасының мойын бөлімін нысаналы хирургиялық емес декомпрессиялаудың лонгитюдтік әсерлерін, сондай-ақ ықтимал пайдасы мен қауіпсіздігін айқын көрсетеді. Нәтижелер оның CDH кезіндегі өміршең хирургиялық емес араласу ретіндегі рөлін жақтайды.

Түйін сөздер: мойын бөліміндегі дисктің зақымдануы, тарту, омыртқа жотасын хирургиялық емес декомпрессиялау, мойындағы ауырсыну, мойын бөліміндегі омыртқааралық диск, консервативті терапия, клиникалық жағдай

Омыртқа жотасының мойын бөліміндегі диск жарығы (CDH) — клиникалық тұрғыдан маңызды омыртқа жотасы ауруы, ол көбінесе 30 бен 50 жас аралығындағы адамдарда кездеседі [1,2]. Ауру екі жыныстың өкілдерінде де кездескенімен, эпидемиологиялық деректер оның әйелдер арасында көбірек таралғанын көрсетеді: жағдайлардың шамамен 60%-ы әйелдерге тиесілі [1]; ал омыртқа жотасының бел бөліміндегі диск жарығында, керісінше, ерлер басым, ерлер мен әйелдердің арақатынасы 2:1 [3]. CDH клиникалық көрінісі жүйке құрылымдары компрессиясының орны мен дәрежесіне байланысты өзгереді, бұл ретте ауыр жағдайлар мойын және жоғарғы кеуде бөлімдеріндегі қажытатын ауырсынумен, радикулопатиямен және ипсилатеральды жоғарғы аяқ-қолдың функционалдық бұзылыстарымен көрінеді [1,2].

Мойын бөлімінің алдыңғы дискэктомиясы және спондилодез (ACDF) сияқты хирургиялық араласу симптомдары бар пациенттер үшін әлі де кең таралған ұсыныс болып қалса да, ол неврологиялық зақымдану, инфекция және іргелес сегмент дегенерациясы тәуекелдерімен байланысты [4,5]. Қосарласқан неврологиялық аурулары, атап айтқанда ШС бар пациенттерде хирургиялық тәуекел одан әрі арта түсуі мүмкін. ШС — орталық жүйке жүйесінің созылмалы аутоиммундық демиелинизациялаушы ауруы. Ол диск жарығын тікелей тудырмағанымен, ШС-пен байланысты жүйке-бұлшықет дисфункциясы мен постуралық бейімделулер пациенттерде омыртқа жотасындағы дегенеративті өзгерістердің жеделдеуіне бейімділік тудыруы мүмкін [6].

Инвазивті процедураларға балама ретінде омыртқа жотасын хирургиялық емес декомпрессиялау терапиясы мойын бөліміндегі диск патологиясын емдеудің өміршең консервативті әдісіне айналды [1,7,8]. DRX9000C — омыртқа жотасын декомпрессиялаудың компьютерлендірілген жүйесі — дискогендік ауырсынуды емдеуде үміт күттіретін нәтижелер көрсетті, бұл ретте жарияланған мәліметтер іріктелген пациенттер популяцияларында ауырсынуды азайту, диск жарықтарының ретракциясы және функционалдық мәртебені жақсарту тұрғысынан табыстылық көрсеткіші 90,5%-ға дейін жететінін көрсетеді [9,10].

Бұл клиникалық жағдай сипаттамасында мойын бөлімінің бір сегменті деңгейінде қатар кездесетін CDH және ШС демиелинизациялаушы ошағы бар пациентте DRX9000C көмегімен омыртқа жотасының мойын бөлімін декомпрессиялаудың клиникалық қолданылуы ұсынылған. Оның мақсаты — неврологиялық мәртебесі күрделі пациентте омыртқа жотасы патологиясын емдеудегі инвазивті емес декомпрессиялық терапияның емдік пайдасын, қауіпсіздік аспектілерін және ықтимал рөлін бағалау.

