Бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығы кезінде омыртқа жотасы декомпрессорының (DRX9000) әсерлері

Oi N, Itabashi A, Kusano S, Yamamoto M, Yamada M, Takakura Y, Kumamoto K, Suyama T. Effects of Spinal Decompressor (DRX9000) for Lumbar Disc Herniation. The Journal of Saitama Kenou Rehabilitation. 2006;6:38–42. DOI жоқ; PubMed жүйесінде индекстелмеген.

Мақала 埼玉圏央リハビリテーション研究会雑誌 (The Journal of Saitama Kenou Rehabilitation) журналында жарияланған — бұл 2001 жылдан 2007 жылға дейін Кавагоэ қаласында (Жапония) шығып тұрған жапон тіліндегі журнал (ISSN 1346-7638). Журнал туралы кітапханалық жазба: ci.nii.ac.jp/ncid/AA11845476. Мақаланы журналда басылған күйінде алу бізге мүмкін болмады.

Төмендегі аударма мақаланың ағылшын тіліндегі нұсқасы бойынша жасалды; бұл нұсқа сол кездегі DRX9000 өндірушісі Axiom Worldwide компаниясы (Тампа, Флорида, АҚШ) шығарған қайта басылымнан алынған (құжат коды MKT0015REVB). Қайта басылымның мұқабасында: «As published in: The Journal of Saitama Kenou Rehabilitation / Vol. 6 November 1, 2006 | Kawagoe, Japan» деп көрсетілген. Ағылшын тіліндегі мәтін авторлардың өз мәтіні ме, әлде жапон тілінен жасалған аударма ма — қайта басылымда бұл көрсетілмеген. Бет нөмірлері осы мақалаға Gan, Leslie және Pergolizzi (2007) жұмысында берілген сілтемеден және бірлескен автор Mutsuo Yamada жарияланымдарының тізімінен алынды; қайта басылымның өзінде бет нөмірлері жоқ.

1) Naoyuki Oi, 2) Akira Itabashi, 3) Shusuke Kasano, 1) Mitsuru Yamamoto, 1) Mutsuo Yamada, 1) Yasuyuki Takakura, 1) Keigo Kumamoto 1) Tetsuo Suyama
1) Department of rehabilitation medicine, Saitama medical university, Saitama medical center.
2) Saitama center for bone disease.
3) Department of rehabilitation medicine, International university of health and welfare, Mita hospital.

Қайта басылымның мұқабасында үшінші автордың аты «Shusuke Kusano» деп жазылған — жоғарыдағы библиографиялық сілтемеде осы жазылу қолданылды; мақаланың бірінші бетінде «Kasano» деп басылған.

Қайта басылымда авторлық құқық немесе лицензия туралы ескерту жоқ. Ол Axiom Worldwide компаниясының мына ескертпесімен аяқталады: «Жоғарыда баяндалған зерттеуге Axiom Worldwide компаниясы демеушілік жасаған жоқ. Axiom компаниясы зерттеудің дизайны, көлемі немесе жүргізілу тәсілі қаншалықты барабар екеніне ешқандай баға берген жоқ және бұл туралы ешқандай мәлімдеме жасамайды. Зерттеуде бақылау топтары жоқ, сондықтан есепте сипатталған пайданың қандай бөлігі плацебо әсері немесе өздігінен сауығу болғанын, ал қандай бөлігі DRX 9000 құрылғысында емдеуге байланысты болғанын анықтау қиын. Мұндай қорытынды жасау үшін неғұрлым дәл бақылау қолданылған қосымша зерттеулер қажет. Axiom Worldwide компаниясының осы зерттеудің ұсынылуына сілтеме жасауы Axiom Worldwide осы зерттеуді немесе ондағы кез келген зерттеуді не келтірілген дереккөзді мақұлдайды немесе зерттеу табыстылықтың қандай да бір түпкілікті көрсеткішін не құрылғының тиімділігін анықтайды деп мәлімдейді деп түсіндірілмеуге тиіс. Бұл ақпарат DRX 9000 құрылғысымен жүргізіліп жатқан қосымша жұмысты көрсету үшін ғана ұсынылады. Әрдайым сияқты, пациенттердің DRX 9000 құрылғысымен жеке тәжірибесі әртүрлі болуы мүмкін және DRX 9000 құрылғысында емделудің өздері үшін мағынасы бар-жоғын анықтау үшін пациенттер әрқашан өз дәрігерімен кеңесуі керек».

Қазақша нұсқаны ELTECH дайындады: мәтін орысша аударма негізінде аударылып, мақаланың ағылшын тіліндегі нұсқасымен салыстырылды; орысша аударма ағылшын тіліндегі нұсқа бойынша жасалған, өйткені жапон журналындағы мақала мәтіні қолжетімсіз. Мәтін толық, қысқартусыз берілген.

