Медициналық карталарды ретроспективті талдау: арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну кезінде омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясы емдеу әдісі ретінде

Shannon Schueren, Lauren A. Luginsland, Gina Ariza Medina, Nathan D. Schilaty. Retrospective Chart Review of Nonsurgical Spinal Decompression as a Therapeutic Modality for Low Back Pain. Military Medicine. 2025;190(Suppl 2):134–140. DOI: 10.1093/milmed/usaf116. PMID: 40984100. Published online 16 September 2025.

Мақаланың түпнұсқасы: doi.org/10.1093/milmed/usaf116; журнал сайтындағы мақала беті: academic.oup.com/milmed/article/190/Supplement_2/134/8256266; PubMed: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40984100.

Shannon Schueren^1,2; Lauren A. Luginsland^1,2; Gina Ariza Medina^2,3; Nathan D. Schilaty^1,2,3

¹Department of Neurosurgery & Brain Repair, University of South Florida, Tampa, FL 33606, United States
²Center for Neuromusculoskeletal Research, University of South Florida, Tampa, FL 33620, United States
³Department of Medical Engineering, University of South Florida, Tampa, FL 33620, United States

1. Poster: USF Research Day 2024. University of South Florida, Tampa, FL, February 2024.
2. Poster: MHSRS 2024. Orlando, FL, August 26-29, 2024.
Corresponding author: Nathan D. Schilaty, DC, PhD.

© The Association of Military Surgeons of the United States 2025. All rights reserved. For commercial re-use, please contact reprints@oup.com for reprints and translation rights for reprints. All other permissions can be obtained through our RightsLink service via the Permissions link on the article page on our site–for further information please contact journals.permissions@oup.com.

Қазақша нұсқаны ELTECH дайындады: мәтін орысша аударма негізінде аударылып, ағылшын тіліндегі түпнұсқамен салыстырылды. Орысша аударманы ELTECH журналдың PDF-файлы (жарияланған түпкілікті нұсқасы) бойынша, 1–3-кестелер мен 1-суретті қоса алғанда, жасаған. Мәтін толық, қысқартусыз берілді; суреттегі жазулар түпнұсқадағыдай ағылшын тілінде қалдырылды.

Кіріспе: Бел ауырсынуы (арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну) — бүкіл әлемде мүгедектік пен денсаулық сақтау шығындарының жетекші себептерінің бірі. Кең таралғанына қарамастан, көптеген пациенттер хирургиялық араласуларға жауап бермейді және опиоидтарға тәуелділікке жиі тап болады. Омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясы (NSSD) — омыртқааралық дисктерді декомпрессиялау есебінен бел ауырсынуын жеңілдете алатын консервативті емдеу әдісі, алайда дәлелдемелік базаның шектеулі болуы мен сақтандыру өтемінің болмауына байланысты ол әлі де жеткіліксіз қолданылады.

Әдістер: Медициналық карталарды осы ретроспективті талдау елдің түкпір-түкпіріндегі жергілікті клиникаларда NSSD тиімділігін және бел ауырсынуы бойынша нәтижелерді, оның ішінде ауырсыну қарқындылығын, неврологиялық функцияны және күнделікті белсенділікті (ADL) бағалауға бағытталды. Барлығы 7 клиникадан алынған 267 пациенттің медициналық жазбасы талданды. Пациенттер 6–8 аптадан астам уақыт ішінде ≥20 NSSD сеансынан өтті, процедуралар жиілігінің медианасы аптасына 2 болды. Демографиялық деректер, ауырсынудың субъективті бағалары, клиникалық тексеру деректері (рефлекстер, миотомдар және дерматомдар тесттері) және ADL бойынша деректер жиналды. Статистикалық талдау McNemar критерийлерін, жұптасқан t-критерийлерді және ағымдағы бел ауырсынуының ұзақтығы бойынша Kruskal-Wallis критерийін қолданып жүргізілген кіші топтар талдауын қамтыды.

Нәтижелер: Когорта барлық өлшенген нәтижелер бойынша мәнді жақсаруларды көрсетті. Ауырсыну бағалары орта есеппен 4,4 баллға төмендеді (6,9-дан 2,5-ке дейін; P < 0,001), бұл ретте пациенттердің 90,5%-ы ауырсынудың азайғанын хабарлады. Рефлекстер, миотомдар және дерматомдар бойынша тиісінше 60,9%, 74,8% және 77,6% жақсару байқалды. ADL мәнді түрде жақсарды, бұл ретте мүмкіндіктер қатынасы 4,0-ден 40,7-ге дейінгі ауқымда болды (P < 0,001). Кіші топтар талдауы бел ауырсынуы созылмалылығының әртүрлі деңгейлерінде тұрақты пайданы анықтады.

Қорытынды: Бұл деректер NSSD — бел ауырсынуы бар адамдардың әртүрлі популяциясы үшін ауырсынуға, неврологиялық тапшылықтарға және функционалдық бұзылыстарға әсер ететін тиімді консервативті емдеу әдісі екенін болжауға мүмкіндік береді. NSSD опиоидтарға тәуелділік пен хирургиялық асқынулар қаупін төмендете отырып, хирургиялық араласулар мен фармакологиялық емдеу әдістеріне экономикалық тұрғыдан тиімді балама ұсына алады. Болашақ зерттеулер осы нәтижелерді одан әрі растау үшін рандомизацияланған бақыланатын зерттеулер мен ұзақ кейінгі бақылау кезеңдерін қамтуы тиіс. Бұл зерттеу NSSD әдісіне бел ауырсынуы кезіндегі бірінші желідегі терапия ретінде баса назар аударады, бұл пациенттердің нәтижелерін жақсарту және денсаулық сақтау шығындарын азайту үшін оны кеңірек енгізуді және сақтандыру арқылы өтеуді негіздейді.

