Арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы дискогенді ауырсыну кезінде моторлы тарту арқылы омыртқа жотасының декомпрессиясы бойынша әдебиетке жүйелі шолу

Macario A, Pergolizzi JV. Systematic Literature Review of Spinal Decompression Via Motorized Traction for Chronic Discogenic Low Back Pain. Pain Practice. 2006;6(3):171–178. DOI: 10.1111/j.1533-2500.2006.00082.x. PMID: 17147594.

Журналдағы мақала: doi.org/10.1111/j.1533-2500.2006.00082.x. PubMed дерекқорындағы жазба: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17147594.

Alex Macario, MD, MBA*†; Joseph V. Pergolizzi, MD‡. *Department of Anesthesia and †Health Research & Policy, Stanford University School of Medicine, Stanford, California; ‡Department of Anesthesia, Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, Maryland, U.S.A.

Address correspondence and reprint requests to: Alex Macario, MD, MBA, Department of Anesthesia, Stanford University School of Medicine, Stanford, CA 94305-5640, U.S.A.
Submitted: November 17, 2005; Revision accepted: March 26, 2006

© 2006 World Institute of Pain, 1530-7085/06/$15.00

Қазақша нұсқаны ELTECH дайындады: мәтін орысша аударма негізінде аударылып, ағылшын тіліндегі түпнұсқамен салыстырылды. Орысша аударма ағылшын тілінен қысқартусыз және өзгеріссіз, сөзбе-сөз жасалған.

Мақсаты: Бұл зерттеудің мақсаты — моторлы тарту арқылы жүзеге асырылатын омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясының арқаның бел-сегізкөз бөліміндегі созылмалы дискогенді ауырсыну кезіндегі тиімділігін бағалау үшін әдебиетке жүйелі шолу жүргізу болды.

Зерттеу дизайны: MEDLINE және Кокрейн ынтымақтастығы дерекқорларында 1975 жылдан 2005 жылғы қазанға дейінгі ағылшын тіліндегі әдебиеттен арқаның төменгі бөлігінде ауырсынуы бар ересектерге жүргізілген проспективті клиникалық зерттеулерді компьютер көмегімен жүйелі іздеу. Әр зерттеудің әдіснамалық сапасы бағаланды. Егер араласу тобы омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясын, ал салыстыру тобы имитациялық араласуды немесе хирургиялық емес емдеудің басқа түрін алса, зерттеу шолуға енгізілді.

Нәтижелері: 10 зерттеудің деректері толық талданды. Жеті зерттеу әртүрлі типтегі аппараттар қолданылған рандомизацияланған бақыланатын зерттеулер болды. Олардың саны соншалықты аз болғандықтан, біз омыртқа жотасын декомпрессиялау жүйелеріне арналған клиникалық жағдайлар сериясының үш рандомизацияланбаған зерттеуін де талдадық. Зерттеулердің жалпы сапасы төмен, ал пациенттер топтары біртекті емес болғандықтан, метаталдау жүргізу орынсыз болды және сапалық шолу жүргізілді. Іріктеме көлемі орта есеппен 121 пациентті құрады (диапазоны 27–292), бұл ретте жеті рандомизацияланған зерттеудің алтауында омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясы кезінде айырмашылық болмағаны, ал бір зерттеуде ауырсынудың азайғаны, бірақ тіршілік әрекетінің бұзылуы азаймағаны хабарланды. Омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясына арналған үш рандомизацияланбаған зерттеуде (бақылау тобынсыз) ауырсынудың 77%–86%-ға азайғаны анықталды.

Қорытындылар: Бұл деректер арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы дискогенді ауырсыну кезінде моторлы тарту арқылы жүзеге асырылатын омыртқа жотасы декомпрессиясының тиімділігі әлі дәлелденбегенін болжауға мүмкіндік береді. Бұл ішінара пациенттер топтарының біртекті еместігіне және механикалық тарту механизмін пациенттерден тиісінше жасырудың (соқырлаудың) қиындықтарына байланысты болуы мүмкін. Бұрынғы зерттеулердің шектеулерін еңсеру үшін рандомизациясы сапалырақ, бақылау топтары бар және нәтиже көрсеткіштері стандартталған, ғылыми тұрғыдан неғұрлым қатаң зерттеулер қажет.

Түйін сөздер: арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну, нәтиже, омыртқа жотасының декомпрессиясы, механикаландырылған немесе моторлы тарту, дискогенді ауырсыну

Арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы ауырсыну (12 аптадан ұзақ сақталатын ауырсыну ретінде анықталады) — өнеркәсібі дамыған елдерде қымбатқа түсетін қатерсіз жағдай.¹ Оның негізгі механикалық себептері — не бел-сегізкөз бұлшықеттері мен байламдарының зақымдануы, не жарақатқа немесе дисктердің дегенеративті ауруына байланысты дискогенді бұзылыстар. Емдеу әдістері сан алуан және әр пациентке жеке таңдалуы тиіс.

