Омыртқа жотасының декомпрессиясы

Gionis TA, Groteke E. Spinal Decompression. Orthopedic Technology Review 2003;5(6):36–39 (2003 жылғы қараша/желтоқсан, «Surgical Alternatives» айдары). Баспагер: CurAnt Communications, Inc. Мақалаға DOI берілмеген және ол PubMed дерекқорында индекстелмеген.

Мақаланың журналдың өз сайтындағы веб-нұсқасы (orthopedictechreview.com, 2003 жылғы қараша/желтоқсан шығарылымы, 36-бет) Internet Archive мұрағатында сақталған: web.archive.org/web/20040525180049/http://www.orthopedictechreview.com/issues/novdec03/pg36.htm. Журналдың өз сайты енді интернетте қолжетімсіз.

By Thomas A. Gionis, MD, JD, MBA, MHA, FICS, FRCS, and Eric Groteke, DC, CCIC. Авторлардың аты-жөні жазылған жолда олардың жұмыс орындары көрсетілмеген; мақаланың соңындағы авторлар туралы мәліметтерде (төменде келтірілген) Thomas A. Gionis туралы «chairman of the American Board of Healthcare Law and Medicine, Chicago; a diplomate professor of surgery, American Academy of Neurological and Orthopaedic Surgeons; and a fellow of the International College of Surgeons and the Royal College of Surgeons» деп, ал Eric Groteke туралы «maintains chiropractic centers in northeastern Pennsylvania, in Stroudsburg, Scranton, and Wilkes-Barre» деп жазылған.

Мақала бетінде авторлық құқық туралы жол жоқ. Журнал сайтының құқықтық ақпарат бетінде оның материалдары туралы «Copyright © 2003 CurAnt Communications, Inc.» және «All Rights Reserved» деп көрсетілген; шығарылымның мазмұн бетінде «© 2002 MWC / Allied Healthcare Group. All rights reserved» деп басылған. Мақала ашық қолжетімділік лицензиясымен жарияланбаған.

Қазақша нұсқаны ELTECH дайындады: мәтін орысша аударма негізінде аударылып, ағылшын тіліндегі түпнұсқамен салыстырылды. Орысша аударма ағылшын тілінен журнал сайтындағы мақаланың веб-нұсқасы бойынша қысқартусыз және өзгеріссіз, сөзбе-сөз жасалған; «Аңдатпа» және «Авторлар туралы» тақырыптарын біз қостық (түпнұсқада бұл жерлерде тақырыптар жоқ), ал веб-нұсқада екі нөмірленген тармаққа бөлінген әдебиеттер тізіміндегі № 14 дереккөз бір тармақ ретінде берілген.

Омыртқа жотасы патологиясы бар, диск жарықтары мен дисктің дегенеративті ауруы анықталған пациенттердің симптомдарына хирургиялық емес араласудың әсері бағаланған клиникалық зерттеудің нәтижесі ұсынылады.

Бұл клиникалық нәтижелер зерттеуі диск жарықтары мен дисктің дегенеративті ауруы бар пациенттердің симптомдары мен физикалық тексеру деректеріне омыртқа жотасы декомпрессиясының әсерін бағалау үшін жүргізілді. Нәтижелер терапияны аяқтаған 219 пациенттің 86%-ы симптомдардың бірден жойылғанын хабарлағанын, ал 84%-ы емдеуден кейін 90 күн өткенде ауырсынусыз қалғанын көрсетті. Физикалық тексеру деректері 219 пациенттің 92%-ында жақсаруды көрсетті және бұл жақсару емдеуден кейін 90 күн өткенде осы пациенттердің 89%-ында сақталды. Бұл зерттеу диск ауруын — американдық денсаулық сақтау жүйесіне жыл сайын 50 млрд доллардан астам шығын әкелетін, арқадағы ауырсынудың ең жиі себебін — омыртқа жотасының декомпрессиясы арқылы экономикалық тұрғыдан тиімді емдеуге болатынын көрсетеді. Сәтті хирургиялық емес терапияның құны хирургиялық емдеу құнының оннан бірінен аз. Бұл нәтижелер омыртқа жотасының декомпрессиясы саласындағы биотехнологиялық жетістіктер диск жарықтары мен дисктің дегенеративті аурулары бар пациенттерді болашақта тиімді жүргізу тұрғысынан үміт күттіретін нәтижелер көрсететінін айғақтайды. Хирургиялық емес емдеу кейінгі операцияның алдын ала ма, әлде оны тек кейінге шегере ме, соны анықтау үшін ұзақ мерзімді нәтижелерді зерттеу қажет.