Бел ауырсынуы (арқаның төменгі бөлігіндегі ауырсыну) — әлемдегі омыртқа жотасының ең кең таралған ауруларының бірі: ол миллиондаған адамға әсер етіп, денсаулық сақтау шығындары мен еңбек өнімділігі шығындарының едәуір бөлігіне себеп болады, ал АҚШ-тағы жыл сайынғы қаржылық ауыртпалық жылына шамамен 980 млрд долларды (жалпы ішкі өнімнің 5,8%-ын) құрайды.^1,2 Бел ауырсынуы — мүгедектікке, күнделікті белсенділіктің (ADL) төмендеуіне, өмір сапасының нашарлауына және еңбекке жарамсыздыққа ықпал ететін, ең жиі кездесетін аурулардың бірі (Америка Құрама Штаттарында және бүкіл әлемде).^1,3 Шын мәнінде, Америка Құрама Штаттарында мүгедектікке түзетілген өмір жылдарына үлес қосатын барлық аурулар мен жарақаттардың ішінде бел ауырсынуы үшінші орын алады.⁴ Адамдардың шамамен 70–85%-ы өмірінде бел ауырсынуына шалдығады,^5,6 олардың шамамен 20%-ында ол созылмалы түрге ауысады (20–59 жас).⁵ Бел ауырсынуы көптеген онжылдықтар бойы мүгедектіктің жетекші себебі болып келеді.⁷ Сонымен қатар тірек-қимыл жүйесінің созылмалы ауырсынуы бар көптеген пациенттер, әсіресе бел ауырсынуы барлар, хирургиялық емге жауап бермейді,⁸ ал олардың көбінде опиоидтарға тәуелділік дамиды.⁹

Әскери қызметтің физикалық жүктемелеріне байланысты Қарулы Күштердің жеке құрамы созылмалы ауырсыну жағдайларының негізгі ауыртпалығын жиі көтереді.¹⁰ Ардагерлерде ардагер емес адамдармен салыстырғанда бел ауырсынуы болу ықтималдығы жоғары (32,8%) және олар ауырсынуды жасырақ жаста бастан кешіреді.¹⁰ Белсенді қызметтегі әскери қызметшілер арасында бел ауырсынуы 1 000 адам-жылға 40,5 жағдайды құрайды,⁶ бұл азаматтық халықтағы көрсеткіштен 2 есе жоғары.¹⁰ Бұл сан толық есепке алынбаған болуы ықтимал, өйткені белсенді қызметтегі әскери қызметшілер жарақат болашақ мансаптық мүмкіндіктері мен тағайындалатын физикалық шектеулерге әсер етуі мүмкін деп қауіптеніп, жарақаттары туралы хабарламауы мүмкін.¹¹ Тірек-қимыл жүйесінің аурулары мен жарақаттары созылмалы ауырсынудың жетекші себебі болып табылады, ал тірек-қимыл жүйесінің ауырсынумен жүретін аурулары қызметті шектеулі атқару күндерінің, өрістетуге қатыса алмаудың және мүгедектіктің жетекші себебі болып табылады.^12,13 Осылайша, созылмалы бел ауырсынуын тиімді емдеу АҚШ қарулы күштері үшін зор маңызға ие.

Созылмалы бел ауырсынуын емдеудің қазіргі клиникалық тәсілдеріне қатысты алаңдауға негіз бар, әсіресе АҚШ қарулы күштері үшін. Бел ауырсынуымен шұғыл көмек бөліміне жүгінгендердің 45%-ына опиоидтар тағайындалады.¹⁴ Сол сияқты, стероид инъекциясының омыртқааралық диск зақымдануларын емдеуде тиімсіз екені негізінен көрсетілген.¹⁵ Опиоидтарды немесе басқа ауырсынуды басатын дәрілерді қарқынды қолдану әскери жедел шешімдер қабылдауға нұқсан келтіруі және тәуелділік даму қаупімен байланысты болуы мүмкін. Омыртқа жотасына жасалатын операциялар, әсіресе спондилодез процедуралары, денсаулық сақтаудың едәуір шығындарымен байланысты.^16,17 Соңғы уақытта бұл процедуралар шамадан тыс қолданылуы ықтимал болғандықтан, күтілгеннен аз жақсару беретіндіктен және ықтимал пайдасына сай келмейтіндей қымбат болғандықтан, мұқият тексеріс назарына ілікті.^16,18 Осының салдарынан көптеген медицина сарапшылары бел ауырсынуын консервативті жолмен сәтті емдеуге болатын жағдайда омыртқа жотасына хирургиялық араласу жасауды ұсынбайды.¹⁹

Омыртқа жотасының хирургиялық емес аксиалды декомпрессиясы (NSSD) — омыртқааралық диск зақымдануларын жеңілдету үшін омыртқа жотасын декомпрессиялау мақсатында ауырлық күшінің әсеріне қарсы тұра алатын консервативті және инвазивті емес емдеу әдісі.^20,21 Қазіргі уақытта NSSD әдісін арқадағы ауырсынуды емдеудің тиімді әдісі ретінде қолдайтын ғылыми дәлелдер бүгінгі күнге дейін шектеулі, NSSD медициналық сақтандыру арқылы өтелмейді. Сонымен қатар NSSD құрылғылары арқа операцияларына консервативті емдік балама ретінде жеткілікті түрде зерттелмеген. Осылайша, медициналық карталарды осы ретроспективті талдаудың мақсаты бел ауырсынуын емдеудегі NSSD нәтижелерін және оның жалпыланғыштығын бағалау болды. Біз NSSD бел ауырсынуы кезінде, атап айтқанда күнделікті белсенділік, неврологиялық рефлекстер, миотомдар, дерматомдар тұрғысынан және ауырсыну қарқындылығының төмендеуі бойынша жақсаруды көрсетеді деген гипотеза ұсындық.

Бұл зерттеуді University of South Florida институционалдық бақылау кеңесі қарап, мақұлдады (STUDY004354). Медициналық карталарды осы ретроспективті талдау сертификатталған медицина маманынан бел ауырсынуы бойынша NSSD емін алған пациенттерге қатысты медициналық карталардағы жазбалардан демографиялық деректерді, клиникалық көрініс, емдеу параметрлері және пациенттер/клиницистер хабарлаған нәтижелер туралы деректерді жинау үшін жоспарланды.