Біз бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығы (LDH) бар пациенттерді логарифмдік қисық бойынша тарту арқылы омыртқааралық дисктің декомпрессиясын жүзеге асыратын тарту аппаратымен (DRX9000) емдеудің клиникалық нәтижесін ұсындық. Сондай-ақ жарығы жоқ сау адамдарда DRX9000 аппаратында тарту кезінде рентгенограммада байқалған омыртқааралық дисктің өзгерістері ұсынылды. Зерттеуге LDH бар жеті пациент (5 әйел, 2 ер адам) қатысты. Орташа жасы 47 жас болды (32–72). Тартумен емдеу төрт айдан алты айға дейін жалғасты. Емдеу жеті пациенттің төртеуінде аяқталды. Осы төрт жағдайда ВАШ мәндері мен Жапон ортопедиялық қауымдастығының шкаласы бойынша баға симптомдардың айқын жақсарғанын көрсетті. Емдеу аяқталған сәтте МРТ кескінінде төрт пациенттің үшеуінде LDH кішірейгені анықталды. Бұл зерттеуде жарығы жоқ сау адамдардың омыртқааралық саңылаулары DRX9000 аппаратында тарту кезінде тартуға дейінгі жағдаймен салыстырғанда 7–12%-ға кеңейетіні анықталды. Шамасы, DRX9000 бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығы кезінде тиімді болды.

Түйін сөздер: жамбастық тарту, пульпозды ядро жарығы, омыртқа жотасының бел бөлімі.

Бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығын (LDH) емдеу үшін жамбастық тарту ертеден бері қолданылып келеді. Жамбастық тартудың әсері омыртқааралық дискті тікелей тарту және ондағы жарықты репозициялау арқылы нерв түбіршектерін декомпрессиялауда емес, тек бел лордозын азайту және тыныштық режимін сақтау есебінен шонданай нервінің қабынуын басуда деп есептелген. 3–5), 7), 8) Осы жұмыста біз LDH бар пациенттерді логарифмдік қисық бойынша тарту арқылы омыртқааралық дисктің декомпрессиясын жүзеге асыратын тарту аппаратымен (DRX9000) емдеудің клиникалық нәтижесін ұсындық. 6) Сондай-ақ жарығы жоқ сау адамдарда DRX9000 аппаратында тарту кезінде рентгенограммада байқалған омыртқааралық дисктің өзгерістері ұсынылды.

Зерттеуге LDH бар пациенттер қатысты — орташа жасы 47 (32–72) бес әйел және екі ер адам. Емдеуге дейінгі МРТ бойынша LDH түрі былайша жіктелді: экструзиялық түр — алтау, секвестрациялық түр — біреу. Жедел сатыдан бері үш апта немесе одан көп уақыт өтіп, симптомдар аздап жақсарғаннан кейін DRX9000 аппаратында тартумен емдеу аптасына екі рет жүргізілді. Тартудың соңғы күші пациенттің дене салмағының жартысына тең етіп белгіленді, ал бастапқы күш соңғы күштің 70–80%-ын құрады. Содан кейін күш біртіндеп арттырылып, әр симптомның өзгеруіне сәйкес түзетілді. Тартумен емдеу төрт айдан алты айға дейін жалғасты, осы айлар ішінде аптасына бір рет тұлға мен төменгі аяқ-қол бұлшықеттерін жаттықтыру, сондай-ақ төменгі аяқ-қол бұлшықеттерін созуға арналған жаттығулар сияқты физиотерапия жүргізілді. Кейбір жағдайларда аталған жаттығулармен қатар эпидуральды блокадалар немесе ҚҚСП (қабынуға қарсы стероидты емес препараттар) қолданылды. Емдеу аяқталғаннан кейін МРТ қайта жүргізіліп, LDH морфологиялық өзгерістері емдеуге дейінгі МРТ деректерімен салыстырылды. Бұдан басқа, емдеудің басы мен соңы арасындағы симптомдардың өзгерістері ауырсынуға арналған ВАШ мәндері және Жапон ортопедиялық қауымдастығының шкаласы бойынша баға (JOA бағасы) арқылы бағаланды.

Бұдан әрі DRX9000 аппаратында тарту кезінде омыртқааралық дисктің морфологиялық өзгерістерін анықтау үшін жарығы жоқ екі сау ер адамның омыртқа жотасының бел бөліміне тартуға дейін және тарту кезінде бүйірлік рентгенограмма түсірілді. Рентгенограммалар сканер көмегімен цифрландырылды, ал кескіндегі омыртқааралық саңылаудың ауданы дербес компьютерде кескіндерді өңдеуге арналған Scion image (Release alpha 4.0.3.2) бағдарламасы арқылы өлшенді. Екі бағалаушы — дәрігер және рентген-зертханашы — ауданды әрқайсысы бес реттен өлшеді, ал олардың орташа мәні қорытынды аудан ретінде есептелді.