Биотехнологиядағы соңғы жетістіктердің арқасында омыртқа жотасының декомпрессиясы омыртқааралық дисктердің жарықтары мен дегенеративті ауруын — арқадағы ауырсынудың негізгі себептерінің бірін — емдеудің экономикалық тұрғыдан тиімді хирургиялық емес әдісіне айналды. Омыртқааралық дисктердің жарықтары мен дегенеративті ауруын емдеудің бұл хирургиялық емес әдісі диск ішіндегі қысымды айтарлықтай төмендету арқылы зақымдалған омыртқа сегментіне әсер етеді.¹ Арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы ауырсынуға байланысты еңбекке жарамсыздық — өнеркәсібі дамыған елдерде медициналық әдістермен емделетін қатерсіз жағдайлардың ішіндегі ең қымбатқа түсетіні. Бұл сондай-ақ 45 жасқа толмаған адамдардағы еңбекке жарамсыздықтың бірінші орындағы себебі. 45 жастан кейін ол еңбекке жарамсыздық себептерінің ішінде маңыздылығы жағынан үшінші орында тұр.² Диск ауруы денсаулық сақтау жүйесіне жылына 50 млрд доллардан астам шығын әкеледі.

Омыртқааралық диск ішкі мукополисахаридті гель ядросын қоршап тұратын фиброзды-шеміршекті құрылымды түзетін талшық пластиналарынан тұрады. Сыртқы қабырға мен гель гидродинамикалық түрде әрекет етеді. Жартылай қатты тұйық сыртқы қабырғаның ішіндегі сұйықтықтың меншікті қысымы гидродинамикалық белсенділікті мүмкін етеді, соның арқасында омыртқааралық диск механикалық құрылым болып табылады.³ Адам қозғалыстың әртүрлі қалыпты ауқымдарын пайдаланған кезде омыртқа жотасының дисктері диск ішіндегі қысымның өзгеруі нәтижесінде деформацияланады.⁴ Диск деформацияланады, бұл ядроның ығысуын және фиброзды сақина талшықтарының ұзаруын туғызады. Омыртқа денелері мен дисктердің түйіскен сызығы бойында остеофиттер дамиды, бұл спондилез деп аталатын ауруды туғызады. Бұл диск пульпозды ядроның өзгеруі салдарынан тарылады: қартаю процесі жалғасқан сайын ядро іркілдек консистенциядан неғұрлым фиброзды сипатқа ауысады. Шеміршекті тұйықтаушы пластинкалардың склерозы және көршілес омыртқа беттерінің шеті бойымен жаңа сүйек тінінің түзілуі кезінде омыртқааралық кеңістік жұқарады. Өзгерген механика артқы диартроздық буындарға жүктеме түсіреді, соның салдарынан олар қозғалыс үшін өздерінің қалыпты ядролық тірек нүктесін жоғалтады. Омыртқааралық кеңістік жоғалған кезде фасеттік беттің буындасу жазықтығы бұдан былай конгруэнтті болмайды. Бұл жүктеме буын беттерінің дегенеративті артритіне әкеледі.⁵