Бұл зерттеуге NSSD құрылғыларының (DRX9000®) өндірушісі Excite Medical (Тампа, Флорида) ішінара демеушілік көрсетті. NSSD құрылғылары бар клиникалардың тізімі компания деректері бойынша жасалды және бұл клиникаларға медициналық карталарды ретроспективті талдауға деректер беруге қатысуға дайындығын анықтау үшін электрондық пошта арқылы REDCap сауалнамасы жіберілді. Бастапқы 899 клиниканың 24-і (2,7%) зерттеуге деректер беруге қызығушылық білдірді. Электрондық пошта арқылы жүргізілген сауалнамадан бөлек, зерттеу туралы NSSD жүргізетін клиникалық мамандарға (яғни остеопаттарға, хиропрактиктерге, дәрігерлерге) үздіксіз білім беру аясындағы жалпыұлттық презентациялар барысында (n = 3) хабарланды. Деректер беруге қатысуы расталған клиникаларға (n = 9) иесіздендірілген деректерді жүктеу үшін шифрланған сервер берілді. Содан кейін бұл деректер сақтау және олардың тұтастығын қамтамасыз ету үшін REDCap серверіне қолмен енгізілді. Жазбалар REDCap жүйесіне енгізіліп, деректердің тұтастығы расталғаннан кейін клиникалар ұсынған иесіздендірілген жазбалар бастапқы шифрланған серверден жойылды.

Пациенттердің медициналық жазбалары 2023 жылғы наурыздан 2024 жылғы шілдеге дейінгі 16 айлық кезең ішінде қабылданды. Енгізу критерийлері: омыртқа жотасының бел бөліміне кемінде бір NSSD сеансынан өткен 18+ жастағы пациенттер. Жалпыланғыштықты жақсарту үшін медициналық практикаларға NSSD емінің нәтижелері сәтті болған-болмағанына қарамастан, қолдарындағы барлық жағдайды жіберу ұсынылды. Тиісті деректерге клиника түрі, медицина маманының түрі, пациенттердің демографиялық сипаттамалары, клиникалық бақылаулар, емдеу параметрлері, сондай-ақ субъективті және объективті тіркелген нәтижелер кірді. Ауырсынуды визуалды шкала бойынша бағалау кезінде балдар 0-ден (ауырсыну жоқ) 10-ға (азапты ауырсыну) дейінгі ауқымда көрсетілді. Зерттеу үшін маңызды клиникалық бақылауларға терең сіңір рефлекстерін (яғни тізе, ахилл рефлекстерін) неврологиялық тексеру, бұлшықет күшін зерттеу (миотомдар) және дерматомдар (сезімталдық) кірді.

NSSD емі пациентке бекіткіш белдік кигізілгеннен кейін шалқасынан жатқан қалыпта жүргізіледі. NSSD аппаратынан шығатын трос белдіктің төменгі ұшына бекітіледі, ал тростың бұрышы пациенттің бойына және нысанаға алынған нақты омыртқа сегментіне қарай белгілі бір бұрыштарға реттеледі. Күш пациенттің дене салмағына қарай белгіленеді. Бұл медициналық карталарды ретроспективті талдау болғандықтан, емдеу параметрлері, клиникалық бақылаулар, ADL тіркеу және хабарланған нәтижелер үшін стандартталған әдістер қолданылмады. Барлық айнымалылар «SOAP» клиникалық жазбаларындағы құжаттама бойынша тіркелді. Жекелеген клиникалардың деректерді жинау әдісі тіркелмеген, сондықтан белгісіз.

Барлық статистикалық талдау JMP Pro 17 статистикалық бағдарламалық жасақтамасы (SAS; Кэри, Солтүстік Каролина, АҚШ) арқылы жүргізілді. Барлық демографиялық сипаттамаларды, емдеу сипаттамаларын, ауырсыну, ADL, рефлекстер, миотомдар және дерматомдар бойынша нәтижелерді бағалау үшін үлестірімдер пайдаланылды. Деректердің жалпыланғыштығын жынысқа қарай түсіндіруге болатындай етіп, демографиялық деректер ерлер мен әйелдер үшін бөлек берілді. Рефлекстер, миотомдар және дерматомдар бойынша зерттеу деректеріндегі «дейін/кейін» жұптасқан өзгерістерді, сондай-ақ NSSD араласуы нәтижесіндегі ADL өзгерістерін бағалау үшін McNemar критерийі қолданылды. Бұл айнымалылардың әрқайсысы дихотомиялық болды — не «бар», не «жоқ» — және не тексеру нәтижесіне, не пациент хабарлаған ADL деректеріне негізделді. McNemar критерийі негізінде мүмкіндіктер қатынасы емдеу нәтижесінде жағдайы жақсарғандар санының емдеу нәтижесінде жағдайы нашарлағандар санына қатынасы ретінде есептелді. Ауырсыну көрсеткіштері үшін ауырсынудың емдеуге дейінгі мәннен емдеуден кейінгі мәнге дейінгі жеке өзгерістерін салыстыратын жұптасқан t-критерийі қолданылды. Кіші топтар талдауында ағымдағы арқадағы ауырсынудың ұзақтығына қарай ауырсыну айырмашылықтары жоғары болған-болмағанын анықтау үшін Kruskal-Wallis критерийі қолданылды. Мәнділік үшін альфа деңгейі априори <0,05 деп белгіленді.