Егер инвазивті емес әдістерге басымдық берілсе, ішке қабылданатын анальгетиктер,² миорелаксанттар, физиотерапия, жаттығулар,^3,4 акупунктура,⁵ манипуляциялар^6,7 немесе арқа мектебі⁸ қолданылуы мүмкін. Неғұрлым инвазивті емдеу әдістеріне эпидуральды инъекциялар,⁹ тері арқылы диск ішілік радиожиілікті термокоагуляция¹⁰ және омыртқа бағанасының тұрақсыздық белгілері болған кезде диск фрагменттерін алып тастау және/немесе спондилодез арқылы омыртқа жотасының хирургиялық декомпрессиясы жатады.

Емдеудің тағы бір баламасы — тарту. Әдебиетте омыртқааралық кеңістікті кеңейту немесе диск протрузиясын азайту үшін тартуды қолдануды қолдайтын деректер бар.^11,12 Тарту сондай-ақ бел-сегізкөз радикулопатиясы кезінде моторлық шақырылған потенциалдарды жақсартып, диск ішіндегі қысымды төмендетуі мүмкін.^13,14 Түзу аяқты көтеру сынамасы соңғы нүкте ретінде пайдаланылғанда, дене салмағының 30%-ына немесе 60%-ына тең күшпен (бірақ дене салмағының 10%-ына тең күшпен емес) жүргізілген статикалық тарту арқаның төменгі бөлігінде ауырсынуы және түбіршектік симптомдары бар пациенттерде аяқтардың қозғалғыштығын жақсартты.¹⁵

Омыртқа жотасын декомпрессиялау күшін маман қолмен түсіре алады, оны аспалы құрылғы¹⁶ арқылы ауырлық күші (пациенттің салмағы) есебінен де түсіруге болады, сондай-ақ пациенттің өзі де түсіре алады: ол арнайы құрастырылған үстелде жамбасы бекітілген күйде жатып, үстелдің бас жағындағы тұтқаларды тартады.¹⁷ Пациенттің немесе маманның шаршауы не олардың күшке немесе қалыпқа төзбеуі салдарынан тартудың бұл түрлерін стандарттау қиын болуы мүмкін.^18,19 Сонымен қатар пациенттерді диагностикалаудың, топтарға бөлудің және жүргізудің әртүрлі тәсілдері тартуды қолдану стратегиялары бойынша стандарттар әзірлеудегі қиындықтарға әсер етуі мүмкін. Бәлкім, осы себепті арқаның төменгі бөлігіндегі және/немесе мойындағы созылмалы ауырсынуды емдеу әдістеріне арналған бұрынғы жүйелі шолуларда тартудың тиімділігі анықталмаған болар.^20–23

Дәстүрлі тарту кезінде тарту күші (қолмен немесе ауырлық күші есебінен түсірілетін) сызықтық болады және ағзаның проприоцептивті реакциясын тудыруы мүмкін, ол паравертебральды бұлшықеттердің жиырылуын іске қосып, дистракциялық әсерді азайтуы мүмкін еді. Керісінше, моторлы блокты алдын ала таңдалған уақыт ішінде статикалық немесе осцилляторлық режимде жүзеге асырылатын механикаландырылған сегменттік дистракцияны қамтамасыз ететіндей етіп құрастыруға болады. Мұндай тәсілді, мысалы, аптасына 2–3 рет, бір сеансқа 30 мин, 30-дан 85 кг-ға дейінгі жүктемемен қолдануға болар еді.¹⁷ DRX9000 (Axiom Worldwide, Тампа, Флорида, АҚШ) және вертебральды аксиальды декомпрессия (VAX-D) (VAX-D Medical Techologies, Олдсмар, Флорида, АҚШ) — омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясының осындай түрін қамтамасыз ететін механикалық аппарат типтері. Мысалы, DRX 9000 жүйесінде кірістірілген ауа жастықтары, дискке байланысты тарту бұрышын реттеу, белдіктер және декомпрессияның соңғы бөлігінде дистракциялық күшті баяуырақ арттыру мүмкіндігі бар.

Тартудың көптеген әртүрлі әдістерін қарастырған бұрынғы жүйелі шолулардан айырмашылығы, біз механикаландырылған аппарат типтеріне назар аудардық. Бұл зерттеудің мақсаты — моторлы тарту арқылы жүзеге асырылатын омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясының арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы дискогенді ауырсыну кезіндегі тиімділігін бағалау үшін әдебиетке жүйелі шолу жүргізу болды.