Бұл клиникалық жағдай сипаттамасын University of South Florida Internal Review Board (STUDY004354) мақұлдады. Пациент өз жағдайын жариялауға ақпараттандырылған келісім берді. Пациент — күндізгі оқу нысанында оқитын және аптасына бес күн жаттығу залында тұрақты шұғылданатын, спортпен орташа деңгейде айналысатын 35 жастағы әйел. Жарақат салмағы 30 фунт допты сол иықтан асыра көтеру кезінде алынды, бұл кезде оның омыртқа жотасының мойын бөлімі оңға ротацияланып, оңға латеральды бүгілген күйде болды. Жарақат алған сәтте ол мойын аймағында бірден өткір ауырсынуды сезінді. Кейінгі күндері ауырсыну үдеп, вербалды сандық рейтингтік шкала (VNRS) бойынша 5/10 деп бағаланған күйдіріп, сыздап және шаншып ауыратын сезімге ұласты. Ауырсыну сол жақтағы трапеция тәрізді бұлшықеттің жоғарғы бөлігіне, сол жақтағы ромб тәрізді бұлшықеттерге, сол жақтағы дельта тәрізді бұдырға, сол жақтағы иықтың екібасты бұлшықетіне және мойынның сол жақтағы артқы аймағына таралды. Оның симптомдары күшейе беріп, VNRS бойынша 9/10 деңгейге жетті және жоғарыда аталған бұлшықет топтарының барлығында көзге көрінетін бұлшықет атрофиясымен және бұлшықет күшінің айтарлықтай төмендеуімен қатар жүрді, бұл оның күнделікті тіршілік әрекетіне қатысуына мүмкіндік бермеді. Жүгінген сәтте пациентте бұрын қойылған ШС диагнозына байланысты ешқандай симптом болған жоқ және ол жеке таңдауы бойынша ешқандай дәрілік препарат қабылдамаған.

Пациент ауырсынусыз отыра алмайтынын айтады. Мойын ауырсынуы кезіндегі тіршілік әрекетінің бұзылуы индексі бойынша пациент хабарлаған нәтиже 36/50 құрады, бұл тіршілік әрекетінің толық/тотальды бұзылуын көрсетеді [11]. Бұлшықет күшін тексеру Medical Research Council бұлшықет күші шкаласы [12] бойынша мынаны анықтады: сол жақ дельта тәрізді бұлшықет 3/5, сол жақ үшбасты бұлшықет 3/5, сол жақ екібасты бұлшықет 3/5, сол жақ саусақ бүккіштері 3/5, сол жақ иықты төмен түсіретін бұлшықеттер 3/5, оң жақ дельта тәрізді бұлшықет 5/5, оң жақ үшбасты бұлшықет 5/5, оң жақ екібасты бұлшықет 5/5, оң жақ саусақ бүккіштері 5/5 және оң жақ иықты төмен түсіретін бұлшықеттер 5/5. Дерматомдарды тексеру бүкіл сол қолда (C5–T1), атап айтқанда кәрі жілік аймағында және үшбасты бұлшықет аймағында сезімталдықтың төмендегенін көрсетті. Рефлекстерді зерттеу кезінде сол жақта C5 иық-кәрі жілік рефлексі болмады (оң жақта 2+), сол жақта C6 екібасты бұлшықет рефлексі болмады (оң жақта 2+); және сол жақта C7 үшбасты бұлшықет рефлексі болмады (оң жақта 2+). Пациент анамнезінде күйдіретін/шаншитын ауырсыну, сондай-ақ сол жақта үдемелі бұлшықет әлсіздігі мен бұлшықет атрофиясы болғанын айтты, бұл C6 нерв түбіршегінің компрессиясымен тығыз корреляцияланады. Сонымен қатар C5–C6 дерматомдары да қамтылған. МРТ зерттеуі тағайындалды, визуализация C4–C5, C5–C6 және C6–C7 дисктерінің зақымдануын растады, ең агрессивті зақымдану C5–C6 деңгейінде сол жақта болды.