Пациенттердің демографиялық сипаттамалары (n = 267) 1-кестеде жинақталған. Пациенттер жыныстар арасында бөлінді (101 Ә:138 Е), орташа жасы 53,3 ± 16,7 жас болды. Бойы, дене салмағы және дене салмағының индексі (ДСИ) жыныс топтары арасында мәнді түрде ерекшеленгенімен, таңдалған нәтиже айнымалылары үшін жыныс бойынша кіші топтар талдауы жүргізілмеді. Нәсіл нашар тіркелген, бұл ретте белгісіз мәндер белгілі мәндерге қарағанда жиі кездесті (азиаттар = 3; қара нәсілділер = 3; ақ нәсілділер = 76; аралас нәсіл = 1; белгісіз = 184). Демографиялық жазбалар медициналық практиканың әртүрлі түрлерінен түсті (топтық практика = 54; аурухана = 42; жеке клиника = 171), бұл ретте 21,5%-ы басқа пәнаралық емге жіберілген. 267 қатысушының 19-ын (7,1%) NSSD еміне хирург-вертебролог жіберген. Сонымен қатар 15 (5,6%) қатысушы бұрын омыртқа жотасына операция жасалғанын хабарлаған. Диагноздарға бел бөліміндегі омыртқааралық диск зақымдануы (n = 111; 41,6%), радикулопатиямен/миелопатиямен жүретін бел бөліміндегі омыртқааралық диск зақымдануы (n = 48; 18%), ишиас (n = 22; 8,2%), арқаның төменгі бөлігіндегі нақтыланбаған немесе генерализацияланған ауырсыну (n = 13; 4,9%), бел спондилезі (n = 10; 3,7%), постламинэктомиялық синдром (n = 3; 1,1%), бел бөліміндегі омыртқа өзегінің стенозы (n = 2; 1%) және белгісіз диагноз (n = 58; 21,7%) кірді. Негізгі диагноздың орналасуы омыртқа жотасының бел бөлімі бойынша шашыраңқы болды, бұл ретте ең жиі зақымдану L4–L5 омыртқааралық дискісінде болды (1-қосымша кесте). Бел ауырсынуының ұзақтығы жеделден созылмалыға дейін өзгеріп отырды (2-кесте).

Орташа мән (SD).

Омыртқа жотасының хирургиялық емес декомпрессиясымен емдеу

Барлық қатысушылар арасында NSSD жүргізу ұзақтығының медианасы 28 [28; 30] мин болды, орташа жүктеме 365,5 ± 141,5 Н құрады. Емдеу ұзақтығы қатысушылардың 67%-ында ≥8 апта, 22%-ында 6-дан 8 аптаға дейін және 11%-ында <6 апта болды. Медициналық құжаттаманы жүргізу әдістеріне қарап, бұл қысқарақ ұзақтық тағайындалған ба, әлде пациенттердің зерттеуден шығып қалуы салдарынан болды ма — анық емес. Аптасына жүргізілген процедуралар санының медианасы 2 [2; 3] болды, ауқымы 1-ден 5-ке дейін. Процедуралардың жалпы саны 20 [20; 25] болды, ауқымы 1-ден 97-ге дейін.

Ауырсыну

Стандартты медициналық көмек аясында ауырсынуы визуалды шкала бойынша бағаланған пациенттер арасында (n = 220) 0-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша ауырсынудың бастапқы деңгейінің медианасы 7 [6; 8] деп тіркелді. NSSD емінің нәтижесінде ауырсыну 4,4 (−4,0; −4,7) баллға дейін төмендеді. Тек 1%-ы (n = 2) ауырсынудың күшейгенін (2,5 [2; 3]), ал 7,1%-ы (n = 19) ауырсынудың өзгермегенін хабарлады. Ауырсынуы азайғандар арасында ауырсынудың пайыздық азаюы 70 [50; 86]% болды. Жұптасқан t-критерийі ауырсынудың жалпы бастапқы мәні 6,9 болғанын және ол 4,4 баллға төмендеп, 2,5-ке жеткенін көрсетті (P < 0,001). Kruskal-Wallis критерийін қолданып ауырсынудың жақсаруын бел ауырсынуының созылмалылығына қарай талдау созылмалылық топтары арасында мәнді айырмашылықтарды көрсетпеді (1-сурет, P = 0,389).

Күнделікті белсенділік

NSSD емінен кейін барлық ADL түрлері жақсаруды көрсетті (3-кесте). Бел ауырсынуы әсер еткен ADL ретінде отыру/тұру және жүру ең жиі көрсетілді. NSSD емінен кейін жақсару мүмкіндігі отыру/тұру мен жыныстық белсенділікте ең жоғары болды.

«SOAP» клиникалық жазбаларында белгіленген күнделікті белсенділіктің (ADL) бұзылған түрлері. *Статистикалық тұрғыдан мәнді мүмкіндіктер қатынасын білдіреді. Бос ұяшықтар «анықталмаған» есептеулерді (нөлге бөлу) білдіреді.

Рефлекстер

Бақыланған пациенттердің ішінде алғашқы қаралу кезінде рефлекстерді зерттеу 267 пациенттің 203-інде (76%) құжатталған (L4 = 62; L5 = 47; S1 = 66; басқалары = 3; белгісіз = 25). Бастапқыда рефлекстері бұзылған (жоқ, төмендеген немесе күшейген) 92 пациент болса, емдеуден кейін рефлекстері бұзылған пациенттер 36 болды (жалпы жақсару 60,9%). Талдау үшін барлық рефлекстер біріктірілгенде (L4–S1), NSSD емі кезінде олардың жақсару мүмкіндіктері 57,0 (7,9; 411,6) болды (P < 0,001). Неврологиялық тексеру стандартты практиканың бөлігі болып саналатындықтан, қалған 24% пациентке неврологиялық тексеру жүргізілмеді ме, әлде маман оны тиісінше құжаттамады ма — белгісіз.

Миотомдар/дерматомдар

Алғашқы қаралу кезінде тек 156 картада (58,4%) миотомдарды (T12–S1) зерттеу туралы, ал 142 картада (53,2%) дерматомдарды (L1–S1) зерттеу туралы мәлімет болды. Бастапқыда миотомдары бұзылған (бұлшықет әлсіздігі) 103 пациент болды, олардың 77-сі (74,8%) емдеуден кейін жақсарғанын хабарлады. Талдау үшін миотомдар біріктірілгенде, NSSD емі кезінде олардың жақсару мүмкіндіктері 78,0 (10,9; 560,7) болды (P < 0,001). Емдеуге дейін дерматомдары бұзылған (сезімталдығы төмендеген) 76 пациент болды, олардың 59-ы (77,6%) емдеуден кейін жақсарғанын хабарлады. NSSD емі кезінде дерматомдардың жақсару мүмкіндіктері 20,7 (6,5; 65,8) болды (P < 0,001).