Бұл әсіресе жұмысқа байланысты жарақаттардың басым бөлігін құрайтын кәсіптік қайталанатын жарақаттарда маңызды. Дисктің дегенерациясы кезінде фиброзды сақинаның қабаттары кей жерлерде ажырап, циркулярлық жыртылуларды түзуі мүмкін. Осындай бірнеше циркулярлық жыртылу бірігіп, радиальды жыртылуға әкелуі мүмкін, оның аймағында зат сыртқа шығып, диск жарығы немесе пролапсы пайда болуы мүмкін. Диск жарығы пайда болмауы да мүмкін болғанымен, фиброзды сақина әлсіреуге, циркулярлық томпаюға және омыртқааралық диск биіктігінің жоғалуына әкеледі. Нәтижесінде бұл кезеңде дискограммалар әдетте дискаралық қысымның төмендегенін анықтайды.

Пульпозды ядро мен фиброзды сақинада анықталған ерте өзгерістер, сірә, биомеханикалық сипатта болады және қартаюмен байланысты. Осы өзгерістер аясындағы кез келген қосымша жарақат дегенерация процесін жеделдетуі мүмкін. Дискогендік жарақат кезінде физикалық ығысу, сондай-ақ тіндердің ісінуі мен бұлшықет спазмы орын алады, олар диск ішіндегі қысымды арттырып, сұйықтықтың қозғалысын шектейді.⁶ Бұған қоса, тұйықтаушы пластинканың сынуын тудыратын компрессиялық жарақаттар дискті болашақта дегенерацияға бейім етуі мүмкін.

Қалыпты кинетиканың өзгеруі арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну мен диск тұтастығының бұзылуының ең көп таралған себебі болып табылады, сондықтан омыртқааралық дисктің ішінде және айналасында гомеостазды сақтау аса маңызды; Yong-Hing және Kirkaldy-Willis⁷ бұл дегенерацияны клиникалық симптомдармен сәйкестендірді. Омыртқа жотасы дегенерациясының үш клиникалық сатысы мыналар:

1. Дисфункция сатысы. Патологиялық өзгерістер аз, симптомдар әлсіз білінеді немесе мүлде жоқ. Әдетте люмбалгия және ротациялық созылу диагноздары қолданылады.
2. Тұрақсыздық сатысы. Тұрақсыздықтың қозғалыс сегментінде патологиялық қозғалыс бар, пациент объективті деректер болған кезде орташа симптомдарға шағымданады. Консервативті емдеу қолданылады, ал кейде операция көрсетіледі.
3. Тұрақтану сатысы. Дисктің және фасеттік буындардың қозғалғыштықты азайтатын ауыр дегенеративті өзгерістері бар, стеноз болуы ықтимал үшінші фаза.