Жеті пациенттің үшеуінде тартумен емдеу басталғаннан кейін екі аптадан соң (біреуінде) және төрт аптадан соң (екеуінде) тоқтатылды. Осы үш пациенттің екеуінде емдеу басталған кезде болмашы ишиалгия сақталған еді. Ұзақтығы төрт айдан алты айға дейінгі емдеу жеті пациенттің төртеуінде аяқталды. Емдеу аяқталғанда SLR тесті барлық жағдайда теріс болды. Бел аймағы мен төменгі аяқ-қолдардағы ауырсынуға арналған ВАШ мәндері емдеуге дейінгі 82,0 ± 8,4-тен емдеу аяқталғанда 5,5 ± 4,1-ге дейін төмендеді. JOA бағасы емдеуге дейінгі 14,3 ± 3,8-ден емдеу аяқталғанда 27,3 ± 0,5-ке дейін өсті (1-сурет).

Емдеу аяқталған кездегі МРТ деректері бойынша төрт пациенттің үшеуінде LDH емдеуге дейінгі жағдаймен салыстырғанда айқын кішірейді. 1-жағдай — 63 жастағы әйел; төртінші және бесінші бел омыртқалары арасында экструзиялық түрдегі LDH анықталды. DRX9000 аппаратында тартумен емдеу шамамен төрт ай ішінде барлығы 25 рет жүргізілді. Емдеуге дейінгі жағдаймен салыстырғанда, емдеу аяқталғанда LDH айқын кішірейді (2-сурет). 2-жағдай — оң жақ төменгі аяқ-қолында ишиалгиясы бар 41 жастағы әйел; бесінші бел омыртқасы мен бірінші сегізкөз омыртқасы арасында экструзиялық түрдегі LDH анықталды. Емдеу шамамен 4,5 ай ішінде барлығы 27 рет жүргізілді. Емдеуге дейінгі жағдаймен салыстырғанда МРТ кескінінде (T2 режиміндегі кескін) LDH қарқындылығы өзгерді, ал омыртқа өзегіне, әсіресе оң жақ түбіршек өзегіне томпаю дәрежесі азайды (3-сурет). 3-жағдай — оң жақ төменгі аяқ-қолында ишиалгиясы бар 71 жастағы әйел; бесінші бел омыртқасы мен бірінші сегізкөз омыртқасы арасында экструзиялық түрдегі LDH анықталды. Емдеу шамамен алты ай ішінде барлығы 42 рет жүргізілді. Емдеуге дейінгі жағдаймен салыстырғанда, емдеу аяқталғанда LDH айқын кішірейді (4-сурет). 4-жағдай — сол жақ төменгі аяқ-қолында ишиалгиясы бар 36 жастағы ер адам; бесінші бел омыртқасы мен бірінші сегізкөз омыртқасы арасында экструзиялық түрдегі LDH анықталды. Емдеу шамамен төрт ай ішінде барлығы 18 рет жүргізілді. Симптомдар жойылған сияқты болғанымен, емдеу аяқталған кездегі МРТ деректері емдеуге дейінгі жағдаймен салыстырғанда өзгеріс көрсетпеді (5-сурет).

Жарығы жоқ 1-сау адамда төртінші және бесінші бел омыртқалары арасындағы омыртқааралық саңылаудың ауданы тартуға дейінгі жағдаймен салыстырғанда 12%-ға ұлғайды (6-сурет); 2-сау адамда бесінші бел омыртқасы мен бірінші сегізкөз омыртқасы арасындағы аудан тартуға дейінгі жағдаймен салыстырғанда 7%-ға ұлғайды (7-сурет). Аталған аудандар тарту кезінде түсірілген бүйірлік рентгенограммада өлшенді.

Омыртқа жотасы декомпрессорының (DRX9000) әсеріне арналған клиникалық нәтижелер зерттеуі жарықтары және дисктердің дегенеративті ауруы бар 219 пациенттің 86%-ы симптомдардың бірден жойылғанын хабарлағанын, ал 84%-ы емдеуден кейін 90 күн өткенде ауырсынусыз болғанын көрсетті. 6) DRX9000 — логарифмдік қисық бойынша тартуды жүзеге асыратын жамбастық тарту аппараты. Түзу сызықты тартуды қолданатын кәдімгі жамбастық тарту аппаратымен салыстырғанда, DRX9000 аппаратының омыртқааралық саңылаудағы декомпрессиялық әсері күштірек деп айтылады. DRX9000 әзірлеушілерінің түсіндіруі бойынша, тарту кезінде тұлға бұлшықеттерінің реактивті жиырылуы іс жүзінде туындамайтындықтан, омыртқааралық саңылау кеңейеді. Нәтижесінде пайда болатын декомпрессиялық әсер омыртқааралық диск шегінде LDH репозициясын туғызуы ықтимал деп айтылады. Бұл зерттеуде жарығы жоқ сау адамдардың омыртқааралық саңылаулары DRX9000 аппаратында тарту кезінде тартуға дейінгі жағдаймен салыстырғанда 7–12%-ға кеңейетіні анықталды. Бұл омыртқааралық саңылауда декомпрессия болуы мүмкін деп болжауға негіз берді.