Осы ретроспективті зерттеудің нәтижелері бел ауырсынуымен байланысты жағдайларды емдеуде NSSD әдісінің айқын әсерін көрсетеді. Атап айтқанда, бақыланған барлық ADL бойынша елеулі жақсару байқалды, бұл ретте жақсарудың мүмкіндіктер қатынасы 4,0-ден (басқа) 40,7-ге (отыру/тұру; 3-кесте) дейін болды. Сонымен қатар L4–S1 рефлекстерінің елеулі жақсаруы байқалды, мүмкіндіктер 57,0 болды. Бұзылған миотомдардың жақсару мүмкіндіктері 78,0, бұзылған дерматомдардың жақсару мүмкіндіктері 20,7 болды. Соңында, ауырсыну туралы субъективті хабарламалар ауырсынудың визуалды шкаласы бойынша −4,4 баллға жақсарды. Бел ауырсынуы созылмалылығының әр санатында ауырсыну бірдей азайды (1-сурет). Жиынтығында бұл диагнозы, жағдайының созылмалылығы, жынысы және жасы бойынша әртүрлі, арқаның төменгі бөлігінде ауырсынуы бар пациенттер тобында NSSD емі сеанстарының медианасы 20 болғанда, NSSD емінің арқасында ADL, субъективті ауырсыну және өзгерген рефлекстер, миотомдар мен дерматомдар тұрғысынан жақсару болғанын көрсетеді. NSSD бел ауырсынуы кезінде ADL, неврологиялық рефлекстер, миотомдар, дерматомдар тұрғысынан және ауырсыну қарқындылығының төмендеуі бойынша жақсаруды көрсетеді деген гипотезамыз расталды. Осылайша, күнделікті белсенділігі бел ауырсынуы салдарынан бұзылған адамдар үшін NSSD консервативті емдеу тәсілін ұсына алады, өйткені ол ADL бұзылмаған адамдармен салыстырғанда әртүрлі ADL нәтижелері бойынша жақсарудың жоғары мүмкіндіктерін көрсетті.

Механикалық NSSD (қолмен немесе аутотракциямен емес) бойынша бұрынғы ретроспективті зерттеулермен салыстырғанда, біздің когортадағы 0-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша бастапқы ауырсыну (6,9) бұрын хабарланған 6,1 және 6,3 деңгейлеріне ұқсас болды.^22,23 Сол сияқты, біздің когортадағы ауырсынудың азаюы (−4,4) бұрын хабарланған мәндерге (−4,6 және −5,2) ұқсас болды.^22,23 NSSD бойынша осы бұрынғы ретроспективті талдауларда 30 және 94 пациенттің нәтижелері хабарланған.^22,23 Ұқсас тәсілмен жүргізілген осы талдау талдау көлемін шамамен 3–10 есе ұлғайтып, NSSD емінің әртүрлі нәтижелері туралы қосымша елеулі дәлелдер ұсынады.

Әлсіретіп жіберетін бел ауырсынуына, әсіресе созылмалы бел ауырсынуына тап болған пациент ауырсынуы барынша аз болатындай етіп қалыпты әрекетіне оралуға мүмкіндік беретін шешімдерді іздейді.¹ Бел ауырсынуы кезіндегі медициналық көмекке қатысты қазіргі белгісіздіктер мен нақты жүйелі тәсілдің болмауы жағдайында¹⁸ бел ауырсынуы бар көптеген пациенттер басқа тәсілдер құнының бір бөлігіндей (шамасы, 10–20%) шығынмен ауырсынуды жеңілдете алатын инвазивті емес немесе консервативті емдік тәсілдерді — мысалы, NSSD — байқамай айналып өтуі мүмкін. Сонымен қатар бел ауырсынуын емдеудің алғашқы тәсілі ретіндегі консервативті араласу қымбат операциялардан (орташа құны 22 890 ± 6 323 долл.²⁴; 110 000 долларға дейін¹⁶) немесе тәуелділік тудыруы ықтимал, ал нәтижесі жақсырақ болмауы мүмкін дәрілік препараттардан аулақ болуға көмектесуі мүмкін.¹

Омыртқааралық дисктің томпаюы, протрузиясы немесе жарығы, дисктің дегенеративті ауруы, артқы фасеттік синдром және ишиас кезіндегі бірінші желідегі емдеудің қазіргі нұсқаларына көбінесе кортикостероид инъекциялары, қабынуға қарсы стероидты емес препараттар, опиоидтар және миорелаксанттар кіреді.²⁵ Жедел бел ауырсынуы кезіндегі опиоидтық анальгезияның рандомизацияланған плацебо-бақыланатын зерттеуі туралы жақында жарияланған есепте опиоидтарды ұсынбау керек екені анықталды, өйткені 6 аптадан кейін плацебомен салыстырғанда ауырсынудың айқындылығында айырмашылық жоқ, ал 1 жылдан кейін де ауырсынуда одан әрі айырмашылық жоқ.²⁶ Jones және әріптестері тірек-қимыл жүйесінің ауруларында опиоидтарды жиі қолдану тәжірибесін өзгертуді табанды түрде ұсынады.²⁶ Фармакотерапиялық құралдар қысқа мерзімде ауырсынуды азайтуда тиімді болғанымен, ұзақ мерзімді зиянды әсерлер мен жағымсыз жанама әсерлер беруі мүмкін және 6 айдан кейін консервативті емнен артық болып шықпайды.¹⁴