Бұл пациент DRX9000C омыртқа жотасының мойын бөлімін декомпрессиялау жүйесімен емделді. DRX9000C — омыртқа жотасына түсетін қысымды азайту үшін қолданылатын, омыртқа жотасын хирургиялық емес декомпрессиялауға арналған құрылғы. DRX9000C диск жарықтарын, дисктердің томпаюын, дисктің дегенеративті ауруын және артқы фасеттік синдромды емдеуде қолдануға FDA рұқсатын алған. Бұл құрылғы пациенттің клиникалық көрінісі мен визуализация деректеріне қарай омыртқа жотасының мойын бөлімінің белгілі бір деңгейін нысаналы емдеуге мүмкіндік береді. Бұл клиникалық жағдайда пациент 13° емдік бұрышқа сәйкес келетін C5–C6 деңгейінде ем алды. DRX9000C сенсорлық экраны бар компьютермен жеткізіледі, маман онда әр пациент үшін жеке емдеу параметрлерін енгізе алады. Маман пациенттің клиникалық көрінісі негізінде емдеудің мақсатты деңгейін (мысалы, C5–C6, C2–C3) таңдай алады, ал DRX9000C таңдалған сегментке әсер ету үшін тарту бұрышын автоматты түрде реттейді. Сонымен қатар пациенттің жайлылығын оңтайландыру және ең қолайлы емдік жүктемені анықтау үшін тарту күшін өзгертуге болады. Құрылғы 3,5 дюймге дейін жүрісті қамтамасыз ететін 4 түрлі өлшемдегі мойынға арналған бас бөліктерімен жеткізіледі. Емдеуді бастау үшін пациент шалқасынан жатқанда, жайлылық үшін тізе астына жастық қойылады. DRX9000C омыртқааралық сегменттерді декомпрессиялау үшін роботпен басқарылатын интермиттирлеуші тарту күшін пайдаланады. Интермиттирлеуші тарту күші теріс қысым ортасын сақтай отырып, омыртқа жотасын қайта-қайта созу және декомпрессиялау үшін логарифмдік циклді пайдаланады (1-сурет). Базалық керілу бүкіл емдеу барысында сақталғанымен, омыртқааралық дисктерге сорғы әсерін тудыру үшін күш мезгіл-мезгіл арттырылады. Мұндай интермиттирлеуші жүктеме диск ішінде теріс қысым тудырады деп есептеледі, бұл жарықтың кішіреюіне ықпал етуі және дисктің регидратациясына жәрдемдесуі мүмкін [13].

Бұл клиникалық жағдайдағы пациент ұзақтығы 28 минут 15 секунд болатын 20 емдеу сеансынан өтті, олар интермиттирлеуші тартудың 18 циклін қамтыды (60 секунд максималды тарту, одан кейін 30 секунд минималды тарту). Күш логарифмдік қисық бойынша түсірілді, толығырақ мәліметтер 1-кестеде келтірілген. Әр келуде C5–C6 деңгейіне әсер ету үшін емдік бұрыш 13° болды. Профильді таңдау максималды жүктемеге дейін өсу жылдамдығын сипаттайды. Профиль 1 алғашқы 8 цикл үшін мынадай параметрлерден тұрады (максималды жүктеменің ¼, ¼, ½, ½, ½, ¾, ¾, ¾ бөлігі). Қалған 10 цикл жоғарыда көрсетілген максималды және минималды жүктеме арасында кезектеседі. Профиль 2 алғашқы 5 цикл үшін мыналардан тұрады (¼. ½, ½, ¾, ¾), содан кейін қалған 13 циклде жүктеме толық мәнге дейін өседі. Профиль 5 барлық 18 циклде максималды жүктемеге дейін өсуден тұрады. 1-келуде Профиль 1 қолданылды. 2-келуде Профиль 2 қолданылды. 3-келуден бастап Профиль 5 қолданылды. Өндіруші Профиль 3 пен Профиль 4-ті де ұсынады, бірақ бұл жағдайда олар қолданылмады. Бұл профильдерді пайдалану маманға, әсіресе алғашқы емдеу сеанстары кезінде, пациенттің жайлылығын арттыру үшін жүктеме сипаттамаларын бейімдеуге мүмкіндік береді.