Омыртқа жотасының декомпрессиясы омыртқааралық кеңістіктің декомпрессиясын қамтамасыз ететіні және арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсынудың клиникалық көрінісінде омыртқа жотасын әдеттегі тартудан ерекшеленетіні көрсетілген.^8,9 Әдебиет деректері бойынша дәстүрлі тарту тиімділігі төменірек әрі оңтайлы терапиялық нәтижелерге қол жеткізу үшін биомеханикалық тұрғыдан жеткіліксіз болып шықты.^8–11 Шын мәнінде, бір зерттеуде Mangion және әріптестері үздіксіз тарту құрылғыларынан алынған кез келген пайда тартудың өзіне емес, мәжбүрлі иммобилизацияға байланысты болды деген қорытындыға келді.¹⁰ Басқа зерттеуде Weber тартумен емделген пациенттерді имитациялық тарту алған бақылау тобымен салыстырып, мәнді айырмашылықтардың жоқ екенін көрсетті.¹¹ Зерттеулер дәстүрлі тарту омыртқа жотасының декомпрессиясын қамтамасыз етпейтінін растайды. Керісінше, декомпрессия, яғни бел бөліміндегі омыртқааралық дисктер мен фасеттік буындардың дистракция және позициялау есебінен жүктемеден босатылуы, омыртқааралық кеңістікте диск ішіндегі теріс қысымды тудыру және сақтау арқылы диск жарықтары мен дисктің дегенеративті ауруын емдеу әдісі ретінде өзінің тиімділігін дәлелдеді. Nachemon деректеріне, сондай-ақ Yong-Hing және Kirkaldy-Willis деректеріне сәйкес,¹ арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсынуды омыртқа жотасының декомпрессиясы арқылы емдеу омыртқа жотасы дегенерациясының табиғи ағымына араласады.^7,12 Matthews¹³ бел бөліміндегі дисктің протрузиясы бар деп болжанған пациенттерді тексеру үшін эпидурографияны қолданды. 120 фунт × 20 минут күш түсірілгенде ол контрастты заттың осмостық өзгерістер есебінен омыртқааралық кеңістіктерге тартылғанын көрсете алды. Goldfish¹⁴ дегенерацияға ұшыраған диск пульпозды ядроның қоректену жағдайына әсер ететін диск ішіндегі қысымның төмендеуінен пайда көруі мүмкін деп болжайды. Ramos және Martin⁸ дәл бағытталған дистракциялық күштер арқылы диск ішіндегі қысымды күрт төмендетіп, теріс мәндерге дейін түсіруге болатынын көрсетті. Onel және әріптестерінің зерттеуінде¹⁵ компьютерлік томография деректері бойынша контуры өзгерген дискке дистракцияның оң әсерлері туралы хабарланды. Диск жарықтарымен де, дисктердің дегенерациясымен де байланысты жоғары диск ішіндегі қысым гомеостаздың қалпына келуіне және зақымдалған тіннің репарациясына кедергі келтіреді.

Биотехнологиялық жетістіктер Азық-түлік өнімдері мен дәрі-дәрмектердің сапасын санитарлық қадағалау басқармасы мақұлдаған, омыртқааралық дисктерді декомпрессиялайтын эргономикалық құрылғыларды әзірлеуге ықпал етті. Бұл декомпрессиялық/репозициялық аппараттар әрекетінің биомеханикасы кешенді физикалық тексеру және тиісті диагностикалық визуализациялық зерттеулер деректері бойынша диагноз қойылатын нақты диск деңгейіндегі декомпрессияға негізделген. Зақымдалған деңгейге қатысты декомпрессия бұрышы диск ішінде теріс қысым тудырады, ол қоректік заттардың, судың және қанның дегенерацияға ұшыраған және/немесе жарығы бар дискке ағып келуі үшін осмостық қысым градиентін жасайды, сөйтіп жазылу фазаларының өтуіне мүмкіндік береді.

Диск жарықтары мен дисктің дегенеративті ауруы бар пациенттердің симптомдарына омыртқа жотасы декомпрессиясының әсерін бағалау үшін жүргізілген бұл клиникалық нәтижелер зерттеуі терапияны аяқтаған 219 пациенттің 86%-ы симптомдардың бірден жойылғанын хабарлағанын және олардың 84%-ы емдеуден кейін 90 күн өткенде ауырсынусыз қалғанын көрсетті. Физикалық тексеру деректері терапияны аяқтаған 219 пациенттің 92%-ында жақсаруды анықтады.