NSSD барлық пациенттер үшін дұрыс шешім болмауы мүмкін болса да, олар бел ауырсынуын емдеу нұсқалары мен олардың сипатталған нәтижелері туралы білуі керек. Бел ауырсынуын хирургиялық емдеуге келсек, операциядан кейін орта есеппен 3,4 жыл өткенде омыртқадағы сәтсіз операция синдромының жалпы таралуы 20,6%-ды құрайды.⁸ Сонымен қатар осы сәтсіз жағдайлардың салдарлары 94%-ында бел ауырсынуы, 69,8%-ында ұю, 43,3%-ында суық сезімі және 35,3%-ында парестезия болатынын көрсетеді.⁸ Операцияға дейінгі айқын бел ауырсынуы кезінде омыртқадағы сәтсіз операция синдромының дамуы бойынша мүмкіндіктер қатынасы 15,2 (7,8–29,7) құрайды.⁸ Алаңдатарлығы, спондилодез операцияларының жиілігі әлемде Америка Құрама Штаттарында ең жоғары: ол Ұлыбританиядағыдан 5 есе, ал басқа дамыған елдердегіден (мысалы, Австралия, Канада және Финляндия) 2 есе жоғары.²⁷ Омыртқа жотасына жасалатын операциялардың жиілігі артқанына қарамастан, олардың сәтсіздік жиілігі онжылдықтар бойы өзгеріссіз қалып отыр.²⁸ 1990 жылдан 2000 жылға дейінгі кезеңде нақты көрсетілімдердің болмауына және тиімділігі дәлелденбегеніне қарамастан, спондилодез операцияларының саны 220%-ға өсті.²⁷ Омыртқа жотасына жасалған осы көбейген операциялардың ішінде — арқасына бір рет операция жасалғандар арасында — тек 30%-ы ауырсынудың барабар жеңілдеуіне қол жеткізді, ал 70%-ына дейін қайталама операциялар жасалды.²⁹ Омыртқа жотасына жасалған декомпрессиялық операциялар (кейбіреуі спондилодезбен) ауырсынуды азайтқан жағдайдың өзінде, пациенттердің 90%-ында ұзақ мерзімді дегенеративті өзгерістер байқалады: дисктің биіктігінің төмендеуі (89%), фасеттік буындардың артриті (89%), іргелес сегменттегі modic типті өзгерістер (83%), тұйықтаушы пластинкалардың өзгерістері (57%), бұл ретте 97%-ы соңғы 12 айда ауырсыну болғанын хабарлайды.³⁰ Хирургиялық құрал-саймандар жетілдіріліп, аз инвазивті процедуралар енгізілгеннің өзінде, инвазивті емес және неғұрлым консервативті тәсілдер бірінші кезекте қолданылмаған жағдайда созылмалы бел ауырсынуы кезінде хирургиялық араласу едәуір дәрежеде шамадан тыс қолданылуы мүмкін екені анық. Таңғаларлығы, омыртқа хирургиясының ең жақсы нәтижелері (ауырсыну мен функция тұрғысынан) операциялар жиілігі ең төмен географиялық өңірлерде байқалады.³¹

Бел ауырсынуының кең таралуы және оның ADL мен өмір сапасына әсері жағдайында омыртқа жотасының күрделі ауруларының ауыртпалығын жақсырақ еңсеретін емдік тәсілдерге қажеттілік бар. Манипуляциялық терапия әдістерінің (мысалы, хиропрактика, остеопатия) және физиотерапияның бел ауырсынуын жеңілдетудегі табыстарынан бөлек,^32,33 зақымданған немесе дегенеративті омыртқааралық дисктер, фасеттік синдром немесе ишиас салдарынан туындайтын неғұрлым айқын бел ауырсынуы NSSD сияқты қосымша араласуларды қажет етуі мүмкін.³⁴ Шын мәнінде, көптеген практик-мамандар диск жарығын қалай емдеу керектігін және оны емдеу керек пе, жоқ па, соны білмеуі мүмкін; ал омыртқа жотасына манипуляция идеалды емдеу әдісі болмауы мүмкін.

Белсенді қызметтегі әскери қызметшілерге немесе ардагерлерге келсек, олар созылмалы ауырсыну жағдайларының негізгі ауыртпалығын азаматтық халыққа қарағанда екі есе жиі бастан кешіреді.¹⁰ Ардагерлерде ардагер емес адамдармен салыстырғанда бел ауырсынуы болу ықтималдығы жоғары (32,8%) және олар ауырсынуды жасырақ жаста бастан кешіреді.¹⁰ Осылайша, бұл зерттеудің нәтижелері қарулы күштер үшін өзекті, өйткені бел ауырсынуы кезінде ауырсынуды азайту, неврологиялық функцияны жақсарту және ADL қалпына келуі тұрғысындағы нәтижелер жауынгерлік әзірлікті қамтамасыз ету үшін аса маңызды болар еді. Бұған қоса, бел ауырсынуы кезіндегі бұл нәтижелерге бел аймағына жасалатын операциялар құнының бір бөлігіндей шығынмен қол жеткізуге болады, ал ондай операциялар ұзақ қалпына келу немесе сәтсіз аяқталу салдарынан АҚШ қарулы күштерінің денсаулығы мен жауынгерлік әзірлігіне жақын мерзімде де, ұзақ мерзімде де әсер етуі мүмкін.^13,35 Бұл зерттеудегі орташа жас белсенді қызметтегі әскери қызметшілердің көпшілігінікінен жоғары болғанымен, орташа ДСИ белсенді қызметтегі әскери қызметшілердікіне ұқсас,³⁶ ал деректер ардагерлер үшін валидті. Ардагерлер мен белсенді қызметтегі әскери қызметшілерде созылмалы бел ауырсынуымен қосарласқан аурулар жиі кездесетіндіктен (мысалы, бас сүйек-ми жарақаты, жарақаттан кейінгі стресстік бұзылыс, депрессия, мазасыздық, психобелсенді заттарды қолдануға байланысты бұзылыс және ұйқының бұзылыстары),¹³ бұл қосарласқан аурулар пациенттердің созылмалы ауырсынуды бастан кешіруін де, мамандардың емдеу тәсілдерін де қиындатуы мүмкін.¹³ Осылайша, осы қосарласқан ауруларды зерттеп, құжаттай отырып, NSSD бойынша қосымша зерттеулер жүргізу қажет.