Омыртқа жотасын хирургиялық емес декомпрессиялаудың әсерлерін оқшаулау үшін 15 апталық емдеу барысында пациентке хиропрактикалық емдеу немесе физиотерапия сияқты кез келген басқа емдеуден өтуге тыйым салынды. Сонымен қатар пациентке 20 DRX сеансы аяқталғанға дейін әдеттегі жаттығуларына оралуға рұқсат етілмеді. Бұдан басқа, пациент емдеу кезінде де, 1 жылдық бақылау кезеңінде де рецептпен берілетін ешқандай дәрілік препарат қабылдаған жоқ; пациентке емдеу басталғанға дейін қабылдап жүрген витаминдер мен тағамдық қоспаларды қабылдауды жалғастыруға рұқсат етілді. Төменде егжей-тегжейлі сипатталған нәтижелер емдеу басталғанға дейінгі, содан кейін 20 емдеу сеансы өткізілгеннен кейінгі физикалық тексеру мен МРТ деректерін қамтиды. DRX көмегімен емдеудің ұзақ мерзімді пайдасын көрсету үшін 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісі де енгізілген. 1 жылдық бақылау кезеңінде пациент DRX жүйесінде ешқандай қосымша емдеуден өткен жоқ және ешқандай басқа терапия әдістерін қолданбады.

5-процедурадан кейін (~2,5 апта) пациент түбіршектік симптомдары жойылғанын және күнделікті тіршілік әрекеттерінің (ADL) барлығы қалыпқа келгенін хабарлады. Пациент енді азық-түлік салынған пакеттерді екі қолымен ауырсынусыз көтеріп жүре алатынын, ал бұрын мұны істей алмағанын айтты. Ерте кезеңдегі оң нәтижеге қарамастан, пациент медициналық көмектің клиникалық стандартына сәйкес 20 келуді аяқтағанға дейін емдеуді жалғастырды.

Жоғарыда айтылғандай, DRX бойынша 5-келуге қарай пациентте симптомдар болмады. VPRS бойынша ауырсыну 0/10 болды. Мойын ауырсынуы кезіндегі тіршілік әрекетінің бұзылуы индексі бойынша пациент хабарлаған нәтиже 1/50 құрады, бұл тіршілік әрекетінің бұзылмағанын көрсетеді [11]. Бұлшықет күшін тексеру барлық бұлшықет топтарында 5/5 көрсетті, екі жақта бірдей. Дерматомдарды тексеру екі жақта да (C5–T1) сезімталдықтың барлық түрлерінің сақталғанын көрсетті. C5, C6 және C7 рефлекстері екі жақта да 2+ болды.

1 жылдан кейінгі бақылау физикалық тексерісінде бұлшықет күшін тексерудің барлық нәтижелері барлық бұлшықет топтарында бұрынғыша 5/5 құрады, екі жақта бірдей болды. Сонымен қатар сезімталдық барлық дерматомдарда толық сақталды, ал рефлекстер екі жақта да 2+ болды. Сезімталдық толық сақталды, ал C5, C6 және C7 рефлекстері екі жақта да 2+ құрады. Мойын ауырсынуы кезіндегі тіршілік әрекетінің бұзылуы индексі бойынша баға — 0/50, бұл тіршілік әрекетінің бұзылмағанын білдіреді.