Жүйелі шолуларда белгілі бір тақырып бойынша тиісті зерттеулерді жинау, бағалау және синтездеу кезінде жүйелі қателікті шектейтін стратегиялар қолданылады.^24,25 Біз халықаралық рецензияланатын жарияланған әдебиеттен арқаның бел-сегізкөз бөліміндегі ауырсынуы 12 аптадан ұзаққа созылған ересектерге жүргізілген проспективті клиникалық зерттеулерді анықтау үшін жарияланған нұсқаулықтарды^26,27 басшылыққа алдық.

Біз Ұлттық медицина кітапханасының MEDLINE дерекқорында, Кокрейннің бақыланатын сынақтардың орталық тізілімінде және Кокрейннің жүйелі шолулар дерекқорында 1975 жылдан 2005 жылғы қазанға дейінгі кезеңдегі мақалаларды электрондық түрде іздедік. 1975 жылға дейінгі зерттеулер алынып тасталды, өйткені 30 жылдан астам бұрынғы денсаулық сақтау стандарттары мен практикасы қазіргі практика жағдайларына сәйкес келмеуі мүмкін. Сонымен қатар ағылшын тілінде жазылмаған мақалалар алынып тасталды.^28,29

«Арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну, механикаландырылған немесе моторлы тарту, омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясы, дискогенді ауырсыну, клиникалық зерттеу, DRX 9000 және VAX-D» медициналық пәндік рубрикалар ретінде де, мәтіндік сөздер ретінде де жеке-жеке енгізілді. Зерттеулерді енгізу үшін іріктеменің ең аз көлемі белгіленбеді, бұл ретте тек ересектерге (жасы >18) жүргізілген зерттеулер ғана енгізілді. Әдебиетті соңғы іздеу 2005 жылғы 15 қарашада аяқталды.

Егер араласу тобы негізгі ем ретінде моторлы тартуды, ал салыстыру тобы имитациялық араласуды немесе хирургиялық емес емдеудің басқа түрін алса, зерттеулер енгізілді. Бастапқыда отыз мақала скринингтен өтті, бірақ олардың 15-і әртүрлі себептермен қабылданбады, атап айтқанда: тартудың басқа түрлері бойынша зерттеулер (n = 8), ағылшын тілінде жазылмаған мақалалар (n = 2), инфекция немесе ісік салдарынан арқада ауырсынуы бар пациенттерге жүргізілген зерттеулер (n = 2) және тек жарияланған тезистер түрінде қолжетімді хабарламалар немесе клиникалық жағдайлардың сипаттамалары (n = 3). Біз пациенттер қолымен тарту арқылы жасаған күш^30,31 (механикаландырылған аппарат көмегімен емес) пайдаланылған зерттеулерді, имитациялық араласу алатын бақылау тобы жоқ зерттеулерді³² немесе мойын бөлімін моторлы тарту зерттеулерін³³ алып тастадық.

Екі рецензент толық талданған 10 зерттеуден деректерді бір-бірінен тәуелсіз алды. Әр зерттеуші әр мақаланы оқып, деректер жинау нысанын толтырды. Екі рецензенттің арасындағы алшақтықтар зерттеу деректері бойынша консенсусқа қол жеткізілгенге дейін түпнұсқа мақаланы қайта зерделеу арқылы жойылды. Үшінші зерттеушіні тартуға мүмкіндік болды, бірақ консенсусқа қол жеткізу үшін оның көмегі қажет болмады.

Зерттеулердің мына сипаттамалары тіркелді: бірінші автордың тегі, жарияланған жылы, зерттеу жүргізілген ел, пациенттерді енгізу әдісі (проспективті, ретроспективті және пациенттер рандомизацияланды ма) және пациенттер саны. Негізгі соңғы нүктелер әр талданған зерттеуде қалай сипатталғанына қарай жіктелді.

Әр зерттеудің әдіснамалық сапасы рандомизация рәсімдері, пациенттер мен зерттеушіні соқырлау және қатысушылардың шығып қалуының сипатталуы негізінде Jadad шкаласы бойынша бағаланды.³⁴ Біз әр зерттеуде моторлы тартудың пайдасына статистикалық тұрғыдан мәнді нәтиже хабарланған-хабарланбағанын анықтадық.

10 зерттеудің деректері толық талданды. Жеті зерттеу әртүрлі типтегі аппараттар, соның ішінде екіге бөлінетін үстел беті, кәдімгі үстел беті және жүктері бар үйкеліссіз кушетка қолданылған моторлы тартудың рандомизацияланған бақыланатын зерттеулері болды. Жеті рандомизацияланған бақыланатын зерттеудің тек үшеуінде ғана рандомизация рәсімінің сипаттамасы келтірілген. Зерттеулердің ешқайсысында нәтижелер соқыр әдіспен бағаланбаған.

Зерттеулердің жалпы сапасы төмен, ал пациенттер топтары біртекті емес болғандықтан (мысалы, симптомдардың ұзақтығы мен диагноздар бойынша), метаталдау жүргізу орынсыз болды және сапалық шолу жүргізілді.

