Арқаның төменгі бөлігіндегі дискогендік ауырсынуды хирургиялық емес декомпрессия жүйесімен (DRX9000™) емдеу — клиникалық жағдай

Pergolizzi J, Yochum T, Florio F, Richmond C, McCain BS. Management of Discogenic Low-back Pain with a Non-surgical Decompression System (DRX9000™)—Case Report. US Musculoskeletal Review. 2008;3(1):14–15. Баспагер: Touch Briefings. Том, шығарылым және беттер оттискіде басылған библиографиялық сілтеме жолы бойынша көрсетілген; онда тек алғашқы үш автор аталған («Pergolizzi J, Yochum T, Florio F»). Мақалада DOI жоқ, ол PubMed және Europe PMC дерекқорларының ешқайсысында индекстелмеген, ал баспагердің онлайн-көшірмесі табылмады.

a report by Joe Pergolizzi, MD,¹ Terry Yochum, DC, DACBR,² Frank Florio, DC,³ Charlotte Richmond, PhD⁴ and Brian S McCain, DC⁵

1. Adjunct Assistant Professor, Johns Hopkins University School of Medicine; 2. Director, Rocky Mountain Chiropractic Radiological Center; 3. Director of Clinical Research, Axiom Worldwide, LLC; 4. Director of Clinical Research, NEMA Research Inc, Miami Beach; 5. Chief Administrator, Back in Action Spine and Health Centers

© TOUCH BRIEFINGS 2008 (мақаланың бірінші бетінің төменгі жағында басылған). Мақалада ашық қолжетімділік лицензиясы көрсетілмеген.

Қазақша нұсқаны ELTECH дайындады: мәтін орысша аударма негізінде аударылып, ағылшын тіліндегі түпнұсқамен салыстырылды (түпнұсқа — баспагердің оттискісі: US Musculoskeletal Review Extract, Touch Briefings). Мәтін толық, қысқартусыз берілді; «Кіріспе» және «Автор туралы» тақырыптарын біз қостық (түпнұсқада бұл жерлерде тақырып жоқ).

Бел ауырсынуы (арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну) бар пациенттердің шамамен 25–60%-ы ауырсыну рецидиві туралы хабарлайды, олардың көбі — небәрі бір жыл ішінде.¹ Бел ауырсынуы — АҚШ-тағы еңбекке жарамсыздықтың ең жиі себебі.² Алты айдан астам уақыт еңбекке жарамсыз болып қалған пациенттердің көбі жұмысқа қайта оралмайды, ал екі жылдан кейін бұл сан нөлге жуықтайды.³ Сонымен қатар бел ауырсынуы — АҚШ-тағы еңбекке жарамсыздықтың ең қымбатқа түсетін себебі.² Бағалауларға сәйкес, АҚШ-тың жұмыс істейтін халқының 2%-ы жыл сайын арқа жарақаттарына байланысты өтемақы алады.³

Дисктің дегенерациясы немесе диск жарығы сияқты құрылымдық бұзылыстар, сондай-ақ олардан туындайтын қабыну сияқты биохимиялық әсерлер дискке байланысты ауырсынудың себебі болуы мүмкін.¹ Jarvik және әріптестерінің пікірінше, «нерв түбіршегінің қысылуымен немесе тітіркенуімен жүретін диск жарығы неврологиялық бұзылыстардың ең жиі себебі болып табылады».² Дискогендік және түбіршектік ауырсыну синдромдары жиі кездеседі және дәрігерлер мен пациенттер үшін әлі күнге дейін қиындық туғызып келеді.¹

DRX9000™ (Axiom Worldwide, Тампа, Флорида) бел ауырсынуын, сондай-ақ диск жарықтарына, омыртқааралық дисктердің томпаюына немесе протрузиясына, дисктің дегенеративті ауруына, артқы фасеттік синдромға және ишиасқа байланысты симптомдарды жеңілдету үшін әзірленген. Пациент жамбастың айналуын болдырмау үшін тізе астындағы тірекпен шалқасынан жатады. Кеуде мен иықты ұстайтын тірек жүйесі дененің жоғарғы бөлігін тұрақтандырады, ал моторлы шкив жамбас белдігі арқылы механикаландырылған сегменттік дистракцияны қамтамасыз етеді. Емдік әсер бұрышының баптауларын диск ауруының/зақымының орналасқан жеріне қарай реттеуге болады. Емдеудің мақсаты — емдеу кезінде жарықты кішірейтетін, диск ішіндегі кеңістікті ұлғайтатын және диск ішіндегі қысымды төмендететін декомпрессиялық күш тудыру арқылы ауырсынуды азайту. Нәтижесінде омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясы жүзеге асады.