Бұл зерттеуде іріктеудің жүйелі қателігі орын алуы мүмкін, өйткені зерттеушілерге тек ең сәтті жағдайлар жіберіліп, зерттеуге енгізілген болуы ықтимал. Дегенмен біздің нәтижелеріміз басқа жарияланған зерттеулердің нәтижелеріне едәуір дәрежеде ұқсас.^22,23 Тағы бір шектеу — бақылау тобының болмауы, бұл NSSD пайдасы плацебо әсеріне байланысты болуы мүмкін бе, жоқ па, соны анықтауды қиындатады. Алайда енгізілген пациенттердің көпшілігінде созылмалы бел ауырсынуы (≥6 ай) болғанын ескерсек, бұл әсердің болуы екіталай, өйткені пациенттердің көпшілігі бұрын көптеген емдеу әдістерін байқап көрген болуы әбден мүмкін. NSSD әдісінен бөлек, кейбір пациенттер қатар қолданылған басқа емдеу әдістерін де (мысалы, омыртқа жотасына манипуляция, электростимуляция, жылу, мұз, физиотерапия) алған болуы мүмкін, сондықтан нәтижелер тек NSSD әдісінің емдік әсерін тікелей көрсетпеуі мүмкін. Сонымен қатар талдаулар осы нәтижелерге қосымша әсер етуі мүмкін жас, жыныс немесе коморбидтік мәртебе сияқты бұрмалаушы айнымалыларға түзетілмеген. NSSD үшін дәлелдемелік базаны одан әрі қалыптастыру мақсатында болашақ жұмыс зерттеуге енгізілген 267 пациенттің NSSD емінің ұзақ мерзімді табыстылығын анықтау үшін оларға кейінгі бақылау сауалнамасын жүргізуді, сондай-ақ NSSD емінде маңызды факторлар болып табылатын бой мен дене салмағы бойынша топтық айырмашылықтарға байланысты жыныстық айырмашылықтар бойынша қосымша кіші топтар талдауын қамтуы мүмкін. Бұған қоса, NSSD бойынша көбірек рандомизацияланған клиникалық зерттеулер жүргізу қажет.

Бұл зерттеу NSSD процедураларының медианасы 20 болғанда NSSD әдісінің бел ауырсынуы мен өмір сапасына айқын әсерін көрсетеді. Объективті нәтижелер бойынша да, субъективті нәтижелер бойынша да жақсарудың жоғары мүмкіндіктері байқалды; атап айтқанда, бұзылыстары бар адамдар арасында барлық ADL (40–79,8%), рефлекстер (60,9%), миотомдар (74,8%), дерматомдар (77,6%) бойынша жақсару және ауырсынудың азаюы (90,5%) байқалды. Бел ауырсынуы кезіндегі кең таралған диагноздарды (бел бөліміндегі омыртқааралық дисктердің зақымданулары, радикулопатия, миелопатия, спондилез және ишиас) консервативті емдеу кезіндегі бұл көрсеткіштер инъекциялар, дискэктомиялар және спондилодездер сияқты басқа ұзақ мерзімді емдік әдістерді қарастырмас бұрын NSSD әдісін бірінші желідегі емдеу тәсілі ретінде қолдану пайдасына сенімді дәлелдер ұсынады.

Авторлар осы ғылыми зерттеуге енгізу үшін пациенттердің иесіздендірілген медициналық жазбаларын ұсынғаны үшін келесі клиникалық практикаларға алғыс білдіреді: Advanced Rehabilitation & Medical, Advanced Spine & Sports Care, Cary Disc Center, Deland Chiropractic, Hospital San Angel Inn Universidad, Life University, Spine & Sport Rehabilitation Institute, Wakeman Chiropractic және Well Health & Chiropractic.

Қосымша материалдар Military Medicine журналының сайтында онлайн қолжетімді.

Авторлар Excite Medical компаниясымен серіктестікте Florida High-Tech Corridor (FHT 23-01) тарапынан берілген қаржыландыру (N.D.S.) үшін алғыс білдіреді. Қосымша қаржыландыруды National Board of Chiropractic Examiners (S.S.) және Florida Department of State Center for Neuromusculoskeletal Research (N.D.S.) ұсынды.

Бұл мақала қорғаныс министрінің денсаулық сақтау мәселелері жөніндегі көмекшісі демеушілік еткен «Proceedings of the 2024 Military Health System Research Symposium» қосымша шығарылымының құрамында жарияланған.

Мәлімделмеген.

Осы зерттеудің деректері хат алмасуға жауапты авторға негізделген сұрау салу бойынша қолжетімді.

University of South Florida, STUDY004354

Авторлар қолжазбаға қосқан үлестерін былайша растайды: зерттеу тұжырымдамасы мен дизайны (N.D.S.); деректерді жинау (S.S., G.A.M., N.D.S.); нәтижелерді талдау және түсіндіру (S.S., L.L., G.A.M., N.D.S.); қолжазбаның жобасын дайындау (S.S., N.D.S.). Барлық авторлар нәтижелерді қарап, қолжазбаның түпкілікті нұсқасын мақұлдады.

Қолданылмайды.