Зерттелетін топқа кемінде 4 апта бойы сақталған, диск жарықтары мен дисктің дегенеративті ауруына байланысты симптомдары бар 500 пациенттің ішінен кездейсоқ іріктелген 229 адам кірді. Қосу критерийлеріне бел бөліміндегі дисктердің жарықтары мен томпаюынан туындаған, 4 аптадан астам уақыт бұрын басталған ауырсыну немесе 4 апта бойы консервативті терапияға көнбейтін, дегенерацияға ұшыраған дисктерден туындаған тұрақты ауырсыну жатты. Барлық пациенттер 4 апталық емдеу хаттамасынан өте алуы, кемінде 18 жаста болуы және соңғы 6 ай ішінде МРТ жасатқан болуы тиіс еді. Бұрын арқасына операция жасатқан пациенттер зерттеуден шығарылды. Айта кету керек, 73 пациент арқадағы ауырсынудың осы эпизодына дейін біреуден үшке дейін эпидуральды инъекция алған, ал олардың 22-сі эпидуральды инъекцияларды қазіргі жағдайына байланысты алған. Өлшеулер емдеу басталғанға дейін, сондай-ақ екінші, төртінші, алтыншы аптада және емдеуден кейін 90 күн өткенде қайта жүргізілді. Әр тестілеу нүктесінде сауалнама мен физикалық тексеру біржақтылықты болдырмау үшін алдыңғы құжаттарсыз жүргізілді. Тестілеуге симптомдар мен функционалдық мәртебені өлшеуге қатысты ақпаратты сандық бағалау үшін қолданылған Освестри сауалнамасы кірді. Күнделікті әрекет туралы он санаттағы сұрақтар бірінші сеанс алдында, содан кейін емдеуден кейін және соңғы процедурадан 30 күн өткен соң қайтадан қойылды.

Тестілеу сондай-ақ модификацияланған физикалық тексеруден тұрды, оған рефлекстерді бағалау (қалыпты, баяу немесе жоқ), жүрісті бағалау, кифоздың болуы және түзу аяқты көтеру сынамасы кірді (арқаның төменгі бөлігіне және аяққа таралатын ауырсыну аяқты 30 градустан жоғары немесе одан төмен көтергенде оң деп саналатын жағдайда жіктелді, бірақ ауырсыну тек арқаның төменгі бөлігінде оқшауланып қалса, бұл теріс деп саналды). Бел бөліміндегі қозғалыс көлемі эргонометрмен өлшенді. Қалыптыдан бастап бүгу кезінде 15 градустан асатынға дейінгі және ротация мен жазу кезінде 10 градустан асатынға дейінгі ауқымдағы шектеулер оң нәтиже болып саналды. Төменгі аяқ-қолдарда сезімталдықтың айқын тапшылығының бар-жоғын анықтау үшін зерттеуші инемен шаншуды және жеңіл жанасуды қолданды.

Іріктелген 229 пациенттің тек 10-ы ғана емдеу хаттамасын аяқтамады. Аяқтамау себептерінің қатарында көлікке байланысты қиындықтар, отбасылық төтенше жағдайлар, кесте сәйкессіздіктері, мотивацияның болмауы және өтпелі жайсыздық болды. Пациенттерге арналған хаттама 6 апталық терапия курсы барысында омыртқа жотасын декомпрессиялаудың 20 процедурасын көздеді. Әр сеанс жабдықтағы 45 минуттық процедурадан тұрды, одан кейін бел аймағының паравертебральды бұлшықеттерін консолидациялау үшін 15 минут бойы мұз және интерференциялық жиілікті терапия қолданылды. Пациенттердің режимі 2 апта бойы омыртқа жотасын декомпрессиялау арқылы күнделікті емдеуді (аптасына 5 күн), содан кейін 2 апта бойы аптасына үш сеансты және соңында терапияның қалған 2 аптасында аптасына екі сеансты қамтыды.