DRX9000 көмегімен емделген 94 пациентке жүргізілген ретроспективті зерттеу созылмалы бел ауырсынуы омыртқа жотасының декомпрессиясы аясында жақсаруы мүмкін екенін көрсетті.⁴ 18 қатысушымен жүргізілген проспективті зерттеу DRX9000 қолданғанда бел ауырсынуы мәнді түрде азайғанын анықтады.⁵

Қазіргі уақытта DRX9000 көмегімен емдеудің омыртқааралық дискке оң морфологиялық әсерін көрсететін, визуализацияға негізделген деректер пайда болуда.^6,7 Осы клиникалық жағдайда бел бөліміндегі омыртқааралық диск жарығына байланысты бел ауырсынуын емдеуде DRX9000 қолдану қарастырылады.

31 жастағы ер адам амбулаториялық мекемеге шамамен бір айдан бері жалғасып келе жатқан бел ауырсынуына шағымданып жүгінді. Пациент сондай-ақ сол жақ бөксеге және аяққа таралатын ауырсыну туралы хабарлады. Бастапқы тексеру кезінде ауырсыну 0–10 шкаласы бойынша 9 немесе 10 баллға бағаланып, өткір, атқылайтын, күйдіретін және шымырлататын деп сипатталды. Пациенттің бойы 70 дюйм, дене салмағы 140 фунт болды. Мәліметтерге қарағанда, ауырсыну тұрған немесе отырған қалыпта күшейіп, тек жатқан қалыпта ғана басылған; бұған қоса, ауырсыну оның ұйқысын бұзған. 2006 жылғы 6 шілдеде омыртқа жотасының бел бөліміне жасалған магниттік-резонанстық томография (МРТ) L5/S1 деңгейінде сол жақ S1 нерв түбіршегін қысып, ығыстырып тұрған сол жақты парацентралды диск экструзиясын, сондай-ақ L4/5 және L5/S1 деңгейлерінде дисктің дегенеративті ауруын анықтады. Қолда бар медициналық құжаттаманы талдау шамамен жеті ай бұрын бел ауырсынуының алдыңғы эпизоды болғанын көрсетті.

Пациент жеті апталық кезең ішінде DRX9000 аппаратында 27 процедурадан өтті. Емдеу 80 фунт ең жоғары декомпрессиялық күшпен басталды; декомпрессиялық күш дәрігердің шешімі бойынша бес фунттан біртіндеп арттырылып, соңғы процедура 100 фунт күшпен жүргізілді. Емдік күшті түсіру бұрышы 8-ден 15°-қа дейін өзгеріп отырды. Қосымша емге электростимуляция, емдік жаттығулар және ылғалды жылу кірді. Пациент ауырсынудың азайғанын хабарлады: бірінші процедурада ол 0–10 шкаласы бойынша 8,5 баллға бағаланып, уақыттың 85%-ында болса, емдеу хаттамасының соңында 3 баллға бағаланып, уақыттың 30%-ында болды. 2006 жылғы 3 қарашада омыртқа жотасының бел бөліміне жасалған МРТ дисктегі зақымдану ошағының өлшемі, сондай-ақ сол жақ S1 нерв түбіршегіне түсетін компрессия күрт азайғанын көрсетті. Бұл пациентке емдеу хаттамасына дейін және одан кейін нәтижелерді бағалаудың бірқатар қосымша әдістері де қолданылды. Компьютерлендірілген қос инклинометрмен жүргізілген қозғалыс көлемін зерттеу емдеу аяқталғанда бел бөліміндегі бүгілудің (39%), жазылудың (75%), солға бүйірлік бүгілудің (57%) және оңға бүйірлік бүгілудің (53%) ұлғайғанын анықтады. Сондай-ақ бұлшықет күшінің компьютерлендірілген салыстырмалы тесті (CCMT) жүргізіліп, ол емдеу аясында мынадай жақсаруларды көрсетті: сол жақ жамбас-сан буынының бүккіш бұлшықеттері (50%), оң жақ жамбас-сан буынының бүккіш бұлшықеттері (71%), сол жақ жамбас-сан буынының әкеткіш бұлшықеттері (106%), оң жақ жамбас-сан буынының әкеткіш бұлшықеттері (-3%), сол жақ тізе буынының бүккіш бұлшықеттері (43%), оң жақ тізе буынының бүккіш бұлшықеттері (24%), сол жақ тізе буынының жазғыш бұлшықеттері (105%) және оң жақ тізе буынының жазғыш бұлшықеттері (80%). Айта кету керек, оң жақ жамбас-сан буынының әкеткіш бұлшықеттерінде 3%-ға төмендеу байқалғанымен, оң және сол жақтар арасындағы айырмашылық 46-дан 13%-ға дейін азайды. Ауырсынуға байланысты тіршілік әрекетінің бұзылу сауалнамасы (PDQ) бойынша балл 147/150-ден 59/150-ге дейін төмендеді. Төрт компонентті визуалды-аналогтық шкала (QVAS) бойынша ауырсыну бағасы 76,67/100-ден 33,33/100-ге дейін төмендеді. Борнмут арқа сауалнамасы бойынша балл 23/70-тен 13/70-ке дейін төмендеді.

Омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясының тиімділігіне арналған зерттеулерге жақында жасалған шолуда рецензияланатын әдебиеттегі қолда бар деректер омыртқа жотасының декомпрессиясы бел ауырсынуын емдеуде басқа хирургиялық емес әдістерден артық па, жоқ па — соны анықтауға жеткілікті сенімді емес деген қорытынды жасалды.⁸ Осы шолудан кейін екі жаңа зерттеу DRX9000-ның қауіпсіздігі мен тиімділігін көрсетті, оларға қоса емдеудің омыртқааралық дискке оң физикалық әсерлерін болжауға мүмкіндік беретін екі клиникалық жағдай сипатталды.^4–7

Ретроспективті зерттеуде 2005 жылғы қыркүйек пен 2006 жылғы наурыз аралығында DRX9000 көмегімен емделген 94 пациент бағаланды.⁴ Диагноздар диск жарықтарынан (пациенттердің 73%-ы), дисктің дегенеративті ауруынан (68%) және олардың үйлесімінен (27%) тұрды. Бел ауырсынуы ұзақтығының медианасы 260 апта болды. Жүгінген кезде пациенттердегі ауырсынудың орташа бағасы (ЧРШ) 6,05 болып, емдеу соңында 0,89-ға дейін төмендеді. Освестри индексі бойынша балл жүгінген кездегі 21,9-дан емдеу аяқталғанда 6,5-ке дейін төмендеді. Пациенттер сондай-ақ анальгетиктерді қабылдаудың азайғанын хабарлап, қанағаттану сауалнамасында DRX9000-ды 8,55/10 деп бағалады. Медициналық карталардың бұл аудиті DRX9000 аппаратында емдеу аясында созылмалы бел ауырсынуы мен функционалдық мүмкіндіктер тұрғысынан жақсару болатынын болжауға мүмкіндік береді.

Проспективті, көп орталықты, рандомизацияланбаған II фазалы пилоттық зерттеуде 2007 жылғы қаңтар мен 2007 жылғы сәуір аралығында емделген 18 пациент бақыланды.⁵ Зерттеуге қатысушылар алты апталық кезең ішінде DRX9000 аппаратында 20 процедурадан тұратын курстан өтті. Бел ауырсынуының орташа ұзақтығы 526 апта болды, бұл ретте DRX9000-ға дейін көптеген ем түрлері нәтиже бермеген. Жүгінген кездегі ауырсынудың орташа бағасы 6,4 болып, емдеудің небәрі екі аптасынан кейін 3,1-ге дейін төмендеді. Бұл көрсеткіш одан әрі төмендей беріп, емдеу соңында 0,8-ге жетті. Освестри индексі бойынша балдар 23,7-ден 5,5-ке дейін төмендеді. Пациенттердің басым көпшілігі (88,9%) бұл емді басқаларға ұсынатындарын айтты. Елеулі жағымсыз құбылыстар туралы хабарланбады.