Алынған МРТ кескіндерінің барлығы Weasis DICOM Viewer (v4.6.6) көмегімен бағаланды, бағалау динамикада жүргізілді (2-сурет) [14]. Омыртқа жотасының мойын бөлімін хирургиялық емес декомпрессия әдісімен емдегеннен кейін C5–C6 деңгейіндегі зақымданудың алдыңғы-артқы (АА) ұзындығы (3A және 3B суреттер) 5,45 мм-ден 3,78 мм-ге дейін кішірейді (−1,67 мм; 31%-ға кішірею), ал зақымданудың жоғарғы-төменгі (ЖТ) ұзындығы 10,27 мм-ден 9,00 мм-ге дейін кішірейді (−1,27 мм; 12%-ға кішірею; 3A және 3B суреттер). 1 жылдық бақылаудан кейін АА ұзындығы тағы 0,25 мм-ге кішірейді, нәтижесінде жиынтық кішірею 1,92 мм болды (35%-ға кішірею); ЖТ ұзындығы 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде 1,03 мм-ге ұлғайды, нәтижесінде жалпы кішірею 0,24 мм болды (10%-ға кішірею; 3A және 3C суреттер).

C5–C6 деңгейіндегі омыртқа өзегінің АА өлшемі емдеуден кейін 3,55 мм-ден 6,70 мм-ге дейін ұлғайды (+3,15 мм; 89%-ға ұлғаю) (4A және 4B суреттер). 1 жылдан кейін АА өлшемі 0,72 мм-ге кішірейді, нәтижесінде жалпы ұлғаю 2,43 мм болды (68%-ға ұлғаю; 4A және 4C суреттер). C5–C6 деңгейінде омыртқалар мен диск арасындағы фораминальды саңылау сол жақта (симптомдары бар жақ) 1,79 мм-ден 2,60 мм-ге дейін ұлғайды (+0,81 мм; 45%-ға ұлғаю), ал оң жақта 3,24 мм-ден 3,43 мм-ге дейін ұлғайды (+0,19 мм; 5%-ға ұлғаю) (4A және 4B суреттер). 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде сол жақтағы фораминальды саңылау 0,08 мм-ге кішірейді, нәтижесінде жалпы ұлғаю 0,73 мм болды (41%-ға ұлғаю); оң жақта фораминальды саңылау тағы 0,03 мм-ге ұлғайды, нәтижесінде жалпы ұлғаю 0,22 мм болды (7%-ға ұлғаю; 4A және 4C суреттер).

C5–C6 деңгейіндегі дисктің орташа биіктігі ([дисктің алдыңғы биіктігі + дисктің орталық биіктігі + дисктің артқы биіктігі]/3) емдеуге дейінгі 3,61 мм-ден емдеуден кейін 3,66 мм-ге дейін ұлғайды (+0,05 мм; 1%-ға ұлғаю; 5A және 5B суреттер). 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде диск биіктігі тағы 0,12 мм-ге ұлғайып, нәтижесінде жалпы ұлғаю 0,17 мм болды (5%-ға ұлғаю; 5A және 5C суреттер).

C5–C6 деңгейіндегі диск биіктігінің жоғарыда жатқан омыртқалардың АА диаметріне қатынасы өзгеріссіз қалып, емдеуге дейін 0,27 және емдеуден кейін 0,27 құрады (5A және 5B суреттер). Алайда 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде бұл қатынас 0,03-ке ұлғайып, соңғы мәні 0,30 болды (11%-ға ұлғаю; 5A және 5C суреттер). Сонымен қатар диск биіктігінің жоғарыда жатқан омыртқаның биіктігіне қатынасы емдеуге дейінгі 0,35-тен емдеуден кейін 0,36-ға дейін (3%-ға ұлғаю) және 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде 0,38-ге дейін (9%-ға ұлғаю) ұлғайды. Іргелес омыртқа деңгейлеріндегі (C4–C5 және C6–C7) қосымша өлшемдер 2-кестеде берілген.

*Барлық өлшемдер мм-мен берілген, сұр түспен көлеңкеленген ұяшықтар көрсетілген емдеу деңгейін (C5–C6) білдіреді

Бұл клиникалық жағдайда пациенттің жарақаты жүктеме кезінде омыртқа жотасының мойын бөлімінің оңға ротациясы мен латеральды бүгілуін қамтыды — бұл биомеханикалық механизм диск ішіндегі шамадан тыс қысымға және C6 деңгейінде дисктің экструзиясына әкелген болуы ықтимал. Дисктің зақымдануы салдарынан пациентте әлсіздік пен бұлшықет атрофиясына дейін үдеген күйдіретін, шаншитын ауырсыну симптомдары байқалды, олар C6 нерв түбіршегінің компрессиясымен тығыз корреляцияланып, C5–C6 дерматомын қамтыды. МРТ C6 деңгейінде дисктің экструзиясын растады, бұл пациенттің неврологиялық көрінісіне және симптомдардың таралуына сәйкес келеді.