Жеті рандомизацияланған бақыланатын зерттеу жалпы алғанда плацебо алған 408 пациентті және омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясын алған 438 пациентті қамтыды (1-кесте). Іріктеме көлемі бір зерттеуге орта есеппен 121 пациентті құрады (диапазоны 27–292). Бақылау кезеңі орта есеппен 28 аптаны құрады (диапазоны 6–64 апта). Жеті рандомизацияланған зерттеудің алтауында омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясы кезінде айырмашылық болмағаны, ал бір зерттеуде ауырсынудың азайғаны, бірақ тіршілік әрекетінің бұзылуы азаймағаны хабарланды.

*Осы жағдайға тән тіршілік әрекетінің бұзылу шкаласы (Roland Morris) бойынша деректер де жиналды.

†Визуализация деректері бойынша пациенттерде дисктің зақымдану белгілері болмады. Ауырсыну ұзақтығы біздің енгізу критерийлеріміз бойынша талап етілген 12 аптаның орнына 6 аптадан асты, бірақ талданатын зерттеулер санын көбейту үшін бұл жұмыс біздің зерттеуімізге енгізілді.

‡Негізінде жатқан аурулардың немесе анатомиялық аномалиялардың белгілері болмаса, ауырсыну бейспецификалық деп анықталды.

КТ — компьютерлік томография; МРТ — магниттік-резонанстық томография; ВАШ — визуалды-аналогтық шкала.

Рандомизацияланған зерттеулер саны аз болғандықтан, біз бұған қосымша омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясына арналған, бақылау тобы жоқ клиникалық жағдайлар сериясының үш рандомизацияланбаған зерттеуін талдадық (2-кесте). Үш зерттеудің әрқайсысында ауырсынудың 77%-дан 86%-ға дейінгі ауқымда азайғаны хабарланды.

КТ — компьютерлік томография; DDD — дисктердің дегенеративті ауруы; МРТ — магниттік-резонанстық томография; ВАШ — визуалды-аналогтық шкала; VAX-D — вертебральды аксиальды декомпрессия.

Біздің әдебиетке шолуымыз арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы дискогенді ауырсыну кезінде моторлы тарту арқылы жүзеге асырылатын омыртқа жотасы декомпрессиясының тиімділігі әлі де анық емес екенін болжауға мүмкіндік береді. Бұл ішінара пациенттер топтарының біртекті еместігіне және механикалық тарту механизмін пациенттерден тиісінше жасырудың (соқырлаудың) қиындықтарына байланысты болуы мүмкін.

Көбінесе арқаның төменгі бөлігіндегі тұрақты ауырсынудың анатомиялық себебі белгісіз күйінде қалады. Бұл құрылымдық визуализация мен симптомдардың бір-бірімен нашар корреляцияланатынымен, сондай-ақ пациенттің бастапқы психоәлеуметтік айнымалылары арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы ауырсынудың дамуына әсер етуі мүмкін екенімен түсіндіріледі.³⁵ Арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсынуды емдеу әдістеріне арналған бұрынғы шолуларда жалпы әдіснамалық сапаның төмен екені анықталды.³⁶ Сол авторлардың неғұрлым қатаң зерттеулер жүргізуге шақыруларына қарамастан, бүгінде мұндай зерттеулер аз. Симптомдардың ұзақтығы, орналасуы (арқа немесе арқа/аяқ), визуализациялық зерттеулердің нәтижелері және нақты диагноздар (мысалы, арқаның төменгі бөлігіндегі бейспецификалық ауырсыну, ишиас) жиі көрсетілмейді.

Әртүрлі емдеу әдістері бағаланған арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы ауырсыну туралы бұрынғы әдебиет шолуларынан айырмашылығы, бізді нақ әртүрлі типтегі аппараттар арқылы механикаландырылған тартудың әсерін бағалау қызықтырды. Біз плацебо топтары тері арқылы электронейростимуляция,³⁷ инфрақызыл жылу,³⁸ манипуляциялар,³⁹ интерференциялық терапия,⁴⁰ ультрадыбыспен бірге ыстық компресс,⁴¹ не болмаса имитация (екі зерттеу^42,43) алған моторлы тартудың жеті рандомизацияланған бақыланатын зерттеуін анықтадық. Моторлы тартудың артықшылығы — түсірілетін жүктемені стандарттауға болатындығы, алайда жеті рандомизацияланған бақыланатын зерттеудің алтауында клиникалық нәтижелерде айырмашылық болмағаны хабарланды. Бір зерттеуде тіршілік әрекетінің бұзылу шкаласы бойынша бағаларда айырмашылық болмағанына қарамастан, 24 аптадан кейінгі бақылау тексеруінде белсенді емдеу тобындағы пациенттердің 68%-ында визуалды-аналогтық шкала бойынша ауырсыну бағасы 50%-ға немесе одан көп төмендегені, ал бақылау тобында бұл көрсеткіш 0% болғаны хабарланды.

Омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясына арналған үш рандомизацияланбаған зерттеуде ауырсынудың 77%–86%-ға азайғаны хабарланды.^44–46 Талдауға қолжетімді рандомизацияланған клиникалық зерттеулер саны аз болғандықтан, біз омыртқа жотасын декомпрессиялау жүйелеріне арналған клиникалық жағдайлардың рандомизацияланбаған серияларын енгізуді жөн көрдік. Алайда клиникалық жағдайлар серияларында бақылау топтары болмады, сондықтан пайданың қандай бөлігі плацебо әсері болғанын немесе өздігінен сауығумен байланысты екенін, ал қандай бөлігі араласудан туындағанын түсіну қиын. Бөлек бір ретроспективті зерттеу де омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясының пайдасын көрсетті, алайда 1 жылдан кейінгі бақылау тексеруіне дейін 9/33 пациент бақылаудан шығып қалды.⁴⁷ Барлық зерттеулердің нәтижелерін жиынтықта қарастыру арқаның бел-сегізкөз бөліміндегі дискогенді ауырсыну кезінде омыртқа жотасының моторлы хирургиялық емес декомпрессиясының тиімділігі әлі де анық емес екенін болжауға мүмкіндік береді.

Омыртқа жотасына түсетін жүктеме дисктің қалыпты гидростатикалық ортасына теріс әсер етіп, үдей келе дегенерация мен жарық түзілуіне әкелуі мүмкін. Омыртқа жотасының декомпрессиясы диск ішіндегі қысымды төмендетеді деген тұжырымдаманы қолдайтын эксперименттік деректер бар. Бұл өз кезегінде оттегі мен қоректік заттардың сіңірілуін жеңілдетіп, дисктің метаболизмі мен қалпына келуін жақсартуы мүмкін.^48,49 Іргелі ғылымның осы деректеріне қарамастан, бұл мақалада арқаның төменгі бөлігіндегі дискогенді ауырсынуды инвазивті емес емдеуге қатысты клиникалық зерттеулердің әдіснамалық сапасындағы әлі де сақталып отырған проблемалар құжатталған.

Неліктен рандомизацияланған бақыланатын зерттеулер көбірек жүргізілмейді деген сұрақ туындауы мүмкін. Мұның ішінара түсіндірмесі клиникаларда кездесетін пациенттер типтерінің әркелкілігімен, сондай-ақ механикалық тарту механизмін пациенттерден тиісінше жасыру (соқырлау) кезінде туындайтын қиындықтармен байланысты болуы мүмкін. АҚШ-та рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің жетіспеуінің тағы бір ықтимал себебі мынада: Азық-түлік өнімдері мен дәрілік заттардың сапасын бақылау басқармасының (FDA) реттеуші мақұлдауын алу үшін екі бөлек қос соқыр рандомизацияланған бақыланатын зерттеу қажет болатын жаңа дәрілік препараттардан айырмашылығы, адамға қолдануға арналған жаңа құрылғыларға дәл осындай қатаң стандарт қойылмайды және олар жиі 510(k) рұқсатын алады. 510(k) — құрылғының қазіргі уақытта нарықта заңды негізде қолжетімді (1976 жылға дейін сатылымға шыққан) ұқсас құрылғыға мәні бойынша баламалы екенін көрсету үшін өндірушінің сату басталғанға дейін FDA-ға беретін өтінімі. Омыртқа жотасын декомпрессиялау жүйелерін қоса алғанда, құрылғыларға арналған бұл реттеу процесі қауіпсіздік пен тиімділікті көрсету үшін рандомизацияланған бақыланатын зерттеулерді талап етпейтіндіктен, құрылғы өндірушілері тарихи тұрғыдан мұндай зерттеулер жүргізбеген.

Біз зерттеген жеті проспективті рандомизацияланған зерттеуде ең көп таралған негізгі соңғы нүктелер ауырсыну немесе жалпы қалпына келу көрсеткіштері болды. Алайда бұл соңғы нүктелер бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленді және оларға Освестри шкаласы мен ауырсынудың 100 мм визуалды-аналогтық шкаласы сияқты танылған көрсеткіштер кірді. 1975 жылы жарияланған зерттеуде негізгі соңғы нүкте ретінде «Зерттеуге енгізу кезіндегі деңгейді 100% деп алғанда, ауырсыну қанша %-ға өзгерді» көрсеткіші пайдаланылды. Басқа, кейінгі зерттеулерде «сауығудан» «айтарлықтай нашарлауға» дейінгі 7 балдық шкала бойынша пациент бағалаған жалпы қалпына келудің соңғы нүктелері немесе «4 апта емделгеннен кейін жағдайыңыз жақсарды ма, әлде нашарлады ма? Иә/жоқ» деген сұрақ пайдаланылды. Ең дұрысы, нәтиже көрсеткіші шағын, бірақ клиникалық тұрғыдан мәнді өзгерістерді өлшеу үшін жеткілікті сенімді, валидті, сондай-ақ сезімтал әрі спецификалық болуы керек. Алайда қозғалыс көлемі, түзу аяқты көтеру және бұлшықет күші сияқты сандық көрсеткіштердің қайталанғыштығы мен сенімділігі жоғарырақ болуы мүмкін, бірақ олардың пациенттердің ауырсыну мен өмір сапасын қалай қабылдайтынын көрсетпейтіні — белгілі кемшілік.