Бұл клиникалық жағдай DRX9000 көмегімен емдеудің омыртқааралық дискке оң физикалық әсерін көрсететін сияқты сериядағы үшінші жағдай болып табылады. Бірінші жағдайда амбулаториялық мекемеге алты жылдан бері жалғасып келе жатқан тұрақты бел ауырсынуына шағымданып жүгінген 33 жастағы ер адам бақыланды.⁶ Ол алты апталық кезең ішінде DRX9000 аппаратында 20 процедурадан тұратын курстан өтті. Жүгінген кезде пациенттің ауырсыну бағасы 6 болып, емдеу соңында 0-ге дейін төмендеді. Емдеуден кейінгі бақылау МРТ-сы L2/3, L3/4, L4/5 және L5/S1 деңгейлерінде T2 режиміндегі кескіндерде диск ішіндегі сигналдың күшейгенін анықтады, бұл дисктің морфологиясы жақсарғанын көрсетеді. Екінші клиникалық жағдайда екі төменгі аяққа да таралатын созылмалы бел ауырсынуымен жүгінген 69 жастағы ер адам бақыланды.⁷ Бұл пациент жеті апталық кезең ішінде DRX9000 аппаратында 22 процедурадан тұратын курстан өтті. Жүгінген кезде ол ауырсынуды 10 балл деп бағалаған, ал хаттама соңында бұл баға 1-ге дейін төмендеді. Емдеуден кейінгі бақылау МРТ-сы бел бөлімінің бірнеше деңгейінде дисктің биіктігі ұлғайып, жарықтың өлшемі кішірейгенін көрсетті. Визуализацияға негізделген бұл дәлелдер емдеу кезінде жиі байқалатын клиникалық жақсаруларды түсіндіруге пайдалы болуы мүмкін.

DRX9000 қолданып дискке байланысты бел ауырсынуын емдеудің қауіпсіздігі мен тиімділігін қосымша растайтын клиникалық деректер мен визуализация деректері пайда бола беруде. Осы клиникалық жағдайда сипатталған пациентте ауырсыну азайып, функционалдық мүмкіндіктері артты, ал емдеуден кейін ол жұмысқа қайта орала алды. DRX9000 көмегімен емдеудің клиникалық және морфологиялық әсерлерін одан әрі зерттеу үшін қосымша проспективті зерттеулер қажет.

Joseph Pergolizzi, MD, — Johns Hopkins University School of Medicine оқу орнының штаттан тыс ассистент-профессоры және Naples Anesthesia and Pain Associates Group of South West Florida тобының аға серіктесі. Ол Coalition for Pain Education және National Institute of Pain ұйымдарының директорлар кеңесінің мүшесі, сондай-ақ International Pain Research and Treatment Foundation қорының негізін қалаушылардың бірі. Доктор Pergolizzi 100-ден астам ғылыми жұмыс жариялаған және/немесе баяндаған. Ол St Johns University оқу орнында физикалық химия бойынша ғылым бакалавры (BSc) дәрежесін, ал Ross University School of Medicine оқу орнында медицина докторы (MD) дәрежесін аса үздік бағамен алған.

1. Boswell MV, Trescot AM, Datta S, et al. Interventional techniques: evidence based practice guidelines in the management of chronic spinal pain, Pain Physician, 2007;10(1):7–111.
2. Jarvik JG, Deyo RA, Diagnostic evaluation of low back pain with emphasis on imaging, Ann Intern Med, 2002;137(7):586–97.
3. Andersson GB, Epidemiological features of chronic low back pain, Lancet, 1999;354:581–5.
4. Macario A, Richmond C, Auster M, et al., Treatment of 94 outpatients with chronic discogenic low back pain with the DRX9000: a retrospective chart review, Pain Practice, 2008:8:11–17.
5. Leslie J, Richmond C, Macario A, et al. Pilot: Effectiveness and safety of non-surgical spinal decompression. Abstract presented at ACPM, April 2008, New York.
6. Richmond C, Florio F, Wilhelm J, et al., Magnetic resonance imaging findings after treatment with a non-surgical spinal decompression system(DRX9000)-case report, US Musculoskeletal Review, 2007;50–52.
7. Pergolizzi J, Florio F, Martin W, et al., Management of low-back pain with a non-surgical spinal decompression system (DRX9000™) – case report, European Musculoskeletal Review, 2008;59–60.
8. Macario A, Pergolizzi J, Systemic literature review of spinal decompression via motorized traction for chronic discogenic low back pain, Pain Practice, 2006;6:171–8.