Емдеудің бірінші күні түсірілетін қысым адамның дене салмағының жартысынан 10 фунтты алып тастағанға тең, екінші күні — адамның дене салмағының жартысына тең деп анықталды. Қалған 18 сеанста түсірілген қысым пациенттің дене салмағының жартысы мен қосымша 10 фунттың қосындысына тең болды. Емдік әсер бұрышы МРТ деректерімен сәйкестендірілген бел бөліміндегі нақты диск анықталғаннан кейін өндірушінің хаттамасына сәйкес орнатылды. Сеанс пациентке оның нақты дене бітіміне сәйкес жеке ыңғайланған төменгі және жоғарғы бекіткіш белдікті кигізуден басталды. Пациент жабдықтың табанында орналасқан платформаға тұрды, бұл ретте бір мезгілде дене салмағы есептеліп, тиісті емдік қысым анықталды. Содан кейін пациент шалқасынан жатқан қалыпқа түсірілді, бұл қалыпта зерттеуші үстелдің бөліну сызығын пациенттің мықын сүйегі қырының жоғарғы шетімен сәйкестендірді. Пациенттің жайлылығы үшін бел бөлімінің лордозын автоматты түрде арттыруға пневматикалық ауа сорғысы қолданылды. Пациенттің кеуде белдігі үстелге бекітіліп, тартылды. Иықтарды автоматты түрде демейтін жүйе пациенттің денесінің жоғарғы бөлігін тартып, бекітті. Тізелерді сәл бүгілген күйде ұстау үшін тізе астына жастық қойылды. Содан кейін бұрын есептелген емдік қысым мәндерін пайдалана отырып, омыртқа жотасының декомпрессиясы жүргізілді. Емдеуден кейін пациент паравертебральды бұлшықеттерді консолидациялау үшін 15 минуттық интерференциялық жиілікті терапия (80-нен 120 Гц-ке дейін) және суық пакеттер алды.

Емдеудің алғашқы 2 аптасында пациенттерге белді демейтін белдіктер тағу және белсенділікті шектеу тапсырылды, ал жұмыста олар жеңіл еңбекке ауыстырылды. Бұған қоса, емдеудің алғашқы 2 аптасында оларға терапиядан 1 сағат бұрын және ұйқы алдында қабылдау үшін стероидты емес дәрі тағайындалды. Емдеудің екінші аптасынан кейін дәрі қабылдау азайтылып, орташа белсенділікке рұқсат етілді.

Деректер осы клиникалық зерттеу барысында ем алған 219 пациенттен жиналды. Зерттеудің демографиялық құрамы: әйел жынысты 79 пациент және ер жынысты 140 пациент. Емделген пациенттердің жасы 24-тен 74-ке дейін болды (1-кестені қараңыз). Әйелдердің орташа дене салмағы 146 фунт, ал ер адамдардың орташа дене салмағы 195 фунт болды. Освестри ауырсыну шкаласына сәйкес, пациенттер хабарлаған симптомдар ауырсынудың болмауынан (0) қатты ауырсынуға (5) дейінгі ауқымда болды.

Әрі қарай пациенттер алты топқа бөлінді:

1. жалғыз латеральды жарық 67 жағдай
2. жалғыз орталық жарық 22 жағдай
3. диск дегенерациясымен қоса жалғыз латеральды жарық 32 жағдай
4. диск дегенерациясымен қоса жалғыз орталық жарық. 24 жағдай
5. диск дегенерациясымен қоса 1-ден көп жарық 17 жағдай
6. диск дегенерациясы жоқ, 1-ден көп жарық 57 жағдай

Ауырсынуды өзін-өзі бағалаудың Освестри шкаласына сәйкес, емдеу осы зерттеуге қамтылған 219 пациенттің 86%-ында сәтті болды (2-кесте, 39-бет). Ауырсыну шкаласы бойынша ауырсынудың 0-ге немесе 1-ге дейін төмендеуі емдеудің сәтті нәтижесі деп есептелді. 188 пациентте ауырсынуды сезіну «жоқ» (0) пен «эпизодтық» (1) аралығында болды, дәрі-дәрмектерге немесе емдеуге одан әрі ешқандай қажеттілік болмады. Бұл пациенттер ауырсынудың толық жойылғанын хабарлады, бел бөліміндегі қозғалыс көлемі қалыпқа келді және жоғалған кез келген сенсорлық немесе қозғалыс функциялары қалпына келді. Қалған 31 пациент ауырсыну мен тіршілік әрекетінің бұзылуы бойынша жалпы балы біршама жақсарғанына қарамастан, айтарлықтай ауырсыну мен тіршілік әрекетінің бұзылуы туралы хабарлады.