Зерттеулерді салыстыру үшін енгізудің клиникалық және рентгенологиялық критерийлерін стандарттау қажет. Мысалы, біздің талдауға енгізу критерийлерімізге сәйкес келген зерттеулерде енгізу үшін бірнеше диагноз көрсетілген, оның ішінде арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсынумен немесе онсыз ишиас, арқаның төменгі бөлігіндегі бейспецификалық ауырсыну, кемінде бөксеге дейін таралатын ишиас немесе түбіршектік ауырсынумен ұштасқан арқадағы ауырсыну. Мұндай біртекті емес популяциялар кез келген жеке алынған зерттеудің іріктеме көлеміне байланысты шектеулерін еңсеру үшін бірнеше зерттеудің деректерін біріктіруді қиындатады.

Пациенттерді соқырлау қиын. Біз бағалаған жеті проспективті рандомизацияланған зерттеудің тек екеуінде ғана пациенттер жүктемесі азайтылған имитациялық тарту арқылы соқырланды. Үйкелісті еңсеру үшін пациенттің дене салмағының кемінде 26%-ы қажет.⁵⁰ Алайда аз жүктемемен жүргізілетін имитациялық тарту плацебо әсеріне қосымша біршама жеңілдік беруі мүмкін. Терапиядан кейін бағалау жүргізетін адамды соқырлау хаттаманың іс жүзінде орындауға ең оңай бөлігі болуы мүмкін, бірақ ол жиі жүргізілмейді.

Емдеу хаттамаларының ұзақтығы айтарлықтай әртүрлі болды: ең азы 2 аптадан 8 аптаға дейін, ал бақылау кезеңі орта есеппен 7 айды құрады (диапазоны 6–64 апта). Зерттеулердегі емдік жүктемелер 10–20-дан 36–61 кг-ға дейін ауытқыды немесе пациент салмағының пайызымен көрсетілді. Іргелі және клиникалық ғылымның белгілі деректерін ескере отырып, омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясын қолданудың оңтайлы әдісін, жиілігін және егжей-тегжейін бағалау үшін бақылау кезеңі одан да ұзақ болашақ зерттеулер жүргізу орынды.

Бұл зерттеудің ықтимал шектеулеріне кез келген жүйелі шолуға тән шектеулер жатады, яғни талдау үшін ешқандай жарияланбаған деректер алынған жоқ. Сонымен қатар іздеуіміз ағылшын тілімен шектелгендіктен, біз барлық тиісті мақалаларды таппаған болуымыз мүмкін.

Дискогенді ауырсыну — бел дисктерінің дегенеративті ауруы кезіндегі елеулі проблема. Дәлелді практика жұмыс істеуі үшін практик мамандарға белгілі бір тақырып бойынша әдебиетте бар көптеген мақалалардың талданып, жинақталуы қажет. Сонымен қатар пайдалы болу үшін клиникалық зерттеулер практик маман өзінің күнделікті тәжірибесінде қолданатын емдеу әдістерін зерттеуі тиіс. Осы шолуға енгізілген зерттеулер омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясының тиімділігін көбінесе оқшау қарастырса, арқаның төменгі бөлігіндегі созылмалы ауырсынуы бар пациенттерді жүргізетін практик маман әдетте емдеу әдістерінің әртүрлі комбинацияларын ұсынады. Арқаның бел-сегізкөз бөліміндегі дискогенді ауырсыну кезінде омыртқа жотасының моторлы декомпрессиясының тиімділігіне қатысты дәлелдер әлі де нанымды емес. Осы консервативті араласуға ең жақсы жауап беретін пациенттерді анықтау үшін рандомизациясы сапалырақ, бақылау топтары толығырақ, іріктеу критерийлері бірыңғай, диагностикалық әдістері дәлелдерге негізделген және нәтиже көрсеткіштері стандартталған, ғылыми тұрғыдан неғұрлым қатаң зерттеулер қажет.

Бұл мақаланы ішінара Axiom Worldwide, 9423 Corporate Lake Dr, Tampa, FL 33634 компаниясы қаржыландырды. Axiom Worldwide компаниясы мақалада қамтылған деректерді жинауға, нәтижелерді талдауға немесе түсіндіруге қатыспады.