Осы жұмыстағы LDH бар пациенттердің клиникалық нәтижелеріне келсек, DRX9000 қолданылған, ұзақтығы төрт айдан алты айға дейінгі емдеуді аяқтаған пациенттерде бел аймағы мен төменгі аяқ-қолдардағы ауырсынуға қатысты ВАШ мәндері және JOA бағасы бойынша симптомдардың айқын жақсаруы байқалды. Бұдан басқа, МРТ кескінінде төрт пациенттің үшеуінде LDH кішірейгені анықталды. Алайда кішіреюге әкелетін, омыртқааралық диск шегіндегі LDH репозициясының мүмкіндігі экструзиялық түрге қатысты болды. 1), 2) LDH кішіреюі LDH айналасына механикалық жүктеме түсуінен туындауы тиіс, бұл эпидуральды қан ағымын өзгертіп, қабыну жасушалары жүзеге асыратын фагоцитозды ынталандырады. Оның үстіне, секвестрациялық түрде LDH кері дамуы аурудың табиғи ағымы деп танылғандықтан, осы жұмыстағы емдеу нәтижесін тек табиғи ағым ретінде қарастыру керек болуы ықтимал. Алайда табиғи ағым шеңберінде LDH төрт ай сияқты қысқа мерзімде кері дамуы екіталай. Осы жұмыста көрсетілген LDH морфологиялық өзгерістері әсер ету механизмі анықталмағанына қарамастан, DRX9000 аппаратында емдеудің нәтижесі ретінде бағаланды. Шамасы, DRX9000 бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығы кезінде тиімді болды.

Сонымен қатар, емдеуді аяқтаған төрт пациенттің біреуінде симптомдардың жақсарғанына қарамастан, LDH өлшемінің өзгергені анықталған жоқ. Бұл жағдайда тарту саны небәрі 18 болды, бұл LDH кішірейген басқа жағдайлардағыдан аз еді. МРТ кескінінде LDH кішіреймеуінің себебі тарту санының аздығы деп есептелді.

Осы жұмыста DRX9000 аппаратында емделген жеті пациенттің екеуінде шонданай нервінің тітіркену симптомдары үдеп, бұл емдеуді тоқтатуға әкелді. Анықталған омыртқааралық саңылаудың кеңею әсері пациенттерде ишиалгияның рецидивін тудыруы тиіс. Тартумен емдеуді бастау уақыты мен тарту күшін өзгертуді толық ескеру қажет.

Болашақ зерттеу тақырыптары ретінде DRX9000 аппаратында LDH емдеу нәтижелерін кәдімгі жамбастық тарту аппаратын қолданғандағы нәтижелермен салыстыруды, сондай-ақ емдеу уақыты мен LDH кішіреюі арасындағы өзара байланысты атау керек.

Омыртқа жотасы декомпрессоры (DRX9000) бел омыртқааралық дисктің аздап кеңейгенін және бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығының (LDH) клиникалық симптомдарының жақсарғанын көрсетті. DRX9000 көмегімен емдеу аяқталған сәтте кейбір жағдайларда МРТ кескінінде LDH емдеуге дейінгі жағдаймен салыстырғанда кішірейгені анықталды. Жедел сатыда симптомдары сақталған жағдайларда тартумен емдеу аясында симптомдар үдеп, бұл емдеуді тоқтатуға әкелді.

1. Bogduk N. and Twomey L.T., Clincical anatomy of lumbar spine. Longman, UK 1987.
2. Burton C.V., Gravity Lumbar Reduction, Managing low back pain. Edited by Krikaldy-Willis W.H., Churchill Livingstone, New York, 1983.
3. Cailliet R., Understand your Backache. F.A. Davis Co., Philadelphia 1985.
4. Cailliet R., Low back pain syndrome. 3rd ed. F.A. Davis Co., Philadelphia 1981.
5. Finneson B.E., Low back pain. 2nd ed. Lippincott Co., Philadelphia 1980.
6. Gionis T.A. and Groteke E., Spinal decompression. Orthopedic technology review, 5:36-39, 2003.
7. Macnab I., Backache. Williams & Wilkins Co., Baltimore 1977.
8. Ooi Y., Conservative treatments for lumbar disc diseases. Orthopedic Mook 11:31-43, Kanehara Shuppan, Tokyo 1979.