DRX9000C омыртқа жотасын декомпрессиялау жүйесі диск ішіндегі қысымды төмендету және экструзияланған диск материалының ретракциясына ықпал ету үшін нысаналы аксиальды тартуды қолданатын хирургиялық емес араласу ретінде пайдаланылды [13]. Бұл декомпрессиялық терапия диск ішіндегі қоректік заттар алмасуын күшейтіп, жазылуға ықпал етеді және жүйке құрылымдарының қысылуын азайтады деп есептеледі [15]. DRX9000C — роботпен басқарылатын (механикалық) тарту құрылғысы, ол омыртқа жотасының мойын бөлімін тартудың қолмен, суда немесе гравитациялық әдістер сияқты басқа түрлерінен ерекшеленеді [16]. DRX9000 жүзеге асыратын механикалық тарту емдеуді жүргізу кезінде жоғарырақ дәлдікке қол жеткізуге мүмкіндік береді және дәстүрлі тарту тәсілдерімен салыстырғанда қауіпсіздікті арттыруы мүмкін. DRX9000 омыртқа жотасының мойын бөлімін интермиттирлеуші тартуға арналған басқа құрылғылардан түсірілген күш туралы нақты уақыт режимінде сандық тұрғыдан өлшенетін кері байланыс беру қабілетімен (1-сурет) және нақты омыртқа деңгейлеріне әсер ету үшін дәл баптауға мүмкіндік беруімен ерекшеленеді. Сонымен қатар онда логарифмдік жүктеме қисығы қолданылады, бұл оны тікбұрышты немесе үшбұрышты толқын пішіні сияқты неғұрлым дәстүрлі жүктеме схемаларынан ерекшелейді. Логарифмдік қисықтың байқалар-байқалмас өзгеруі емдік декомпрессиялық күшті тежейтін қорғаныштық бұлшықет ширығуының ықтималдығын азайтады деп теориялық тұрғыдан болжанады.

Араласу нәтижесінде пациентте ауырсынудың айтарлықтай азаюы (9/10 деңгейінен 0/10 деңгейіне жуық мәнге дейін), бұлшықет күшінің қалпына келуі, көзге көрінетін атрофияның кері дамуы және жаттығу залындағы күнделікті жаттығуларға толық оралу байқалды. Қайталап жүргізілген клиникалық бағалау сезімталдық және қозғалыс көрсеткіштерінің қалыпқа келгенін көрсетті, 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісінде қалдық неврологиялық тапшылық болған жоқ.

ШС-тің спонтанды өршуін толығымен жоққа шығаруға болмайтынына қарамастан, сипатталған жарақат механизмі – омыртқа жотасының мойын бөлімінің ротациясы мен латеральды бүгілуі кезінде салмағы 30 фунт допты сол иықтан асыра көтеру және бірден өткір ауырсынудың пайда болуы – жедел CDH болжамын көбірек қолдайды. Бұл қорытынды анықталған диск зақымдануы деңгейіндегі патологияға сәйкес келетін ошақтық белгілерді көрсеткен физикалық тексеру деректерімен қосымша расталады. ШС бар пациенттерде мойын бөліміндегі диск патологиясы мен ШС-пен байланысты симптомдардың өршуін мұқият ажырату қажет. Тиісті визуализациямен үйлестірілген мұқият физикалық тексеру негізгі патологияны дәл анықтау және емдеу туралы шешімдерді негіздеу үшін шешуші маңызға ие. Омыртқа жотасының мойын бөлімін тарту жұлынға түсетін күштерге байланысты бұл популяцияда теориялық тұрғыдан қауіп төндіруі мүмкін болса да, қазіргі уақытта бұл алаңдаушылықты растауға немесе жоққа шығаруға мүмкіндік беретін деректер шектеулі.