1. Maetzel A, Li L. The economic burden of low back pain: a review of studies published between 1996 and 2001. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2002;16:23–30.
2. Hale ME, Dvergsten C, Gimbel J. Efficacy and safety of oxymorphone extended release in chronic low back pain. Results of a randomized, double-blind, placebo- and active-controlled phase III study. J Pain. 2005;6:21–28.
3. Long A, Donelson R, Fung T. Does it matter which exercise? A randomized control trial of exercise for low back pain. Spine. 2004;29:2593–2602.
4. Shaughnessy M, Caulfield B. A pilot study to investigate the effect of lumbar stabilisation exercise training on functional ability and quality of life in patients with chronic low back pain. Int J Rehabil Res. 2004;27:297–301.
5. Leibing E, Leonhardt U, Koster G, et al. Acupuncture treatment of chronic low-back pain—a randomized, blinded, placebo-controlled trial with 9-month follow-up. Pain. 2002;96:189–196.
6. Assendelft WJ, Morton SC, Yu EI, Suttorp MJ, Shekelle PG. Spinal manipulative therapy for low back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2004;1:CD000447.
7. Gay RE, Bronfort G, Evans RL. Distraction manipulation of the lumbar spine: a review of the literature. J Manipulative Physiol Ther. 2005;28:266–273.
8. van der Roer N, van Tulder MW, Barendse JM, et al. Cost-effectiveness of an intensive group training protocol compared to physiotherapy guideline care for sub-acute and chronic low back pain: design of a randomised controlled trial with an economic evaluation. BMC Musculoskelet Disord. 2004;5:45.
9. Buttermann GR. The effect of spinal steroid injections for degenerative disc disease. Spine J. 2004;4:495–505.
10. Ercelen O, Bulutcu E, Oktenoglu T, et al. Radiofrequency lesioning using two different time modalities for the treatment of lumbar discogenic pain: a randomized trial. Spine. 2003;28:1922–1927.
11. Gupta RC, Ramarao SV. Epidurography in reduction of lumbar disc prolapse by traction. Arch Phys Med Rehabil. 1978;59:322–327.
12. Onel D, Tuzlaci M, Sari H, Demir K. Computed tomographic investigation of the effect of traction on lumbar disc herniations. Spine. 1989;14:82–90.
13. Ramos G, Martin W. Effects of vertebral axial decompression on intradiscal pressure. J Neurosurg. 1994;81:350–353.
14. Guechev G, Guechev A. Fast dynamics of voluntary muscle strength and motor evoked potentials after traction therapy in patient with lumbosacral root lesion. Electromyogr Clin Neurophysiol. 1996;36:195–197.
15. Meszaros TF, Olson R, Kulig K, Creighton D, Czarnecki E. Effect of 10%, 30%, and 60% body weight traction on the straight leg raise test of symptomatic patients with low back pain. J Orthop Sports Phys Ther. 2000;30:595–601.
16. Harrison DE, Cailliet R, Harrison DD, Janik TJ, Holland B. Changes in sagittal lumbar configuration with a new method of extension traction: nonrandomized clinical controlled trial. Arch Phys Med Rehabil. 2002;83:1585–1591.
17. Tesio L, Merlo A. Autotraction versus passive traction: an open controlled study in lumbar disc herniation. Arch Phys Med Rehabil. 1993;74:871–876.
18. Waddell G, McIntosh A, Hutchinson A, Feder G, Lewis M. Low Back Pain Evidence Review. London: Royal Coll General Practitioners; 1999.
19. Tekeoglu I, Adak B, Bozkurt M, Gurbuzoglu N. Distraction of lumbar vertebrae in gravitational traction. Spine. 1998;23:1061–1063.
20. Scheer SJ, Radack KL, O’Brien DR Jr. Randomized controlled trials in industrial low back pain relating to return to work. Part 2. Discogenic low back pain. Arch Phys Med Rehabil. 1996;77:1189–1197.
21. Koes BW, Bouter LM, van der Heijden GJ. Methodological quality of randomized clinical trials on treatment efficacy in low back pain. Spine. 1995;20:228–235.
22. van der Heijdan GJ, Beurskens AJ, Koes BW, Assendelft WJ, de Vet HC, Bouter LM. The efficacy of traction for back and neck pain: a systematic, blinded review of randomised clinical trial methods. Phys Ther. 1995;75:93–104.
23. Harte AA, Baxter GD, Gracey JH. The efficacy of traction for back pain: a systematic review of randomized controlled trials. Arch Phys Med Rehabil. 2003;84:1542–1553.
24. Mulrow CD, Cook DJ, eds. Systematic Reviews Synthesis of Best Evidence for Health Care Decisions. Philadelphia, PA: American College of Physicians; 1998.