1. Lezin N, Watkins-Castillo S The Hidden Impact of Musculoskeletal Disorders on Americans. 2018. Accessed November 18, 2024. https://www.boneandjointburden.org/
2. Kuris EO. Lumbar spine conditions. In: Eltorai A, Eberson C, Daniels A, eds. Essential orthopedic review. Cham: Springer International Publishing; 2018:235–7. 10.1007/978-3-319-78387-1_105
3. Clark S, Horton R. Low back pain: a major global challenge. Lancet. 2018;391(10137):2302. 10.1016/S0140-6736(18)30725-6
4. Murray CJL, Abraham J, Ali MK, et al. The State of US health, 1990-2010: burden of diseases, injuries, and risk factors. JAMA. 2013;310(6):591–608. 10.1001/jama.2013.13805
5. Grabovac I, Dorner TE. Association between low back pain and various everyday performances: activities of daily living, ability to work and sexual function. Wien Klin Wochenschr. 2019;131(21-22):541–9. 10.1007/s00508-019-01542-7
6. Knox J, Orchowski J, Scher DL, et al. The incidence of low back pain in active duty United States military service members. Spine. 2011;36(18):1492–500. 10.1097/BRS.0b013e3181f40ddd
7. Ferreira ML, de Luca K, Haile LM, et al. Global, regional, and national burden of low back pain, 1990–2020, its attributable risk factors, and projections to 2050: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Rheumatol. 2023;5(6):e316–29. 10.1016/S2665-9913(23)00098-X
8. Inoue S, Kamiya M, Nishihara M, et al. Prevalence, characteristics, and burden of failed back surgery syndrome: the influence of various residual symptoms on patient satisfaction and quality of life as assessed by a nationwide Internet survey in Japan. J Pain Res. 2017;10: 811. 10.2147/JPR.S129295
9. El-Tallawy SN, Nalamasu R, Salem GI, et al. Management of musculoskeletal pain: an update with emphasis on chronic musculoskeletal pain. Pain Ther. 2021;10(1):181. 10.1007/S40122-021-00235-2
10. Nahin RL. Severe pain in veterans: the effect of age and sex, and comparisons with the general population. J Pain. 2017;18(3):247–54. 10.1016/j.jpain.2016.10.021
11. Cohen BS, Pacheco BM, Foulis SA, et al. Surveyed reasons for not seeking medical care regarding musculoskeletal injury symptoms in US army trainees. Mil Med. 2019;184(5-6):e431–9. 10.1093/milmed/usy414
12. Molloy JM, Pendergrass TL, Lee IE, et al. Musculoskeletal injuries and United States Army readiness Part I: overview of injuries and their strategic impact. Mil Med. 2020;185(9-10):E1461–7. 10.1093/milmed/usaa027
13. Sherry TB, Roth CP, Bhandarkar M, Hepner KA. Chronic Pain among Service Members: Using Administrative Data to Strengthen Research and Quality Improvement. 2021.
14. Maher C, Underwood M, Buchbinder R. Non-specific low back pain. Lancet. 2017;389(10070):736–47. 10.1016/S0140-6736(16)30970-9
15. Carassiti M, Pascarella G, Strumia A, et al. Epidural steroid injections for low back pain: a narrative review. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(1):231. 10.3390/ijerph19010231
16. Roth AR, Lazris A, Haskell H, James J. Overuse of interventional procedures for low back pain. Am Family Phys. 2022;105(6):667–70.
17. Atkinson L, Zacest A. Surgical management of low back pain. Med J Aust. 2016;204(8):299–300. 10.5694/mja16.00038
18. Willems P, De Bie R, Öner C, Castelein R, De Kleuver M. Clinical decision making in spinal fusion for chronic low back pain. Results of a nationwide survey among spine surgeons. BMJ Open. 2011;1(2):e000391. 10.1136/BMJOPEN-2011-000391
19. Evans L, O’Donohoe T, Morokoff A, Drummond K. The role of spinal surgery in the treatment of low back pain. Med J Aust. 2023;218(1):40–5. 10.5694/mja2.51788
20. Alrwaily M, Almutiri M, Schneider M. Assessment of variability in traction interventions for patients with low back pain: a systematic review. Chiropr Man Therap. 2018;26(1):1–11. 10.1186/s12998-018-0205-z
21. Tadano S, Tanabe H, Arai S, et al. Lumbar mechanical traction: a biomechanical assessment of change at the lumbar spine. BMC Musculoskelet Disord. 2019;20(1):1–12. 10.1186/s12891-019-2545-9
22. Apfel CC, Cakmakkaya OS, Martin W, et al. Restoration of disk height through non-surgical spinal decompression is associated with decreased discogenic low back pain: a retrospective cohort study. BMC Musculoskelet Disord. 2010;11:155. 10.1186/1471-2474-11-155
23. Macario A, Richmond C, Auster M, Pergolizzi JV. Treatment of 94 outpatients with chronic discogenic low back pain with the DRX9000: a retrospective chart review. Pain Pract. 2008;8(1):11–7. 10.1111/j.1533-2500.2007.00167.x
24. Knezevic NN, Mandalia S, Raasch J, Knezevic I, Candido KD. Treatment of chronic low back pain – new approaches on the horizon. J Pain Res. 2017;10(10):1111–23. 10.2147/JPR.S132769
25. Jones CMP, Day RO, Koes BW, et al. Opioid analgesia for acute low back pain and neck pain (the OPAL trial): a randomised placebo-controlled trial. Lancet. 2023;402(10398):304–12. 10.1016/s0140-6736(23)00404-x
26. Wern CC, Peng P. Failed back surgery syndrome. Pain Med. 2011;12(4):577–606. 10.1111/j.1526-4637.2011.01089.x
27. Deyo RA, Mirza SK, Turner JA, Martin BI. Overtreating chronic back pain: time to back off? J Am Board Fam Med. 2009;22(1):62–8. 10.3122/jabfm.2009.01.080102
28. Thomson S, Jacques L. Demographic characteristics of patients with severe neuropathic pain secondary to failed back surgery syndrome. Pain Pract. 2009;9(3):206–15. 10.1111/j.1533-2500.2009.00276.x
29. Mariconda M, Galasso O, Attingenti P, Federico G, Milano C. Frequency and clinical meaning of long-term degenerative changes after lumbar discectomy visualized on imaging tests. Eur Spine J. 2010;19(1):136–43. 10.1007/s00586-009-1201-8
30. Keller RB, Atlas SJ, Soule DN, Singer DE, Deyo RA. Relationship between rates and outcomes of operative treatment for lumbar disc herniation and spinal stenosis. J Bone Joint Surg. 1999;81(6):752–62. 10.2106/00004623-199906000-00002
31. Coulter ID, Crawford C, Hurwitz EL, et al. Manipulation and mobilization for treating chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis. Spine J. 2018;18(5):866–79. 10.1016/J.SPINEE.2018.01.013
32. Goertz CM, Long CR, Vining RD, et al. Effect of usual medical care plus chiropractic care vs usual medical care alone on pain and disability among us service members with low back pain: a comparative effectiveness clinical trial. JAMA Netw Open. 2018;1(1):e180105. 10.1001/jamanetworkopen.2018.0105
33. Choi J, Lee S, Hwangbo G. Influences of spinal decompression therapy and general traction therapy on the pain, disability, and straight leg raising of patients with intervertebral disc herniation. J Phys Ther Sci. 2015;27(2):481–3. 10.1589/jpts.27.481
34. Larson MJ, Adams RS, Ritter GA, et al. Associations of early treatments for low-back pain with military readiness outcomes. J AlternComplement Med. 2018;24(7):666–76. 10.1089/acm.2017.0290
35. Knapik JJ, Farina EK, Steelman RA, Trone DW, Lieberman HR. The medical burden of obesity and overweight in the US Military: association of BMI with clinically diagnosed medical conditions in United States Military service members. J Nutr. 2023;153(10):2951–67. 10.1016/j.tjnut.2023.08.023
36. Beckerman D, Esparza M, Lee SI, et al. Cost analysis of single-level lumbar fusions. Global Spine J. 2020;10(1):39–46. 10.1177/2192568219853251