Бұл жағдай неврологиялық симптомдары бар диск экструзиясы кезінде омыртқа жотасын декомпрессиялау терапиясының пайдасын көрсетеді және хирургиялық араласуға консервативті балама ұсынады. Сонымен қатар ол қосарласқан ШС бар адам да мойын бөліміндегі диск зақымдануы кезінде консервативті тәсілден осындай пайда ала алатынын көрсетеді. Үдемелі әлсіздік пен атрофия сияқты қызыл жалаушаларды ерте анықтау уақтылы визуализация мен тиісті емдеуді таңдауға көмектесті. Бұл жағдай диск зақымданулары кезінде нәтижелерді оңтайландыруда егжей-тегжейлі биомеханикалық бағалаудың, заманауи визуализация әдістерінің және дәлелдерге негізделген инвазивті емес емдеудің маңыздылығын атап көрсетеді. Бұдан басқа, DRX9000C терапиясынан өту кезінде пациентте ШС-пен байланысты симптомдары мен жағдайының өршуі болған жоқ.

Бұл зерттеудің күшті жағы — физикалық тексеру мен заманауи МРТ визуализациясын қамтитын ұзақ (1 жыл) бақылау кезеңі. Бұл DRX9000C қолданған кездегі емдеудің лонгитюдтік әсерлерін анықтауға мүмкіндік берді. Алайда кейбір шектеулер болды. Клиникалық жағдай сипаттамасы болғандықтан, бұл жалғыз жағдайды кеңірек популяцияға жалпылауға болмайды. Сонымен қатар ұсынылған жағдайда омыртқа жотасының мойын бөлімінің әртүрлі деңгейлерінде бірнеше жарық болды. C5–C6 деңгейі емдеу үшін таңдалды, себебі бұл ең ауқымды зақымдануы бар деңгей болды, әрі физикалық тексеру кезінде де емдеуге арналған деңгей ретінде анықталды. МРТ кескіндеріндегі қолмен жасалған өлшемдер қателер мен жүйелі бұрмалауларға бейім болуы мүмкін. Ортаңғы сагиттальды аймақта және зақымдану деңгейінде жүргізілген өлшемдер МРТ кезінде пациент қалпының айырмашылықтарына, сондай-ақ кесінділердің қалыңдығы мен кесінділер арасындағы қашықтықтың айырмашылықтарына байланысты нақты анатомиялық орындарды көрсетпеуі мүмкін. Соған қарамастан, емдеуге дейінгі және кейінгі кескіндердегі өлшемдер барынша жақын жазықтық кесіндіде жүргізілуі үшін шаралар қабылданды. МРТ диск патологиясын анықтауда жоғары сезімталдыққа ие болғанымен, бұл деректер клиникалық нәтижелермен әрқашан корреляциялана бермейді [17]. Сондықтан пациенттің клиникалық көрінісін толық түсіну үшін кешенді неврологиялық тексеру қажет.

Бұл клиникалық жағдай сипаттамасы ШС түріндегі қосарласқан неврологиялық ауруы бар адамда CDH емдеу үшін DRX9000C сәтті қолданылғанын көрсетті. Емдеуден өту кезінде пациентте ШС-пен байланысты симптомдарының немесе жағдайының өршуі болған жоқ. Бұл жағдай сондай-ақ араласуға дейінгі және кейінгі көрсеткіштерге қоса 1 жылдан кейінгі бақылау тексерісін енгізу арқылы осы емдеудің лонгитюдтік тиімділігін көрсетеді. Бұл клиникалық жағдай сипаттамасы болғандықтан, себеп-салдарлық байланысты анықтау және осы нәтижелерді CDH бар басқа адамдарға жалпылауға мүмкіндік беру үшін қосымша зерттеулер қажет.