Бұл зерттеуге тек ұзақтығы кемінде 4 апта болған диск жарықтары мен дисктің дегенеративті өзгерістері диагнозы қойылған пациенттер ғана қатыса алды. Әр пациенттің диагнозы МРТ деректерімен расталды. Іріктелген барлық пациенттер төменгі аяқ-қолдарға таралатын невритпен бірге ауырсыну шкаласы бойынша 3-тен 5-ке дейінгі мәндерді көрсетті. Емдеудің екінші аптасына қарай пациенттердің 77%-ында арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну 50%-дан астам кері дамыды. Кейінгі ортопедиялық тексерулер омыртқа жотасы қозғалыс көлемінің ұлғаюы түзу аяқты көтеру нәтижелерінің және рефлекторлық жауаптың жақсаруымен тікелей корреляцияланғанын көрсетті. 2-кестеде осы зерттеу барысында алынған субъективті деректердің санаттар бойынша жиынтығы және емдеуден кейінгі жалпы нәтижелер берілген. 90 күннен кейін тек бес пациентте (2%) бастапқы емдеу бағдарламасынан кейін рецидив анықталды.

Физикалық тексеруде патологиялық деректері бар пациенттердің тоқсан екі пайызында емдеуден кейін жақсару байқалды. Тоқсан күннен кейін бұл пациенттердің тек 3%-ында ғана патологиялық деректер болды. 3-кестеде емдеуден кейін қозғалыс және сенсорлық жүйелердің функциясын тексеретін дәрігерлік тексеру деректерінде жақсару байқалған пациенттердің пайызы жинақталған. Бастапқыда жүрісі патологиялық болған адамдардың 96%-ында жүріс жақсарды, ал баяу рефлекстері бар адамдардың 96%-ында рефлекстер қалыпқа келді. Сенсорлық қабылдау пациенттердің 93%-ында жақсарды, қозғалыс шектеулігі 86%-ында азайды, түзу аяқты көтеру сынамасының нәтижесі бастапқыда патологиялық болғандардың 89%-ында бұл сынаманың нәтижесі қалыпты болды және 90%-ында омыртқа жотасы қозғалыс көлемінің жақсаруы байқалды.

Қорытындылай келе, омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясы дәрігерлерге дискогендік ауруды тиімді емдеу үшін қажетті декомпрессиялық күшті тиісінше түсіруге және бағыттауға мүмкіндік беретін әдіс ұсынады. Омыртқа жотасының декомпрессиясы саласындағы биотехнологиялық жетістіктердің арқасында субъективті хабарламалар бойынша бұрын хирургиялық емдеуге үміткер деп саналған пациенттердің 86%-ында симптомдар тұрғысынан қалпына келу орын алды, ал объективті деректер бойынша механикалық функция 92%-ында қалпына келтірілді. Емдеуден кейін тоқсан күн өткенде тек 2%-ы ауырсыну туралы хабарлады, ал 3%-ында рецидив болды: физикалық тексеруде қозғалыс шектеулері мен омыртқа жотасы қозғалыс көлемінің азаюы байқалды. Біздің нәтижелеріміз МРТ деректерімен құжатталған диск жарықтары мен дисктің дегенеративті аурулары бар 219 пациентті емдеу мынадай анықтамаға сәйкес сәтті болғанын көрсетеді: ауырсынудың азаюы; ауырсынуды басатын дәрілерді қабылдаудың қысқаруы; қозғалыс көлемінің, рефлекстердің және жүрістің қалыпқа келуі; және жоғалған сенсорлық немесе қозғалыс функцияларының қалпына келуі. Омыртқа жотасының декомпрессиясы саласындағы биотехнологиялық жетістіктер диск жарықтары мен дисктің дегенеративті аурулары бар пациенттерді болашақта тиімді жүргізу тұрғысынан шынымен де үміт күттіретін нәтижелер көрсетеді. Сәтті хирургиялық емес терапияның құны хирургиялық емдеу құнының оннан бірінен аз. Хирургиялық емес емдеу кейінгі операцияның алдын ала ма, әлде оны тек кейінге шегере ме, соны анықтау үшін ұзақ мерзімді нәтижелерді зерттеу қажет.