25. Choi P, Halpern S, Malik N, et al. Examining the evidence in anesthesia literature: a critical appraisal of systematic reviews. Anesth Analg. 2001;92:700–709.
26. Cook DJ, Sackett DL, Spitzer WO. Methodological guidelines for systematic reviews of randomized control trials in healthcare from the Potsdam consultation on meta-analysis. J Clin Epidemiol. 1995;48:167–171.
27. van Tulder MW, Assendelft WJ, Koes BW, Bouter LM. Method guidelines for systematic reviews in the Cochrane Collaboration Back Review Group for Spinal Disorders. Spine. 1997;22:2323–2330.
28. Reust P, Chantraine A, Vischer TL. [Treatment of lumbar sciatica with or without neurological deficit using mechanical traction. A double-blind study]. Schweiz Med Wochenschr. 1988;118:271–274.
29. van Tulder MW, Koes BW, Assendelft WJ, Bouter LM, Maljers LD, Driessen AP. [Chronic low back pain: exercise therapy, multidisciplinary programs, NSAID’s, back schools and behavioral therapy effective; traction not effective; results of systematic reviews]. Ned Tijdschr Geneeskd. 2000;144:1489–1494.
30. Tesio L, Luccarelli G, Fornari M. Natchev’s auto-traction for lumbago-sciatica: effectiveness in lumbar disc herniation. Arch Phys Med Rehabil. 1989;70:831–834.
31. Ljunggren EA, Weber H, Larsen S. Autotraction versus manual traction in patients with prolapsed lumbar intervertebral discs. Scand J Rehabil Med. 1984;16:117–124.
32. Shealy CN, Borgmeyer V. Decompression, reduction, and stabilization of the lumbar spine: a cost-effective treatment for lumbosacral pain. AJPM. 1997;7:63–65.
33. Swezey RL, Swezey AM, Warner K. Efficacy of home cervical traction therapy. Am J Phys Med Rehabil. 1999;78:30–32.
34. Jadad AR, Moore A, Carroll D, et al. Assessing the quality of reports of randomised clinical trials: is blinding necessary? Control Clin Trials. 1996;17:1–12.
35. Carragee EJ, Alamin TF, Miller JL, Carragee JM. Discographic, MRI and psychosocial determinants of low back pain disability and remission: a prospective study in subjects with benign persistent back pain. Spine J. 2005;5:24–35.
36. Bloch R. Methodology in clinical back pain trials. Spine. 1987;12:430–432.
37. Sherry E, Kitchener P, Smart R. A prospective randomized controlled study of VAX-D and TENS for the treatment of chronic low back pain. Neurol Res. 2001;23:780–784.
38. Mathews JA, Mills SB, Jenkins VM, et al. Back pain and sciatica: controlled trials of manipulation, traction, sclerosant and epidural injections. Br J Rheumatol. 1987;26:416–423.
39. Coxhead CE, Inskip H, Meade TW, North WR, Troup JD. Multicentre trial of physiotherapy in the management of sciatic symptoms. Lancet. 1981;16:1065–1068.
40. Werners R, Pynsent PB, Bulstrode CJ. Randomized trial comparing interferential therapy with motorized lumbar traction and massage in the management of low back pain in a primary care setting. Spine. 1999;24:1579–1584.
41. Borman P, Keskin D, Bodur H. The efficacy of lumbar traction in the management of patients with low back pain. Rheumatol Int. 2003;23:82–86.
42. Mathews JA, Hickling J. Lumbar traction: a double-blind controlled study for sciatica. Rheumatol Rehabil. 1975;14:222–225.
43. Beurskens AJ, de Vet HC, Koke AJ, et al. Efficacy of traction for nonspecific low back pain. 12-week and 6-month results of a randomized clinical trial. Spine. 1997;22:2756–2762.
44. Gionis TA, Groteke E. Spinal decompression. Orthopedic Technol Rev. 2003;5:36–39.
45. Gose EE, Naguszewski WK, Naguszewski RK. Vertebral axial decompression therapy for pain associated with herniated or degenerated discs or facet syndrome: an outcome study. Neurol Res. 1998;20:186–190.
46. Naguszewski WK, Naguszewski RK, Gose EE. Dermatomal somatosensory evoked potential demonstration of nerve root decompression after VAX-D therapy. Neurol Res. 2001;23:706–714.
47. Shealy CN, Koladia N, Wesemann M. Long-term effect analysis of IDD therapy in low back pain: a retrospective clinical pilot study. AJPM. 2005;15:93–97.
48. Matsui Y, Maeda M, Nakagami W, Iwata H. The involvement of matrix metalloproteinases and inflammation in lumbar disc herniation. Spine. 1998;23:863–868.
49. Fujita K, Nakagawa T, Hirabayashi K, Nagai Y. Neutral proteinases in human intervertebral disc. Role in degeneration and probable origin. Spine. 1993;18:1766–1773.
50. Judovich BD. Lumbar traction therapy: elimination of physical factors that prevent lumbar stretch. JAMA. 1955;159:549–550.