NDS авторы DRX9000 технологиясы қолданылатын зерттеулер үшін өнеркәсіптен, қорлардан және федералдық көздерден гранттық қаржыландыру алған. Алайда қаржыландырудың барлық көздері қолжазбалар мен презентацияларға қатысты толық академиялық еркіндікті көздейді, бұл DRX9000 нәтижелеріне қатысты оң болсын, теріс болсын, нәтижелерді хабарлауға мүмкіндік береді.

Бұл жұмыс Florida Department of State Center for Neuromusculoskeletal Research қолдауымен орындалды.

1. Margetis K, Al Khalili Y. Cervical Disc Herniation. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing; 2025.
2. Radhakrishnan K, Litchy WJ, O’Fallon WM, Kurland LT. Epidemiology of cervical radiculopathy. Brain 1994;117:325–35.
3. Jordan J, Konstantinou K, O’dowd J. Herniated lumbar disc. BMJ Clin Evid 2009.
4. Epstein NE. A review of complication rates for anterior cervical diskectomy and fusion (ACDF). Surg Neurol Int 2019;10.
5. Yee TJ, Swong K, Park P. Complications of anterior cervical spine surgery: A systematic review of the literature. Journal of Spine Surgery 2020;6:302–22.
6. Chhugani S, Agarwal N, Sheikh F, Borca F, Spanoulis A, Galea I. Cervical spinal degenerative disease in multiple sclerosis. Eur J Neurol 2021;28:2497–502.
7. Xu Q, Tian X, Bao X, Liu D, Zeng F, Sun Q. Nonsurgical spinal decompression system traction combined with electroacupuncture in the treatment of multi-segmental cervical disc herniation: A case report. Medicine (United States) 2022;101:E28540.
8. Ma SY, Kim HD. The effect of motorized spinal decompression delivered via spineMED combined with physical therapy modalities for patients with cervical radiculopathy. J Phys Ther Sci 2010;22:429–35.
9. Schueren S, Luginsland LA, Medina GA, Schilaty ND. Retrospective Chart Review of Nonsurgical Spinal Decompression as a Therapeutic Modality for Low Back Pain. Mil Med 2025;190:134–40.
10. Connolly JA, Luginsland LA, Welsh S, Bexley JA, Pirone J, Martin WR, et al. Clinical and Imaging Outcomes of Non-Surgical Spinal Decompression for Lumbar Intervertebral Disc Lesions: A Case Series. J Contemporary Chiropr 2025; 8:81–7.
11. Vernon H, Mior S. The Neck Disability Index: a study of reliability and validity. J Manipulative Physiol Ther 1991;14:409–15.
12. Compston A. Aids to the Investigation of Peripheral Nerve Injuries. Medical Research Council: Nerve Injuries Research Committee. His Majesty’s Stationery Office: 1942; pp. 48 (iii) and 74 figures and 7 diagrams; with Aids to the Examination of the Peripheral Nervous System. By Michael O’Brien for the Guarantors of Brain. Saunders Elsevier: 2010; pp. [8] 64 and 94 Figures. Brain 2010;133:2838–44.
13. Ramos G, Martin W. Effects of vertebral axial decompression on intradiscal pressure. J Neurosurg 1994;81:350–3.
14. Roduit N. Weasis DICOM Viewer 2025:Version 4.6.6. Available from: https://github.com/nroduit/Weasis (accessed February 22, 2026).
15. Kuo Y-W, Hsu Y-C, Chuang I-T, Chao P-HG, Wang J-L. Spinal Traction Promotes Molecular Transportation in a Simulated Degenerative Intervertebral Disc Model. Spine (Phila Pa 1976) 2014;39:E550–6.
16. Alrwaily M, Almutiri M, Schneider M. Assessment of variability in traction interventions for patients with low back pain: A systematic review. Chiropr Man Therap 2018;26:1–11.
17. Eldaya RW, Parsons MS, Hutchins TA, Avery R, Burns J, Griffith B, et al. ACR Appropriateness Criteria® Cervical Pain or Cervical Radiculopathy: 2024 Update. J Am Coll Radiol 2025;22:S136–62.