Thomas A. Gionis, MD, JD, MBA, MHA, FICS, FRCS — American Board of Healthcare Law and Medicine (Чикаго) төрағасы; American Academy of Neurological and Orthopaedic Surgeons хирургия бойынша дипломды профессоры; сондай-ақ International College of Surgeons және Royal College of Surgeons толық мүшесі.

Eric Groteke, DC, CCIC — хиропрактик, анестезия кезінде жасалатын манипуляциялар саласында сертификатталған. Ол сондай-ақ хиропрактика саласындағы сақтандыру жөніндегі кеңесші, хиропрактика бойынша сертификатталған тәуелсіз сарапшы және хиропрактика саласындағы сақтандыру жөніндегі сертификатталған кеңесші. Groteke Пенсильванияның солтүстік-шығысында, Страудсбергте, Скрантонда және Уилкс-Барреде хиропрактика орталықтарын ұстайды.

1. Eyerman E. MRI evidence of mechanical reduction and repair of the torn annulus disc. International Society of Neuroradiologists; October 1998; Orlando.
2. Narayan P, Morris IM. A preliminary audit of the management of acute low back pain in the Kettering District. Br J Rheumatol. 1995;34:693-694.
3. McDevitt C. Proteoglycans of the intervertebral disc. In: Gosh, P, ed. The Biology of the Intervertebral Disc. Boca Raton, Fla: CRC Press; 1988:151-170.
4. Bogduk N, Twomey L. Clinical Anatomy of the Lumbar Spine. New York: Churchill Livingstone; 1991.
5. Cox JM. Low Back Pain: Mechanism, Diagnosis, and Treatment. 5th ed. Baltimore: Williams & Wilkins; 1990:69-70, 144.
6. Cyriax JH. Textbook of Orthopaedic Medicine: Diagnosis of Soft Tissue Lesions. Vol 1. 8th ed. London: Balliere Tindall; 1982.
7. Nachemson AL. The lumbar spine, an orthopaedic challenge. Spine. 1976;1(1):59-69.
8. Ramos G, Martin W. Effects of vertebral axial decompression on intradiscal pressure. J Neurosurgery. 1994;81:350-353.
9. Shealy CN, Leroy P. New concepts in back pain management: decompression, reduction, and stabilization. In: Weiner R, ed. Pain Management: A Practical Guide for Clinicians. Boca Raton, Fla: St Lucie Press; 1998:239-257.
10. Pal B, Mangion P, Hossain MA, et al. A controlled trial of continuous lumbar traction in back pain and sciatica. Br J Rheumatol. 1986;25:181-183.
11. Weber H. Traction therapy in sciatica due to disc prolapse. J Oslo City Hosp. 1973;23(10):167-176.
12. Yong-Hing K, Kirkaldy-Willis WH. The pathophysiology of degenerative disease of the lumbar spine. Orthop Clin North Am. 1983;14:501-503.
13. Matthews J. The effects of spinal traction. Physiotherapy. 1972;58:64-66.
14. Goldfish G. Lumbar traction. In: Tollison CD, Kriegel M, eds. Interdisciplinary Rehabilitation of Low Back Pain. Baltimore: Williams & Wilkins; 1989.
15. Onel D, Tuzlaci M, Sari H, Demir K. Computed tomographic investigation of the effect of traction on lumbar disc herniations. Spine. 1989; 14(1):82-90.